Een woordelijke lezing van de Bijbel helpt om Gods openbaring recht te verstaan, reageert Jan Rein de Wit.

In oktober 2014 reageerden schrijvers in het Reformatorisch Dagblad op elkaar over schepping en evolutie. Voor René Fransen staat het accepteren van evolutie niet op gelijke voet met het vaarwel zeggen van God en de Bijbel. We kunnen immers niet in elkaars hart kijken. Fransen kent genoeg christenen die evolutie accepteren en vindt dat het afgelopen moet zijn met het verdacht maken van medechristenen. Hoewel we niet in elkaars hart kunnen kijken, reikt de Bijbel wel een toetssteen aan: kijk naar de vruchten. Een belangrijke vrucht is de getuigenis van Jezus Christus en het onderhouden en naleven van Gods Woord. Inherent aan Gods Woord is de schepping. Een wonderlijke schepping in zes dagen kan niet meer, zegt Fransen. De zesdaagse schepping beschouwt hij als een dogma dat inmiddels is ingehaald door de evolutietheorie. Nu is dit niet de plek om alle bewijzen op tafel te leggen, maar waar het mij om gaat is dat het accepteren van de evolutie afwijkt van Gods Woord. In ons rijke, ruimdenkende land is het verleidelijk om Gods Woord te plooien naar de opvatting van de meerderheid. Zo kunnen we serieus genomen worden zonder aangesproken te worden op onhoudbare dogma’s. Denk bijvoorbeeld aan ethische standpunten over seksualiteit, geaardheid en man-vrouwverhoudingen.

Verslag

mensen_globe_discussie.pixabay

“Nu is de uitleg van de scheppingsleer binnen de theologie niet eenduidig. Maar noch theologen, noch wetenschappers bepalen een juiste uitleg. Kinderen van God lezen de Bijbel zoals het er staat. Zo heeft de kerk Genesis altijd gelezen. In de loop van de geschiedenis zijn theologen onder invloed van de opkomende evolutietheorie de Bijbels anders gaan interpreteren.”

Nu is de uitleg van de scheppingsleer binnen de theologie niet eenduidig. Maar noch theologen, noch wetenschappers bepalen een juiste uitleg. Kinderen van God lezen de Bijbel zoals het er staat. Zo heeft de kerk Genesis altijd gelezen. In de loop van de geschiedenis zijn theologen onder invloed van de opkomende evolutietheorie de Bijbels anders gaan interpreteren. Volgens Fransen levert Genesis geen ooggetuigenverslag, maar bevat het een openbaring. Ik weet niet of hij het zo bedoelt, maar op die manier verwordt openbaring haast tot een extatische roes waarin de Bijbelschrijvers maar wat stamelend verwoorden, en waaruit moderne theologen naar hartenlust kunnen shoppen. De Bijbel is dan nog goed genoeg voor ethische boodschappen, maar geen waarheidsgetrouw verslag meer. Daar zou ik tegen in willen brengen dat Bijbelse openbaring woordelijk vastzit aan het Bijbelse verslag. Ook de kwade machten kennen openbaringen. Een woordelijke lezing is daarom een Bijbelse toets of een openbaring tegen Gods Woord ingaat. De Heilige Geest verlicht ons, maakt ons wijs, over wat geschreven staat. Het is duidelijk dat evolutie afwijkt van het geschrevene.

Ontdekkingstocht

Ik ben het met Fransen eens dat de mens van nature alleszins godsdienstig is. Niemand gelooft werkelijk dat hij slechts een zak moleculen is. Ik ken gelovige evolutionisten en gelovige creationisten. Maar ik ken ook gelovige moslims en zelfs mensen die in ufo’s geloven. Waar het dus op aankomt: Wat is geloof zoals God het bedoelt? Dat bepaalt ons bij Gods Woord als toetssteen. Zeg ik hiermee dat christenen die dat niet doen verloren zijn? Natuurlijk niet. Het leven is een proces. En het accepteren van heel Gods Woord als de Waarheid is dat misschien ook. Leven met God en Zijn Woord is een ontdekkingstocht. Zo wees Paulus Petrus terecht. Dat kan nog steeds.

