“In mijn Nieuwe Testament staan die woorden niet…”, “Over welk vers heeft u het? Bij mij verspringt het van 10 naar 12 in Mattheüs 18…”, “Dat is gek, want in mijn vertaling staat…”, “Volgens de voetnoot staat dit gedeelte niet in de oudste manuscripten…”, “Hij citeert dit vers anders dan ik altijd doe. Zijn er dan twee verschillende versies?…”, “In tegenstelling tot het Oude Testament, schijnt het Nieuwe Testament veel varianten te hebben…”. Klinkt u dit vertrouwd in de oren? Lees dan verder en u zult begrijpen dat…

Schrijfmes_van_Jojakim.schrijfmes

Het schrijfmes van Jojakim

Introductie

Laatst kwam er iemand naar me toe. Hij wilde met me spreken over een ernstige zaak en dat merkte ik aan zijn toon. Hij praatte langzaam, elke lettergreep duidelijk uitsprekend, zodat er geen misverstand zou ontstaan door het Engels dat hij gebruikte. Hij had wat moeite om zich in het Engels uit te drukken. Hij vroeg me mijn Nieuwe Testament te pakken, wat ik deed. “Lees Mattheüs 18 vers 11”, zei hij toen, zonder nadere verklaring. Ik sloeg de bladzijden om en kwam bij het juiste hoofdstuk. Vers 7, 8, 9, 10 … 12. Wat gek! Nog eens kijken! Waar is vers 11 gebleven? Ik moet het hebben overgeslagen. Maar nee, het is er echt niet. Het gaat van 10 naar 12. Stomverbaasd keek ik de man aan, waarop hij een lach liet zien. Hij wilde dus niet die tekst horen, maar hij wilde dat ik zou ontdekken dat het bewuste vers ontbrak. “Wat heeft dat te betekenen?” vroeg ik geïntrigeerd. “Ga naar Handelingen 8 vers 37”, zei hij, om het raadsel nog wat langer te laten voortduren. Na een paar seconden stilte riep ik uit: “Wat is dat? Dat vers bestaat ook niet!”

Hij begon pas met zijn uitleg toen hij mijn volle aandacht had. Aan het eind van ons gesprek gaf hij me een boek over dit onderwerp en een paar gedrukte blaadjes met aanvullende informatie. Hij liet me bovendien zien dat niet alleen hele verzen ontbraken, maar dat ook overal woorden waren weggelaten of veranderd. Vanaf dat moment interesseerde ik me bijzonder voor dit onderwerp en verdiepte me in de literatuur hierover. Het doel van deze brochure is om de veelheid aan informatie over dit onderwerp vanuit diverse bronnen bij elkaar te brengen, om een breed publiek te informeren.

Om te beginnen is het goed om te weten, dat de tekst van het Nieuwe Testament tot ons is gekomen door tenminste 5.800 in het Grieks geschreven manuscripten, hetzij als onverkorte kopieën of als fragmenten, enkele boeken of soms enkele passages. Dat is een enorme hoeveelheid als men dit vergelijkt met de 643 manuscripten van de Odysseus van Homerus die thans in ons bezit zijn. Toen ik ging vergelijken, bleek in de Franse vertaling van David Martin van het Nieuwe Testament geen enkel woord of vers te ontbreken. In de versie van Louis Segond daarentegen werd ik bij nader onderzoek onaangenaam verrast door het feit dat gedeeltes ontbraken.

In feite is dit verschijnsel niet beperkt tot deze twee Franse vertalingen, maar het komt ook in andere vertalingen van het Nieuwe Testament voor. Vergelijkt u maar eens de Engelse King James Version met de New American Standard Bible en vooral met de New International Version. Het maakt eigenlijk niet uit welke moderne vertaling u ook kiest, er zullen steeds verschillen zijn met de King James Version. Hetzelfde geldt in Nederland als bijvoorbeeld de Nederlandse Statenvertaling en de Herziene Statenvertaling vergeleken worden met de NBG51, de NBV, de Groot Nieuws Bijbel, de Willibrordvertaling, de Herziene Voorhoeve-uitgave, en vele anderen. Het verschijnsel van afwijkende vertalingen van het Nieuwe Testament is helaas in bijna alle talen van de wereld terug te vinden. De belangrijkste oorzaak hiervan is, dat er twee sterk van elkaar afwijkende Griekse grondteksten in omloop zijn. Zodoende heeft een beslissing van het vertaalteam om de ene ofwel de andere grondtekst als uitgangspunt te nemen zeer zwaarwegende conse-quenties voor het uiteindelijke resultaat.

