Volgende week, om precies te zijn 25 mei 2018, organiseert de geologiefaculteit van de Universiteit van Padova (Università Degli Studi Di Padova) een gastcollege van de Nederlandse sedimentoloog prof. dr. Poppe de Boer.1 De titel van zijn lezing luidt: “Modern versus ancient controls on sedimentary systems; the present is not always the key to the past”. Zijn lezing geeft, hoewel hij uitgaat van de naturalistische tijdschaal, verrassende inzichten voor creationisten.

Dankzij de creationistische organisatie Geoscience Research Institute2 werd ik op de hoogte gebracht van deze belangrijke bijeenkomst. De Utrechtse emeritushoogleraar De Boer gaat diverse universiteiten langs om zijn lezing te geven. Datgene wat ik gezien heb via het wereldwijde web ziet er veelbelovend uit en vormt een regelrechte uitdaging voor het uniformitariaans paradigma met als slogan ‘het heden is de sleutel tot het verleden’. Wat is er aan de hand?3

Abstract

Volgens de sedimentoloog dateert het concept van het uniformitarianisme uit de late 18e eeuw. Volgens dit idee zijn de fysische en chemische ‘wetten’ niet gewijzigd, daarom hebben ook sedimentaire processen in een ver geologisch verleden altijd zo gehandeld zoals ze nu doen. In de abstract geeft prof. De Boer enkele voorbeelden die getuigen van veranderingen in processen en aard van depositie. Hij noemt de grootschalige afzetting van blackshales tijdens het midden-Krijt, de afwezigheid van terrestrische vegetatie in het pre-Ordovicium, de depositie van tot vier kilometer dikke ‘evaporieten’ in grote bekkens en de ‘ondergang’ van de dino’s tijdens het Mesozoïcum.

Neem uit deze lijst bijvoorbeeld de black shales. Tegenwoordig wordt de Zwarte Zee nog gezien als een van de weinige voorbeelden met depositie van deze black shales. De andere voorbeelden komen uit de opwaartse zones die zich langs de continentale randen bevinden.4 Prof. De Boer vraagt zich in zijn abstract af waarom de Zwarte Zee het enige voorbeeld is vandaag? “Waarom wordt deze uitgebreide zuurstofloosheid, in de Noord-Atlantische- en Tethys Oceanen tijdens het midden-Krijt, niet aangetroffen in de huidige oceanen?” Ook de orbitale cycliciteit zoals geopperd door Milankovitch, wordt bijvoorbeeld veel vaker gerapporteerd vanuit bepaalde stratigrafische perioden (zoals in het Jura en het Krijt) dan het in andere perioden het geval is.5 Wat is daarvan de oorzaak en zijn er misschien nog andere factoren betrokken die naturalistische geologen niet kennen?

Een derde voorbeeld dat prof. De Boer uitwerkt zijn de grote pakketten van ‘evaporitische’ zouten van verschillende kilometers dik.6 Volgens de geleerde zijn deze ‘af en toe gedeponeerd in sedimentaire bekkens gedurende enkele honderden jaren, gemiddeld ongeveer eens in de vijf miljoen jaar’. Maar er zijn geen recente voorbeelden van dergelijke grote bekkens met accumulatie van zoutafzetting. Als voorbeeld noemt hij de Messinian Salinity Crisis zo’n 5,5 miljoen naturalistische jaren geleden.7 De Boer vraagt zich af of deze afwezigheid van reusachtige zoutaccumulatie toevallig is of dat de omstandigheden anders waren in het verleden?