Voorleven

We kunnen het geloof niet overdragen aan onze kinderen. Geloof is Gods gave. Bij de opvoeding in de ”vreze des Heeren” beoogt God een wonderlijk samenspel. Het is de taak van opvoeders om Gods Woord in het hoofd van kinderen te planten. Door te repeteren, uit te leggen en voor te leven. Gods Geest wortelt de overtuiging in het hart. Als ouders deze oefening achterwege laten, rest slechts een godsdienstige emotie. Daarmee wordt de rationele basis van de ethiek ontnomen. Bovendien, kinderen hebben niet automatisch dezelfde emotionele binding met de Bijbel als hun ouders. Daardoor raken ze nog meer vervreemd van Gods Woord. Wedergeboorte is een geestelijk proces. Een wonder van God, dat zich ook psychisch vertaalt. Wat dat betreft zit het met de getuigenis van veel christenen wel goed. Ze twijfelen volstrekt niet dat Christus hun Zaligmaker is. Wat me verwart is dat ze wel twijfelen aan het Woord van deze Borg. Evolutie ondermijnt de rationaliteit van de Bijbel. Juist dat helpt de zaak van het Evangelie niet verder!

Dit artikel is met toestemming van de auteur overgenomen uit het Reformatorisch Dagblad. De volledige bronvermelding luidt: Wit, J.R. de, 2014, Evolutie begraaft rationaliteit Bijbel, Reformatorisch Dagblad Puntkomma 44 (182): 14-15.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.

Written by

J.R. de Wit is hoofdredacteur van Weet Magazine.

8 Comments

Jan Jonkers

Ben het wel eens met de stelling dat je de inhoud van de Bijbel niet moet gaan “interpreteren” omdat dat “beter uitkomt”. En dat de Bijbelse openbaring woordelijk vast zit aan het Bijbelse verslag.

Maar daarbij hoort dan ook het omgaan met die onhoudbare dogma’s: “Denk bijvoorbeeld aan ethische standpunten over seksualiteit, geaardheid en man-vrouwverhoudingen”

Reply
Hetty Dolman

“Nu is de uitleg van de scheppingsleer binnen de theologie niet eenduidig. Maar noch theologen, noch wetenschappers bepalen een juiste uitleg. Kinderen van God lezen de Bijbel zoals het er staat. Zo heeft de kerk Genesis altijd gelezen. In de loop van de geschiedenis zijn theologen onder invloed van de opkomende evolutietheorie de Bijbels anders gaan interpreteren.”

Nee, dat begon al toen bleek dat de aarde om de zon draait ( in de 16e eeuw) en later, toen het een gestolde vuurbal bleek te zijn. In 1797 dacht men op basis van de afkoelsnelheid van de aarde, dat dit 75.000 jaar moest zijn.

De geschiedenis van de wetenschap wat betreft de ouderdom van de aarde is keurig samengevat:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Ouderdom_van_de_Aarde

“Kinderen van God”
Er zijn veel kinderen van God die Genesis niet letterlijk opvatten, zoals niemand de gehele bijbel letterlijk opvat.

Reply
Jan Jonkers

Hetty,
Ik denk niet dat jouw stelling juist is dat niemand de Bijbel letterlijk opvat. Ik vermoed dat Jan Rein er in ieder geval een is en ik kom er af en toe wel meer tegen. En als je echt gelooft is daar, denk ik, ook wel iets voor te zeggen.
Je maakt het je in ieder geval niet gemakkelijk door de Bijbelse inhoud te “plooien” naar wetenschappelijke en vooral ook maatschappelijke ontwikkelingen. Je zult dan toch in je morele besef moeten “dealen” met genocide in OT, slavernij, ongelijkheid man en vrouw, veroordeling homofolie, moordopdrachten, “beperktheid” van de 10 geboden, en het vrijwel dagelijks vallen van onschuldige slachtoffers bij rampen, in oorlogen terwijl de Almachtige blijkbaar toekijkt. Zowaar, een hele opgave, denk ik. Als iedereen aan het interpreteren slaat “schrijft” iedereen z’n eigen (menselijke) Bijbel. En dan is de stap naar het besef dat de werkelijke oorsprong van de Bijbel ook wel eens puur menselijk zou kunnen zijn, [m.i.] snel genomen.

Reply
Eppie

Beste Jan, Hetty heeft gelijk dat niemand de Bijbel geheel letterlijk neemt. Je hebt wel gelijk daarin dat het problematisch is om met een Bijbelse moraal toe te zien hoe in Nederland conform de seculiere moraal de afgelopen decennia genocide plaatsgevonden heeft op bijna een miljoen onschuldige ongeboren kinderen en de laatste tijd zelfs pasgeboren gehandicapte kinderen. De tien geboden hebben trouwens een uiterst grote reikwijdte. De samenvatting ervan is: God liefhebben boven alles en je naaste als jezelf. Er is geen enkele menselijke moraal die aan die hoge standaard voldoet.

Hetty Dolman

Beste Jan;
“Ik denk niet dat jouw stelling juist is dat niemand de Bijbel letterlijk opvat. Ik vermoed dat Jan Rein er in ieder geval een is en ik kom er af en toe wel meer tegen. En als je echt gelooft is daar, denk ik, ook wel iets voor te zeggen.”