Maar hebben de twee verschillende Griekse teksttypen ook dezelfde waarde? Nee! Tussen die twee bestaan essentiële verschillen, waar we nu nader op zullen ingaan. Het ene teksttype staat bekend als de “Textus Receptus” en het andere als de “Kritische Tekst”.

Na het lezen van dit artikel weet u:
– welk van de twee Griekse teksttypen van het Nieuwe Testament de betrouwbare en originele tekst is en waarom.
– welke Nederlandse Bijbels een Nieuw Testament bevatten dat op grond van dit teksttype is vertaald.

De Textus Receptus tegenover de Kritische Tekst

Hoe het komt dat wij tegenwoordig twee Griekse teksten van het Nieuwe Testament hebben?

Old_book_bindings.wikipedia

“Vóór de uitvinding van de boekdrukkunst werden teksten met de hand overgeschreven. Dit was het enige middel om geschriften te verspreiden. Op deze manier werd het Nieuwe Testament door de eeuwen heen verspreid, zowel in allerlei vertalingen als in de originele Griekse grondtekst.”

Vóór de uitvinding van de boekdrukkunst werden teksten met de hand overgeschreven. Dit was het enige middel om geschriften te verspreiden. Op deze manier werd het Nieuwe Testament door de eeuwen heen verspreid, zowel in allerlei vertalingen als in de originele Griekse grondtekst. Met de uitvinding van de boekdrukkunst moest het Griekse Nieuwe Testament eerst gezet worden om gedrukt te kunnen worden, zodat het zo goedkoop mogelijk kon worden doorgegeven. Met deze taak hebben zich vanaf de 16e eeuw verschillende specialisten beziggehouden. Zij verzekerden zich van de beschikbare Griekse manuscripten van het Nieuwe Testament en lieten die tekst drukken. De tekst van het Nieuwe Testament werd in 1514 voor de eerste keer gedrukt in een meertalige uitgave van kardinaal Francisco Jimenez de Cisneros. In diezelfde tijd publiceerde Erasmus uit Rotterdam in 1516 ook een Grieks Nieuw Testament. Hij publiceerde daarna nog vier andere uitgaven, in 1519, 1522, 1527 en 1535.

Anderen volgden in hun voetsporen: De Franse uitgever Robert Étienne, of Stephanus, publiceerde zijn Griekse Nieuwe Testamenten in 1546, 1549, 1550 en 1551. Hij maakte in 1551 de indeling van de verzen, die tot op de huidige dag wordt gebruikt. De protestantse theoloog Theodorus Beza publiceerde negen uitgaven van het Griekse Nieuwe Testament tussen 1565 en 1604. Tenslotte publiceerden twee Nederlandse boekdrukkers, de gebroeders Elzevier, edities in 1624, 1633 en één in 1641. Deze uitgaven komen in zeer grote mate overeen met de uitgaven van Beza. Hun voorwoord in 1633 bevatte de woorden (in het Latijn): ”Textum ergo habes, nunc ab omnibus receptum: in quo nihil immutatum aut corruptum damus”. Dat betekent: “U bezit dus de tekst die nu door allen ontvangen is. Wij hebben er geen veranderingen of wijzigingen in aangebracht.” Hiervan is de naam “Textus Receptus” (= door allen ontvangen tekst) afgeleid. Het is goed hier even op te merken, dat het werk van deze uitgevers of boekdrukkers eenvoudig was: zij brachten manuscripten van het Nieuwe Testament bijeen en drukten de teksten die zij bevatten af. Zij hebben niets weggelaten, toegevoegd of veranderd in de bestaande teksten. Hun werk was het ontvangen en doorgeven van de tekst door deze te drukken.

