het-geheime-logboek-van-topnerd-tychoEen stuk ruimtepuin dat op een fietsenhok belandt, zorgt op De Regenboogschool voor een zoektocht naar het ontstaan van het leven. Deze zoektocht, die het onderwerp is van Het geheime logboek van topnerd Tycho, zou kinderen moeten helpen met de spanning tussen wetenschappelijke inzichten en de Bijbel. Wat daarbij sneuvelt, is het Schriftgezag. Een kritische weging van het boek.

Het boek is goed geschreven, waardoor het lijkt alsof je zelf in de klas zit en meegaat in de zoektocht. Het boek kent daarnaast interessante wetenschappelijke feitjes en weetjes. Zo kun je zelfs als docent het boek gebruiken om er inspiratie uit op te doen voor excursies en werkvormen in de  klas. Hoewel Corien Oranje goed kan schrijven, zijn er veel bezwaren te noemen tegen dit boek. Om te beginnen worden creationisten neergezet als  ietwat simpele gelovigen. Nu is daar op zich niets mis mee, maar het doet geen recht aan de werkelijkheid. De personages die in het boek opgevoerd worden om de kinderen te laten inzien dat de evolutietheorie strookt met het christelijke geloof, zijn een professor, een aardrijkskundeleraar en een dominee. Degenen daarentegen die vasthouden aan een Bijbels standpunt van een zesdaagse schepping en een historische zondeval, zijn de ouders die niet gestudeerd hebben. Waarom komen er geen wetenschappers en dominees met een traditionele visie op de schepping in het verhaal voor?

Foutjes

Een ander punt is dat het boek wetenschappelijke foutjes bevat. Om een voorbeeld te noemen: de auteurs stellen dat het stuitbeen nergens goed voor  is. Dit is onjuist. Het stuitje is nodig voor de bevestiging van verschillende spierdelen en daarmee onmisbaar voor het rechtop lopen. Ander voorbeeld: de Archaeopteryx, een fossiele vogel, zou de eerste vogel zijn die geleefd heeft. Maar er zijn veel oudere vogels gevonden. Of deze: volgens de auteurs zijn de dinosauriërs uitgestorven door een komeetinslag bij Mexico, zo’n 65 miljoen jaar geleden. Hier zijn ze zelfs zo zeker van dat het minstens zes keer genoemd wordt in het boek. Zelfs als je uitgaat van de naturalistische wetenschap is dit allerminst zeker, er zijn minstens tien hypothesen hoe de dinosauriërs zijn uitgestorven en de discussies daarover gaan er niet altijd zachtzinnig aan toe. De wetenschappelijke bezwaren tegen de evolutietheorie en het ontstaan van leven worden ook niet genoemd.

Twijfel

foto: wikipedia

“De Archaeopteryx, een fossiele vogel, zou de eerste vogel zijn die geleefd heeft. Maar er zijn veel oudere vogels gevonden.” foto: wikipedia

Het grootste probleem met het boek is dat kinderen aan het twijfelen gebracht worden als het gaat om het lezen van de Schrift. Volgens de auteurs is het wereldbeeld van de Schrift een platte aarde die op pilaren staat en vier hoeken heeft. Wat ze er niet bij vermelden, is dat het hier veelal om poëtische teksten gaat. Daarnaast blijkt uit een studie dat Israël vanuit een ervaringsbeeld sprak. Zo zeggen ook wij bijvoorbeeld dat we de zon in de zee zien zakken. Kinderen wordt hiermee geleerd dat de Schrift achterhaalde informatie bevat. Dit ondermijnt het Schriftgezag. In het boek wordt de Schrift als tijdgebonden beschouwd. Dat het dan lastig wordt om te beoordelen wat nog wel geldt en wat niet, wordt niet vermeld. Verwarrend!

