Een voorbeeld uit de praktijk, aansluitend bij de vraag van de Tweede Kamer om de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen (KNAW) onderzoek te laten doen naar zelfcensuur in de wetenschap.1

Salt-diapir-Cape-Breton_022.wikipedia

Op 7 februari 2017 bezocht ik een lezing over zout tektoniek. Zout tektoniek beschrijft de grillige horizontale en verticale verplaatsingen van honderdduizenden kubieke kilometers (!) zoutgesteente in de diepe ondergrond. Daarbij zijn grote afstanden van tientallen kilometers horizontaal plus meerdere kilometers verticaal afgelegd. De spreker was uitgenodigd door het Koninklijk Nederlands Geologisch Mijnbouwkundig Genootschap (KNGMG) afdeling noord. Zijn master thesis is erg goed ontvangen en de opzet werd gepresenteerd.2 Klapstuk was een computersimulatie dat zout tektoniek door de geologische tijd heen zichtbaar maakt. Er werd benadrukt dat het een interpretatie betreft, waar het nodige handwerk aan te pas was gekomen.

Uitgangspunt voor het computermodel is dat het vaste zoutgesteente beschouwd mag worden als een weerstandsloze vloeistof.3 De software calculeert dus alsof het zout geen schuifspanningen door kan geven. Zo wordt het zout in de simulatie een willoos slachtoffer van kleine drukverschillen die worden uitgeoefend door sedimentaire afzettingen op het zout. Toen ik hier vraagtekens bij zette, werd van alle kanten bevestigd dat dit op de universiteit zo was geleerd en dat dit gerekend op geologische tijdschaal inderdaad zo zou werken. Van senior geoloog tot net afgestudeerde, voor ieder was dit een uitgemaakte zaak. Natuurlijk mocht volgens hen een weerstandsloze verplaatsing worden verondersteld, want net als een verticale glasplaat heel langzaam onderaan dikker wordt, zal ook zout visco-elastisch reageren op een langdurig uitgeoefende kracht. Echter, bij een glasplaat betreft dat een grote belasting, namelijk de zwaartekracht, leidend tot een geringe verplaatsing. Terwijl het over grote afstanden verplaatste zoutgesteente nauwelijks een voortstuwende kracht kent en bovendien vast gesteente op zijn weg ontmoet. Wat opviel was dat niemand dit als een serieus probleem wilde zien.

Ik ben ervan overtuigd dat als dit model realiteitswaarde zou hebben, andere branches zich watertandend over het geheim erachter zouden willen ontfermen. Nota bene, kubieke kilometers gesteente weerstandsloos over tientallen kilometers en zelfs omhoog verplaatst! Maar de treurige waarheid is dat de geologie nog ver verwijderd is van een verklaringsmodel voor zout tektoniek. Op de universiteit wordt een sprookje gedoceerd en de studenten worden onvoldoende opgeleid om kritisch de theorie te bevragen. Ik hoop dat de KNAW in staat is aan de oproep van de kamer te voldoen, en dat er ruimte komt voor een natuurwetenschappelijk onderbouwde visie op het ontstaan van zoutlagen.

Voetnoten

  1. http://logos.nl/motie-voor-vrije-wetenschap/
  2. Salt Tectonics in the northern Dutch offshore; A study into Zechstein halokinesis in the Dutch Central Graben and Step Graben; MSc. Thesis-april 2015- Matthijs E. van Winden
    https://drive.google.com/file/d/0B4d5lKQureuPREtGUlRiVm5vbE0/view?usp=sharing
  3. Ibid, p. 57.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.

Stef Heerema

Written by

Stef Heerema doet sinds 2006 structureel onderzoek naar het ontstaan van zoutformaties en ijstijd verschijnselen. Zijn eerste wetenschappelijke publicatie dateert van 2009. Hij is lid van de Nederlandse Geologische Vereniging en van het Koninklijk Nederlands Geologisch Mijnbouwkundig Genootschap. Stef Heerema heeft nieuwe ontdekkingen gedaan over het ontstaan van de zoutlagen onder Noord-Nederland en ontdekte hoe de Bijbelse zondvloed hierdoor wordt bevestigd.

6 Comments

Peter

“Van senior geoloog tot net afgestudeerde, voor ieder was dit een uitgemaakte zaak”

Dat betekent dat het een uitgemaakte zaak is.

Reply
Stef Heerema

Naar aanleiding van dit artikel werd ik door een chemicus gebeld. Hij wist me te vertellen dat de door de universiteit gemaakte analogie met glasvloei nergens op is gebaseerd. Dat ramen van middeleeuwse kerken aan de onderzijde verdikking vertonen, komt niet van vloei, maar van het productieproces. Deze mythe van glasvloei is al enige tijd ontkracht.

Reply
Leon van den Berg

Stef Heerema vergist zich, hij denkt zo te zien dat een vloeistof geen weerstand biedt en [geeft daarmee] de vloeistofmechanica [onjuist weer]. Iedereen die wel eens met een boot gevaren heeft of in een zwembad van de 5-meter plank gesprongen is weet dat een vloeistof wel degelijk weerstand biedt. De weerstand van een vloeistof kan beschreven worden door de Navier-Stokesvergelijking, lees bijvoorbeeld https://nl.wikipedia.org/wiki/Vloeistofmechanica (overgenomen uit mijn comment op het facebook van Logos).

Reply
Stef Heerema

Leon, vanuit de natuurkunde is het verboden om vloeistofmechanica toe te passen in gesteentemechanica. Iets als een Navier-Stokes vergelijking hoort niet thuis in een beschouwing over vaste gesteenten. Nu geologen menen dat vloeistofmechanica wel verklarend is voor de huidige grillige vormen van zoutgesteente, is dat een onderbouwing van mijn standpunt. Namelijk, dat zout als magma is geërupteerd temidden van kilometersdikke modderlagen tijdens de vloed.

Hetty Dolman

Beste Stef,

“vanuit de natuurkunde is het verboden om vloeistofmechanica toe te passen in gesteentemechanica.”

Kun je me uitleggen waarom steenzout zich niet ‘mag’ gedragen als een stroop in de aarde,

“Terwijl het over grote afstanden verplaatste zoutgesteente nauwelijks een voortstuwende kracht kent en bovendien vast gesteente op zijn weg ontmoet.”

Als het lichter is dan omliggend gesteente komt het toch naar boven?

Een mooie site vond ik: http://natuurcultuur.nl/download?type=document&docid=568362

Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

 tekens over