Daar tegenover staat, dat de zogenaamde Kritische Tekst voornamelijk is gebaseerd op de onverwachte beschikbaarheid in de negentiende eeuw van twee oude manuscripten, die afweken van de ongeveer 5000 tot dan toe bekende manuscripten. Helaas verklaarden twee Engelse Bijbelcritici, Brooke Foss Westcott en Fenton John Anthony Hort, dat juist deze twee manuscripten de voorkeur verdienden boven alle andere Griekse manuscripten van het Nieuwe Testament. Er was bij hen vooraf al duidelijk sprake van een uitgesproken afkeer van de Textus Receptus.1

Door hun inspanningen begon deze Kritische Tekst uiteindelijk wereldwijd op de universiteiten en bij vertalingen en publicaties de andere tekst van het Nieuwe Testament te verdringen. Hun benadering gaat er noodzakelijkerwijs dus vanuit dat de goede tekst van het Nieuwe Testament sedert het vroege Christendom verborgen is gebleven totdat zij, twee ongelovige2 Bijbelcritici, die “ontdekten” rond 1880. Dit is toch niet de wijze waarop God het Oude Testament aan Zijn volk heeft gegeven? Het is evenmin de wijze waarop God het Nieuwe Testament aan Zijn volk heeft gegeven. Het is in feite onvoorstelbaar dat het Nieuwe Testament twee verschillende versies zou hebben. Heeft God dan niet gewaakt over Zijn Woord? Hij heeft dat wis en waarachtig wel gedaan en de hier aangereikte informatie zal u helpen u daarvan te overtuigen.

De eenvoudige tekst tegenover de kunstmatige tekst

Over de ontvangst van historische documenten of de willekeurige creatie van een tekst.

Codex_Sinaiticus_Matthew_6,4-32.wikipedia

De Codex Sinaïticus werd in 1844 ontdekt door de Duitse archeoloog en Bijbel-criticus Von Tischendorf. Rond 1860 kwamen dit geschrift in handen van de twee Engelse Bijbelcritici Westcott en Hort. Vanuit deze twee codices publiceerden zij hun eigen versie van het Griekse Nieuwe Testament.

We hebben hiervoor gezien hoe het Griekse Nieuwe Testament tot ons is gekomen. Wij hebben de betrouwbare historische documenten van vorige generaties ontvangen. Meerdere uitgevers hebben de teksten die ze bevatten gekopieerd en aan ons overgeleverd in de vorm van gedrukte boeken, waarmee ze de verspreiding ervan vereenvoudigden. De inhoud van de manuscripten werd gedrukt zonder er veranderingen in aan te brengen. De edities die ik hierboven genoemd heb, verschillen praktisch niet van elkaar. Daarom is de Textus Receptus van het Nieuwe Testament in zichzelf legitiem: Wij hebben eenvoudig de tekst van de schrijvers zelf (evangelisten en apostelen) ontvangen door middel van kopieën. Wij kunnen deze tekst dus beschouwen als de eenvoudige tekst. Laten we nu eens die twee archeologische “ontdekkingen” van rond 1850 wat nader onder de loep nemen, die de basis vormen van de Kritische Tekst van het Nieuwe Testament, te weten de Codex Vaticanus en de Codex Sinaïticus. Codex betekent hier: boek of handschrift. De eerste was in het bezit van de rooms katholieke kerk en bevond zich in de bibliotheek van het Vaticaan waar onderzoekers hem konden raadplegen. De tweede werd in 1844 ontdekt door de Duitse archeoloog en Bijbel-criticus Von Tischendorf. Rond 1860 kwamen deze twee geschriften in handen van de twee Engelse Bijbelcritici Westcott en Hort. Vanuit deze twee codices publiceerden zij hun eigen versie van het Griekse Nieuwe Testament.

Het probleem is echter dat de teksten uit deze twee oude codices niet met elkaar overeenkomen! Ze verschillen onderling op duizenden plaatsen, alleen al in de evangeliën op meer dan 3000 plaatsen. Denkt u dat dit hen stoorde? Volstrekt niet. Ze maakten zich van dit probleem schaamteloos af door zelf een nieuwe tekst te schrijven, The New Testament in the Original Greek, waarin ze een mooie, gladde en homogene tekst presenteerden.
Dat is de reden waarom ik deze Kritische Tekst een kunstmatige tekst heb genoemd, want hij gaat uit van een beschamende oplichterij. Dit is een achteraf geredigeerde tekst op basis van de twee van elkaar verschillende codices met het doel de vele duidelijke verschillen weg te moffelen.
Wie gaf Westcott en Hort de bevoegdheid te bepalen welke variant van de tekst beter was dan de andere? Dat deden ze zelf. En daar hield het niet mee op. Zij bedrogen de wereld en hadden de euvele moed om te zeggen dat het hier ging om het ‘oorspronkelijke’ Griekse Nieuwe Testament. Tegenwoordig is deze Kritische Tekst helaas de basis van vrijwel alle moderne vertalingen van het Nieuwe Testament!3 Vanuit wetenschappelijk oogpunt bezien kan deze Kritische Tekst op geen enkele historiciteit bogen, want hij is achteraf samengesteld en is op geen enkele manier het resultaat van het eenvoudig overleveren van betrouwbare historische documenten. En dat is nog niet alles!

