Barnsteen vol land- en zeeleven

by | mei 29, 2024 | Paleontologie

Raadselachtig fossiel

Er is een bijzonder stuk barnsteen gevonden in Birma. In het gefossiliseerde boomhars (want dat is barnsteen) zitten sporen van land- én zeedieren opgesloten. Hoe kwamen die daar samen in terecht? Bomen groeien toch niet op de zeebodem?

barnsteen fossiel

Hoe komt deze schelp (zeeleven) samen met vliegjes en kevers (landleven) in één stuk hars terecht?

Doorzichtige barnstenen bieden doorkijkjes naar lang vervlogen tijden. Zo ook het barnsteen (amber) dat in Birma is gevonden en waarvan onlangs de studieresultaten bekend zijn gemaakt. Er blijken allerlei diertjes in te zitten: geleedpotigen die op het land leefden (mijten, kevers, kakkerlakken, vliegen, wespachtigen, spinnen en miljoenpoten), zeedieren (zeeslakken en pissebedden) en een ammoniet. Dit zeedier – met zijn kenmerkende spiraalvormige schelp – wordt bijna nooit in barnsteen aangetroffen. En het is al helemaal bijzonder dat ie veel ouder wordt gedateerd dan al de andere ingesloten diertjes. Een mysterie dat de onderzoekers niet kunnen verklaren. Ze schetsen de omstandigheden waaronder de land- en zeediertjes in het barnsteen zijn gekomen.

Analyse van het barnsteen wijst uit dat de hars waarschijnlijk afkomstig is van een conifeer. De hars zou door deze boom op een strand zijn gedropt. Opmerkelijk is dat de zeeslakken en ammoniet geen zacht lichaamsmateriaal bevatten en onvolledig zijn. Vermoedelijk waren ze al dood voordat ze in het hars terechtkwamen. ‘Het is duidelijk dat het bos naast een dynamisch, telkens veranderend kustgebied lag’, schrijven de onderzoekers. ‘De schelpen kunnen getuigen van een uitzonderlijk hoge, misschien door een storm opgewekte vloed, of zelfs een tsunami of een andere gebeurtenis waarbij grote krachten vrijkomen.’

Dit sluit aan bij een zondvloed-verklaring. Golven ontwortelden bomen. Uit de beschadigde schors stroomde hars, een plakkerig goedje. Zo’n boom dreef eerst. Intussen ‘pakte’ het hars allerlei insectjes mee. Daarna werd de boom overspoeld door een volgende golf, belandden er zeediertjes in het hars en werd de boom met sediment bedekt.

Meer weten over barnsteen?

Bronvermelding
Weet 58    Dit artikel is met toestemming overgenomen uit Weet Magazine nummer 58, augustus 2019. De betreffende Weet is te koop via de Logos Webshop. Wil je vaker Weet Magazine lezen? Dan kun je ook abonnee worden via de website van Weet Magazine. Logos Instituut beveelt het Weet Magazine van harte aan.

Abonneer je op onze maandelijkse nieuwsbrief!