De vele archeologische vondsten in Israël en omringende landen laten Bijbelwoorden zichtbaar en tastbaar worden. Dat is de overtuiging van Johan Knigge, voorheen werkzaam als historicus in het christelijke onderwijs. Hij publiceerde in 2012 het boek ‘Hier gebeurde het toen. Archeologische sporen van de Bijbel’. De huidige publicatie is een herziene uitgave met vijf nieuwe en ook uitvoeriger hoofdstukken.

Archeologie en de Bijbel

Het rijk geïllustreerde boek geeft in kort bestek veel informatie en de lezer krijgt een goede indruk van de vele vondsten die gedaan zijn en licht werpen op Genesis tot en met Openbaring. De auteur citeert ter verklaring ook Flavius Josephus, de Misjna en de Talmoed, en kerkvaders.
De ondertitel vermeldt dat vondsten de Bijbel bevestigen. Ik zou liever zeggen dat de archeologische vondsten de historische achtergronden van de Bijbel verduidelijken en in veel gevallen bevestigen. De discussies over de vondsten en de mogelijkheden van interpretatie geven niet altijd directe ondersteuning. En bovendien kunnen geografische en historische bijzonderheden geen uitsluitsel geven over Gods openbaring aan mensen. Hoe weten we dat Hij gesproken heeft? De laatste jaren zijn enige inscripties gevonden met een vermelding van het huis van David. Dit geeft aan dat hij geleefd heeft. Maar wat zegt dit over zijn roeping, zijn geloofsleven en zijn psalmen? Een voorzichtiger ondertitel van dit boek was daarom beter geweest.

In een van de toegevoegde hoofdstukken bespreekt Knigge de vondst van twee zilveren rolletjes met de tekst van de priesterzegen uit Numeri 6 en een zin uit Deuteronomium 7. Deze rolletjes zijn in een graf in Jeruzalem ontdekt en dateren uit de zesde eeuw voor Christus. De auteur schrijft: ‘De vondst van Barkay laat verrassend zien hoe deze teksten uit Numeri en Deuteronomium 2600(!) jaar lang woordelijk exact gelijk zijn gebleven’. Enerzijds geef ik hem toe dat deze vondst een indrukwekkende bevestiging is van de ouderdom van deze formuleringen. Anderzijds is de geciteerde tekst toch iets korter dan in Numeri. Er zijn ook geleerden die deze vondst gebruiken om een groeiproces van de Bijbelteksten aannemelijk te maken: de kortere vorm is later aangevuld en zo is de eindtekst ontstaan. Dit alternatief lijkt mij niet aannemelijk, maar maakt wel helder dat zorgvuldige argumentatie nodig is.

De indeling van het boek is soms chronologisch, maar lang niet altijd. Wanneer dit wel het geval was geweest, zou de lezer gemakkelijker iets terug kunnen vinden. Dit geldt te meer omdat er geen registers zijn van Bijbelsteksten of onderwerpen.

Achterin presenteert Knigge de literatuur waarvan hij gebruik gemaakt heeft. Tevens meldt hij: ‘Daarnaast is gebruikgemaakt van artikelen op betrouwbare archeologische websites’. Waarom noemt hij deze niet? Ik heb de indruk dat hij veel gebruik gemaakt heeft van het werk van de Associates for Biblical Research (www.biblearchaeology.org) en een dergelijke verwijzing kan de lezer helpen de hedendaagse discussies te volgen.

Het boek is een boeiende gids om kennis te nemen van allerlei achtergronden van de Bijbel.

Dit boek wordt ook in onze webshop te koop aangeboden.

Dit artikel is met toestemming van de auteur overgenomen uit StudieBijbel Magazine. De volledige bronvermelding luidt: Paul, M.J. van, 2019, Achtergronden van de Bijbelse geschiedenis, StudieBijbel Magazine 12 (3): 21.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.

Mart-Jan Paul

Written by

Dr. M.J. Paul is docent aan de Academie Theologie van de CHE te Ede en hoogleraar Oude Testament aan de Evangelische Theologische Faculteit te Leuven. Verder is hij auteur van een groot aantal publicaties op theologisch gebied en redactielid van de twaalfdelige Studiebijbel Oude Testament, die wordt uitgegeven door het Centrum voor Bijbelonderzoek.