De minderheidstekst tegenover de meerderheidstekst

De manuscripten die overeenkomen met de Textus Receptus maken het overgrote deel uit van alle manuscripten van het Nieuwe Testament.

Codex_Vaticanus_B,_2Thess._3,11-18,_Hebr._1,1-2,2.wikipedia

“Als een manuscript slechts weinig is gekopieerd, zoals het geval is bij B (Codex Vaticanus, Vert.), dan kan men met recht denken dat deze vroegere kopiisten aan de betrouwbaarheid ervan twijfelden. Waarschijnlijk hebben de orthodoxe Christenen uit die beginperiode al geweten dat B corrupt was.”

Een ander interessant punt betreft het aantal manuscripten. Vóór de Textus Receptus pleit niet alleen dat hij niet kunstmatig is (in tegenstelling tot de Kritische Tekst), hij is ook het meest frequent over de hele wereld en in alle generaties gekopieerd. Een overweldigende meerderheid van tenminste 95% van de ± 5.800 beschikbare manuscripten uit de hele wereld bevat de tekst van de Textus Receptus, die daarmee het recht krijgt op de titel ‘meerderheidstekst’. Nu blijkt dus dat minder dan 5% van alle tot op de huidige dag overlevende manuscripten van de Textus Receptus verschilt, waaronder de Codex Vaticanus en Codex Sinaïticus, en juist deze twee manuscripten zijn voor de Kritische Tekst gebruikt. Het kleine aantal kopieën van deze twee codices geeft al een idee over de geringe waarde die de kopiisten aan deze teksten toekenden. Dr. Gordon Clark bevestigt dit: “Als een groep van twintig of veertig manuscripten één voorouder gemeenschappelijk hebben, dan betekent dit, dat een groot aantal kopiisten vond, dat deze voorouder-kopie trouw was aan het originele handschrift. Maar als een manuscript slechts weinig is gekopieerd, zoals het geval is bij B (Codex Vaticanus, Vert.), dan kan men met recht denken dat deze vroegere kopiisten aan de betrouwbaarheid ervan twijfelden. Waarschijnlijk hebben de orthodoxe Christenen uit die beginperiode al geweten dat B corrupt was.”4 Is het werkelijk mogelijk deze gegevens te negeren? Het is van belang hier op te merken dat de woorden meerderheid en minderheid alleen maar slaan op het aantal Griekse manuscripten waarover we thans beschikken. Bedenk wel, dat Westcott en Hort zich voornamelijk hadden gericht op die minderheid van twee codices en nog enkele andere manuscripten, om zodoende de wereldwijde meerderheid van de manuscripten van het Nieuwe Testament in diskrediet te brengen. Opnieuw stellen we dat het erg is, dat de meeste vertalingen van het NT vanaf deze tijd zijn gebaseerd op deze Kritische minderheids-Tekst.5 En men gaat er dus aan voorbij dat het gezag van de Textus Receptus onmiskenbaar is, terwijl de Kritische Tekst juist zeer zwakke papieren heeft.

De heilige tekst tegenover de ketterse tekst

Over hoe de manuscripten zijn gebruikt en wat we daarvan kunnen leren.