Ook wordt de kinderen Genesis 1 en 2 afzonderlijk aangeboden, met de vraag: zoek de verschillen. Ze gaan daarbij voorbij aan het feit dat het boek Genesis een eenheid vormt. Het gaat niet om twee verhalen maar Genesis 1 gaat over de algemene schepping terwijl Genesis 2 inzoomt op de schepping van de mens en zijn plaatsing in de Hof van Eden. Het is funest voor het kinderlijke geloof om te vertellen dat de Schrift achterhaalde en foutieve informatie bevat. Zoals ds. P. Mulder onlangs zei: „We moeten onze kinderen niet leren kritisch te lezen, maar wel gehoorzaam.” Lezen van dit boek is dan ook sterk af te raden. Het ondermijnt het Schriftgezag en is eenzijdig in de omgang met de evolutietheorie. Misschien zou het goed zijn als er een tweede deel kwam waarin de evolutietheorie niet omarmd maar grotendeels verworpen wordt en waar geen Schriftkritiek maar Schriftgezág plaats krijgt.

Dit artikel is met toestemming van de auteur overgenomen. Bron: Meerten, J.W. van, 2015, Funest voor het kinderlijke geloof, GezinsGids 68  (10): 118.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.

5 Comments

Jan van Meerten

Bedankt voor de vraag, de stelling vergt inderdaad onderbouwing die in het tijdschrift wegens ruimtegebrek niet gegeven kon worden. Volgens de populatiegeneticus dr. G. de Jong verschilt de Archaeopteryx zelfs van de huidige vogels (sterrenstof.nl). Als dat zo is, dan is zowel het punt ‘oudste’ als ‘vogel’ onjuist. Maar laten we aannemen, zoals verschillende wetenschappers (zowel naturalistische als creationistische) ook doen, dat Archaeopteryx een vogel is. Dan zijn er oudere fossielen gevonden. Twee voorbeelden van vroege vogels: Xiaotingia zhengi (Xing et al., Nature 475 (7357): 465-470 en kennislink.nl), Aurornis xiu (Godefroit et al, Nature 498 (7454): 359-362 en ad.nl). Twee voorbeelden van mogelijke vogels: Epidendrosaurus ninchengensis (Zhang et al., Naturwissenschaften 89 (9): 394-398) en Anchiornis huxleyi (Xing et al. Chinese Science Bulletin 54 (3): 430-435). En dan heb je nog Protoavis maar daar is zoveel discussie over dat ik die bewust als laatste zet (Voor mooi overzicht van de discussie over Protoavis zie wikipedia.nl). Deze lijst is niet uitputtend en zal naar verwachting in de toekomst met meer voorbeelden uitgebreid kunnen worden.

Reply
Redactie Logos

Wij danken Jan van Meerten hartelijk voor zijn verduidelijking. Na zijn reactie kwamen er nog verschillende reacties binnen die vooral gingen over de dino-vogel-evolutie. De hoofdlijn van dit artikel is echter niet fossiele vogels of de dino-vogel-evolutie. Binnenkort verschijnt er over deze onderwerpen een artikel op onze website, daar kunt u dan op reageren.
[edit]:
Inmiddels is hierover een filmpje van Geo Detective verschenen: Vogelevolutie – Is het een vogel? Of is het een Dino? Allebei?

Reply
Rene

Ik snap dat de redactie (…) moeite heeft met het boek. Maar het is nu eenmaal de realiteit dat christenen verschillend denken over tal van onderwerpen. Het kinderlijk geloof is prima, maar kinderen worden groot en gaan vragen stellen. Kinderen gaan vanzelf kritisch lezen. Dat moet je serieus nemen, en in mijn opvatting doet dit boek dat.
De auteur (…) stelt dat de Schrift beeldende, poëtische taal gebruikt. Het grote verschil met iemand als Cees Dekker (of ikzelf) is waar precies welk soort taal wordt gebruikt. Er zijn tal van oprecht gelovige theologen die stellen dat Genesis 1 en 2 niet bedoeld zijn als een historische beschrijving van de schepping, maar veel meer als een heilshistorische beschrijving.
Overigens leert het boek kinderen niet kritisch te staan ten opzichte van de Schrift, maar ten opzichte van menselijke interpretaties van de Schrift.

Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 tekens over