Ik geloof niet dat Jan Rein letterlijk gelooft dat de zon stilstond boven Gilboa (Jozua). Ik denk ook niet dat hij een voorstander is van publiekelijk stenigen. Of [dat hij] echt gelooft dat God ‘naar beneden kwam’ om te kijken wat er aan de hand was bij die toren van Babel.

Er is niet veel voor te zeggen om te denken dat je de hele bijbel letterlijk opvat zonder dat ook te doen.

Ik denk inderdaad dat de bijbel, geschreven in een ver verleden, inderdaad de toen heersende cultuur en gewoonten weerspiegeld. Hoe kan het anders? Schrijvers, hoe geïnspireerd dan ook, houden toch altijd rekening met het lezende publiek? Ze maken er zelfs deel van uit.

Reply
Jan Jonkers

Beste Eppie en Hetty,
Dank voor jullie reacties. V.w.b. het letterlijk nemen verschillen we dus van mening. Het zal zeker niet voor iedereen gelden. Ik baseer mijn stelling op wat ik hierover vanuit creationistische hoek lees en de gesprekken die ik met gelovigen hierover heb gevoerd. En, zoals Jan Rein de Wit in het artikel aangeeft, voor een gelovige wellicht ook de “juiste” benadering. En daar horen dan ook de wat “ongemakkelijke waarheden” als het mirakel van Gilboa, een ouderdom van de aarde van 6000 jaar en een schepping in 6 dagen bij (deze lijst is niet onvolledig, zoals je begrijpt). Iedere andere interpretatie lijkt me het “herschrijven” van deze Heilige Schrift hetgeen m.i. de menselijke oorsprong ervan alleen maar accentueert. De “draai” die Eppie aan mijn reactie geeft rond genocide vind ik bijzonder. Voor zover er al sprake is van een “seculaire moraal” lijkt me een afwijzing ervan op grond van een “bijbelse moraal” niet erg sterk. Op de in de Bijbel beschreven moord- en verkrachtingsscenes en de gedoogde toepassing van slaverij kun je toch moeilijk een “goede” moraal baseren. En de 10 geboden lijken me vooral nogal beperkt op dit punt. We kunnen zonder al te veel moeite een betere lijst maken. In de samenvatting van Eppie is het laatste deel universeel en vind je ook terug in andere (oudere) geschriften dan de Bijbel: Behandel een ander zoals je ook zelf behandeld wilt worden. Neem je de inhoud en consequenties van de Bijbel serieus dan ligt het eerste deel van zijn samenvatting, in ieder geval voor mij, niet voor de hand.

Reply
Eppie

Beste Jan, de waarheden die je als “ongemakkelijk” beschrijft, ervaar ik niet als ongemakkelijk. Je schrijft dat ik een draai maak met betrekking tot de moraal. Het gaat hier om een vergelijking tussen Bijbelse en seculiere moraal. Als de seculiere moraal op een belangrijk punt als het doden van menselijk leven zo faalt, als in Nederland in de praktijk is, dan blijkt daar voor mij al het failliet van deze moraal uit. Een moraal heeft een fundament, een ijkpunt, een norm nodig. Die heeft een seculiere moraal niet. In de Bijbel is dat het woord van God. De seculiere moraal is dan ook goed voorzover ze overeenkomt met de moraal van de Bijbel en gelukkig komt ze dat in een aantal opzichten ook wel. In de Bijbel worden inderdaad moord en verkrachtingsscènes beschreven. Niet als voorbeeld ter navolging maar ter waarschuwing. Ook in processtukken van de rechtbank staan beschrijvingen van moordpartijen en verkrachtingen. Dat rekenen we de rechtbank ook niet aan. De Bijbel kende inderdaad ook gedoogbeleid. De praktijk is weerbarstig.

De norm van een ander lief te hebben als jezelf, noem je universeel. Kun je dat toelichten? Dat gebod gaat ver! Verder dan wat je noemt: “behandel een ander zoals je zelf behandeld wilt worden”. De oude geschriften kennen meer een vergeldingsmoraal. We worden door de Bijbel opgeroepen om onze vijanden lief te hebben en niet alleen onze vrienden. Niet alleen geen kwaad doen, maar ook het goede voor te zoeken. Ik ken geen seculiere moraal die dat evenaart. Ik zou geen rijtje weten te bedenken die beter is dan de gouden regel van Gods Woord. Tsja, wie gaat dan zeggen of het beter is of niet? Wat is de norm, de publieke opinie? Hartelijke groeten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 tekens over