Als de eerste Christenen in de Textus Receptus van het Nieuwe Testament het authentieke Woord van God zagen, zouden we daarvan bewijzen moeten kunnen vinden. Hoe zagen zij de manuscripten, waarvan de tekst afweek van die zij kenden: als heilig of als ketters? Laten we eens kijken naar de twee codices die centraal staan in de Kritische Tekst. Allereerst de Codex Sinaïticus. Nadat deze in de 4e eeuw geschreven was, ontdekten de lezers ervan al gauw dat er zinnen en woorden ontbraken. Dus maakten ze er corrigerende aantekeningen op. De tekstcriticus en kenner van het Grieks, Dr. Scrivener schreef: “De codex is overdekt met verbeteringen (…) aangebracht door ten minste tien verschillende correctoren. Sommige verbeteringen staan systematisch op iedere bladzijde, andere zijn beperkt tot verschillende delen van het manuscript. Sommige van de correctoren waren tijdgenoten van de oorspronkelijke kopiist, maar de meerderheid van de correcties dateert uit de 6e of 7e eeuw.”6 Dit bewijst dat vanaf het allereerste gebruik van deze codex Sinaïticus de lezers zich ervan bewust waren, dat het manuscript in ernstige mate corrupt was, zodat zij het nodig vonden verbeteringen aan te brengen.

Deze codex werd door Constantin von Tischendorf in 1844 in het klooster van St. Katharina in de Sinaï ontdekt en vandaar de Latijnse naam Codex Sinaïticus. Een deel van deze codex werd – verbaast u zich niet – door Tischendorf daar in de prullenbak gevonden. Ja, u hebt het goed gelezen. Philip Mauro schrijft daarover: “Nu wij al deze feiten weten, verklaren wij: ten eerste dat de onzuiverheid van de Codex Sinaïticus, in elk onder-deel ervan, volledig onderkend werd door hen die er het best bekend mee waren. En dat was zo vanaf het allereerste begin tot het tijdstip dat deze tenslotte weggeworpen werd omdat deze ongeschikt was voor welk praktisch doel ook.”7 Het feit dat de monniken van St. Katharina de bladzijden van deze codex gebruikten om het vuur mee aan te maken, bewijst dat ze die niet als heilig beschouwden en dat deze in hun ogen onzuiver en onbruikbaar was.

De Codex Vaticanus werd ook in de 4e eeuw opgesteld. We weten, dat hij zich in 1481 in de bibliotheek van het Vaticaan bevond, waar hij zich ook thans nog bevindt. Zie hierboven wat Dr. Gordon Clark er al over vermeldde en in de voetnoot wat Dean John Burgon er over schrijft.8 Bijbelcritici waren echter juist bijzonder enthousiast over de ontdekking van deze oude documenten, die teruggingen tot de 4e eeuw, ondanks gebreken die overduidelijk waren. Volgens hen zijn dit de oudste manuscripten van het Nieuwe Testament, dus moeten deze wel de meest betrouwbare manuscripten zijn! Welnu, het omgekeerde is het geval. De andere manuscripten uit dezelfde eeuw en daarvoor zijn op enkele uitzonderingen na in de loop van de tijd door het gebruik versleten en zo geheel of gedeeltelijk verloren gegaan.

Maar waarom hebben juist deze twee codices overleefd? We mogen veronderstellen, dat de gemeenschap van gelovigen wist dat er fouten in waren opgenomen, en dat de gelovigen ze daarom niet gebruikten, noch om ze te lezen noch om ze over te schrijven. Daardoor zijn ze niet verder versleten en dus ook niet verloren gegaan. Bedenkt u eens hoe een Bijbel versleten zou zijn nadat een gelovige hem zijn hele leven lang heeft gebruikt. En stelt u zich eens voor dat die gelovige 1600 jaar heeft geleefd. En voeg daar nog eens aan toe dat, wanneer hij zijn Bijbel niet las, iemand hem gebruikte om over te schrijven. Zou bij de dood van die persoon zijn Bijbel nog intact en bruikbaar zijn? Nee, en dat is precies het lot geweest van de oudste manuscripten van de Textus Receptus; deze zijn namelijk eeuwenlang gelezen en gekopieerd. Als u daartegenover na die 1600 jaar een puntgave Bijbel had gevonden, wat zou u dan denken? Dat zijn eigenaar hem altijd in zijn bibliotheek met rust heeft gelaten. En dit is precies wat er met de Codex Sinaïticus en Codex Vaticanus is gebeurd: ze hebben de tijd ongeschonden overleefd omdat ze niet gebruikt werden.