Het vierde voorbeeld dat de geleerde noemt is dat het hedendaagse aardoppervlak met haar massieve gebergten (zoals de Himalaya en de Andes) niet representatief is voor verschillende andere perioden in de geologische kolom. Volgens de geleerde waren na het uiteenvallen van Pangea grote plaatbotsingen grotendeels afwezig. Dat had gevolgen voor het continentale reliëf en ‘het karakter en de omvang van terrestrische en ondiepe mariene omgevingen’. Ook bij de ‘ondergang’ van de dinosaurussen spelen catastrofale gebeurtenissen een rol in de geleidelijke verandering van de aarde tijdens het Mesozoïcum.8

Duiding

Een medewerker van Geoscience Research Institute noemde deze aanpak van prof. De Boer via Facebook verfrissend. Hij of zij schrijft: “Hoewel aangereikt vanuit het perspectief van een lange chronologie, is het nog steeds verfrissend om bijdragen te zien die het uniformitarianisme doorbreken.” Volgens creationistische geologen zijn de totaal andere omstandigheden in het verleden te wijten aan een hoger catastrofistisch karakter van het verleden. Zij verdedigen een wereldwijde zondvloed en een catastrofistische, turbulente periode erna waarin veel geologisch werk verricht werd. Creationisten hebben het motto dat het verleden de sleutel is tot het heden. Namelijk dat catastrofistische processen in het verleden een zeer grote rol gespeeld hebben in de vorming van het huidige aardoppervlak. Om het geologische verleden te kennen moet deze daarom niet uniformitarianistisch naturalistisch geduid worden, maar eerder catastrofistisch creationistisch.9

Voetnoten

  1. Prof. dr. Poppe de Boer is emeritushoogleraar aardwetenschappen en sedimentologie aan de Universiteit van Utrecht. Zijn interessante profiel is hier te bekijken: https://www.uu.nl/staff/PLdeBoer/0.
  2. Geoscience Research Institute is een creationistische organisatie die zich vooral specialiseert op het gebied van de aardwetenschappen.
  3. De onderstaande tekst is gebaseerd op het abstract dat prof. De Boer schreef voor deze universiteit: www.geoscienze.unipd.it/sites/geoscienze.unipd.it/files/Arduino_Lecture_De_Boer_25_05_2018_Breda.pdf.
  4. Tijdens de geologische Harz-excursie van twee weken geleden wees de creationist drs. Hans Hoogerduijn er ook op dat het opvallend is dat grootschalige afzetting van black shales afwezig is in de huidige oceanen. Zie hier een sedimentoloog die zich hetzelfde afvraagt. Hoogerduijn wijdt de afwezigheid van deze vorming aan een andere dynamiek van de oceanen voor, tijdens en kort na de zondvloed. Zie dit artikel voor een verslag van de Harz-excursie van vorig jaar: https://logos.nl/harz-geologisch-geweld-relatief-korte-periode-tijd/.
  5. Er worden overigens door creationisten wel wat kanttekeningen geplaatst bij deze ‘pacemaker van de ijstijden’. Zie bijvoorbeeld: https://assets.answersingenesis.org/doc/articles/pdf-versions/arj/v9/milankovitch-climate-forcing-retraction-1.pdf, https://assets.answersingenesis.org/doc/articles/pdf-versions/arj/v9/milankovitch-climate-forcing-retraction-2.pdf en https://assets.answersingenesis.org/doc/articles/pdf-versions/arj/v9/milankovitch-climate-forcing-retraction-3.pdf.
  6. Ik zet evaporieten tussen haakjes, omdat de meeste creationisten deze zouten niet zien als evaporitisch ontstaan. Zij geven andere verklaringen.
  7. Op de besloten studiedag voor geologen en geologisch geïnteresseerden, van 28 oktober 2017, hield een deelnemer een lezing over deze Messinian Salinity Crisis. In deze lezing werd laten zien dat het indampingsmodel voor de Messinian Salinity Crisis helemaal niet werkt. Op deze studiedag werd het zogenoemde Hovland-model beschreven als alternatief. De inleider noemde dat een mogelijk betere verklaring, hoewel ook daar nog veel werk moet worden verricht.
  8. Wellicht schrijf ik nog een vervolgstuk over na de lezing van prof. De Boer in Padova.
  9. Zie ook mijn bijdragen in het debat met drs. Van den Berg (https://logos.nl/alles-is-altijd-ingewikkelder/, https://logos.nl/bergen-geboren-waren/ en https://logos.nl/geen-onderbouwing/) en de dvd Is Genesis geschiedenis? Deze dvd wordt in de webshop van Logos Instituut te koop aangeboden.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.