De Textus Receptus wordt ook wel ‘Byzantijnse Tekst’ genoemd. Beide komen in sterke mate overeen en worden gerekend tot de standaardtekst die gedurende de Byzantijnse periode (van circa 312 tot 1453 AD) en ook daarna, tijdens en na de Reformatie, in gebruik was bij christenen. Het gaat om “de heilige tekst” die de gelovigen lazen en getrouw kopieerden, het zuivere Nieuwe Testament: het Evangelie van Jezus Christus, en de heilige Brieven.

De tekst van Antiochië tegenover de Egyptische tekst

Over de geografische herkomst van de twee teksten

Als u wilt uitgaan om in een restaurant een goede pizza te eten, naar welk restaurant zou u gaan: een Italiaans of een Noors? In deze paragraaf passen we dezelfde logica toe op de kwestie van de twee Griekse teksten van het Nieuwe Testament.

Paolo_Uccello_-_Stoning_of_St_Stephen_-_WGA23196.wikipedia

“Na de vervolging die uitbrak na het martelaarschap van Stefanus vluchtten discipelen van Jezus Christus naar onder andere Antiochië. Daar verkondigden zij de Heere Jezus (Handelingen 11:19-20). Daar kwam een groot aantal mensen tot geloof en tot bekering.”

Na de vervolging die uitbrak na het martelaarschap van Stefanus vluchtten discipelen van Jezus Christus naar onder andere Antiochië. Daar verkondigden zij de Heere Jezus (Handelingen 11:19-20). Daar kwam een groot aantal mensen tot geloof en tot bekering. Saulus en Barnabas kwamen daar ook. Zij bleven een jaar lang bij de gemeente en onderwezen hen. Het was in Antiochië dat de discipelen voor het eerst “Christenen” genoemd werden (Handelingen 11:22-26). Vanuit deze stad vertrok de apostel Paulus voor zijn zendingsreizen (Handelingen 13:1-3; 15:35-36; 18:22-23). De apostel Petrus bezocht de stad ook (Galaten 2:11-12). Kortom: Antiochië werd een belangrijk christelijk centrum en zelfs hèt christelijk centrum nadat de tempel in Jeruzalem in het jaar 70 AD verwoest werd. In Antiochië werden ongetwijfeld veel kopieën van de brieven en evangeliën, die als geïnspireerd werden beschouwd, gemaakt en verspreid over de wereldwijd groeiende christelijke kerk. Welnu, de Textus Receptus is innig verbonden met deze stad. Wij concluderen hier dus uit, dat het uit Antiochië stammende teksttype de ware tekst van het Nieuwe Testament was van de apostelen en van de jonge kerk. We zouden daarom de Textus Receptus de “Christelijke tekst” of de “Antiocheense tekst” kunnen noemen, om het belang te onderstrepen van deze authenticiteit.

De manuscripten van de Kritische Tekst zijn daarentegen grotendeels verbonden met de Egyptische stad Alexandrië. Door de tekstcritici zijn ze geclassificeerd als de “Alexandrijnse tekst”. Maar wacht eens even! Op welk moment in het Nieuwe Testament werd die stad verbonden met de gemeente? Nooit. Egypte wordt daarentegen zelfs in het Bijbelboek Openbaring genoemd als het geestelijke equivalent van de stad Sodom (Openbaring 11:8)! Bovendien leert de kerkgeschiedenis ons dat Egypte het land was van verschillende ketters die er woonden en werkten, zoals de gnostici Valentinus en Basilides. Op grond van deze feiten maakt ons gezonde verstand ons dus waakzaam tegenover alles wat in die periode in Egypte werd geproduceerd. De naam “Egyptische Tekst” roept ons op de Egyptische manuscripten te wantrouwen.

Net zoals ik er vertrouwen in heb dat een Italiaans restaurant me een goede pizza zal voorzetten, zo zal ik me ook wenden tot de Antiocheense tekst voor het kiezen van het Nieuwe Testament, dat de apostelen schreven en de eerste christenen kopieerden, waarvan ze hielden en die ze lazen, de Textus Receptus dus.

De tekst van de ‘schriftgeleerden’ tegenover die van de ‘barbaren’

Over de kwaliteit van de twee teksttypen

Antioch_Saint_Pierre_Church_Front.wikipedia

“Het was in Antiochië dat de discipelen voor het eerst “Christenen” genoemd werden (Handelingen 11:22-26). Vanuit deze stad vertrok de apostel Paulus voor zijn zendingsreizen (Handelingen 13:1-3; 15:35-36; 18:22-23). De apostel Petrus bezocht de stad ook (Galaten 2:11-12).”

We hebben gezien dat de manuscripten van de Textus Receptus in het bezit van christenen uit Antiochië waren, terwijl andere manuscripten uit Egypte kwamen, waar ketters en gnostici actief waren. Laten we nu eens gaan kijken naar de kwaliteit van de manuscripten zelf. De Textus Receptus werd ook wel “Byzantijnse tekst” genoemd, want het was de door allen erkende standaardtekst van het Nieuwe Testament in de 1.100 jaar durende Byzantijnse periode. Deze teksten van de manuscripten hoefden niet veranderd te worden om homogeen gemaakt te worden omdat de manuscripten eenvoudigweg wereldwijd een overeenkomstige tekst bevatten. Toen in het Westen het Grieks werd vervangen door het Latijn, behield in het Oosten het Grieks zijn plaats als gesproken en geschreven taal. Bijgevolg konden dus deze ‘schriftgeleerden’ van Constantinopel, de nieuwe hoofdstad van het Oosten, de authentieke tekst herkennen en laten kopiëren door kopiisten. Op dezelfde wijze konden de Joodse schriftgeleerden het Oude Testament uitstekend kopiëren, omdat zij experts waren in het Hebreeuws. We kunnen dus ons vertrouwen hebben in deze Griekstalige schriftgeleerden, die ons het Nieuwe Testament in het Grieks hebben overgeleverd, overeenkomstig de Textus Receptus.

De paar manuscripten uit Egypte, die deze Bijbelcritici hebben gebruikt om twijfel te zaaien, staan in werkelijkheid boordevol fouten. Dit is een welbekend feit. Kijk maar eens wat de Westminster Dictionary of the Bible op pag. 624 zegt: “We moeten ondertussen wel opmerken, dat er geen enkel belangrijk manuscript van de Bijbel bestaat waarin zoveel schrijf- en grammaticale fouten en zoveel grove weglatingen staan als in B, de Codex Vaticanus”. Er zijn in deze tekst verschillende plaatsen aan te wijzen waar een woord of zelfs een hele zin dubbel staat. Nadat tekstcriticus Dr. Scrivener het manuscript Aleph, de Codex Sinaïticus, had bestudeerd, bevestigde hij dat deze “vol met overschrijvings-blunders was (…) zoals het weglaten van hele regels van het origineel”.9 De Kritische Tekst is gebaseerd op grof werk, uitgevoerd door ‘barbaren’, (dat wil zeggen dat ze het Grieks niet goed meester waren) en die ontelbare fouten hebben gemaakt. Misschien toont dit wel hun totale gebrek aan eerbied voor de Heilige Schrift. Welnu, het zijn juist deze vervalste manuscripten die Westcott en Hort in de 19de eeuw uit hun hoed toverden met als doel de Textus Receptus te verdringen.

De integrale tekst tegenover de verminkte tekst

Over de verschillen in inhoud van de twee teksten. Een aantal interessante bewijzen uit de oudheid

1) Verschillen tussen de twee soorten tekst.

Wij schatten het aantal verschillen tussen de Alexandrijnse tekst (de Kritische Tekst) en de Byzantijnse tekst (in wezen identiek aan de Textus Receptus) op ongeveer 6.000.10 Bij een deel van de verschillen gaat het om veranderingen in het Grieks, die geen direct gevolg hebben voor de vertaling. Maar bij het andere deel gaat het vooral om weglatingen. Dat wil zeggen dat het in die gevallen gaat om woorden die wel in de Textus Receptus staan, maar weggelaten zijn in de Alexandrijnse tekst. Dat zijn geen schrijffouten, maar opzettelijke weglatingen. En daarnaast zijn woorden in de teksten soms zo veranderd, dat de verzen iets anders zeggen. Het gaat bij de twee codices dus om “ingekorte” teksten en daarnaast zijn nog een paar soortgelijke teksten (zoals bijv. manuscripten A, C en D) uitgekozen door Westcott en Hort om hun “wetenschappelijke” uitgave van het Griekse Nieuwe Testament te schrijven.

Eén van de eigenschappen van de Kritische Tekst is dat het dus een ingekorte tekst is en die bovendien ook nog verminkt is. De kritische uitgaven van het Griekse Nieuwe Testament die bedrieglijk van opzet zijn, zijn bekend en worden tegenwoordig onder de volgende titels verkocht:

– The New Testament in the Original Greek van Westcott en Hort;
– Novum Testamentum Graece van Nestle en Aland, alle 28 edities;
– Editio Octava Critica Maior van Constantin von Tischendorf;
– Greek New Testament van de United Bible Societies, alle 5 edities;
– en veel andere.

Westcott and Hort vs. Textus Receptus.schrijfmes

Westcott/Hort vs. Textus Receptus (1551)

In welke mate is de Kritische Tekst ingekort? Hoeveel wordt er gemist? In de “minderheidstekst” (de Kritische Tekst) ontbreken omgerekend 200 hele verzen. Van het begin tot het eind vormen die met elkaar een tekst die net zo lang is als de twee Brieven van Petrus samen! Hiernaast ziet u een voorbeeld van de verschillen. Om de omvang daarvan te illustreren laat ik hier een gedeelte van het Markus Evangelie zien. De zwarte tekst hebben beide twee teksttypen ge-meenschappelijk. De met roze gemarkeerde tekst zijn de woorden van de Textus Receptus die ontbreken in de Kritische Tekst. De met groen gemarkeerde tekst is de Kritische Tekst van Westcott en Hort die daarvoor in de plaats is gekomen. U kunt dus zelf zien op welke plaatsen de Kritische Tekst afwijkt. Aan het eind van het gedeelte ziet men 5 grote onderdelen die wèl in de Textus Receptus staan, maar niet in de Kritische Tekst.11

Toen ik mij bewust werd van dit fenomeen, heb ik in mijn moderne Bijbel met potlood de woorden zinnen of verzen die ontbraken toegevoegd. Het resultaat was tenminste één correctie op elke twee pagina’s van het Evangelie van Mattheüs. In de Kritische Tekst ontbreken afzonderlijke woorden, delen van zinnen en hele passages. De opzettelijke veranderingen en weglatingen hebben soms ernstige consequenties. Kijk eens naar de weglating van het vers: “Want de Zoon des mensen is gekomen om zalig te maken dat verloren was” (Matth. 18:11). In Luk. 2: 22 is ‘haar (Maria’s) reiniging’ veranderd in ‘hun reiniging’, alsof ook de Heere Jezus gereinigd zou moeten worden! Ik wil u even wijzen op een boekje, dat u kunt downloaden van internet. Daarin staat een Engelse lijst met de meest voorkomende weglatingen en veranderingen in de moderne versies van het Nieuwe Testament.12

2) Twee andere bewijzen van de betrouwbaarheid van de Textus Receptus

Saint_irenee_saint_irenee.wikipedia

“Een diepgaande studie heeft aangetoond dat Irenaeus (130-200) in zijn geschriften voortdurend de Byzantijnse tekst aanhaalde.”

a. Eén bewijs van die betrouwbaarheid zien we in de oudste versies van het Nieuwe Testament. Door de verspreiding van Griekse handschriften buiten de Griekssprekende landen werd het noodzakelijk voor de christenen de Schriften in hun eigen taal te vertalen. De oudste bekende versies in een vreemde taal dateren vanaf de tweede eeuw, ruimschoots vóór de datum (± 350 AD) van de Codex Vaticanus en de Codex Sinaïticus. Dit zijn onder anderen:

– De Peshitta, de Syrisch-Armeense versie. Deze Peshitta is ± 150 AD vertaald vooral vanuit de Textus Receptus manuscripten.
– De Vetus Latina a-3, ook wel genoemd de Itala, de Oud-Latijnse versie (deze staat geheel los van de Vulgata van Hiëronymus uit het einde van de 4e eeuw) waarvan de gehele tekst eveneens duidelijk beïnvloed is door Textus Receptus manuscripten.
– De Gotische versie uit ± 350, meestal toegeschreven aan Wulfila, bisschop van Antiochië. Ook deze ondersteunt duidelijk de Textus Receptus.

Deze drie vertalingen zijn de oudste getuigen voor de Griekse tekst, die de schrijvers van het Nieuwe Testament in de eerste eeuwen geschreven hebben. Kortom, de bestudering van deze vertalingen laat ons ondubbelzinnig zien dat die Griekse tekst vooral de Textus Receptus was. En dat de Textus Receptus dus ook reeds bestond voor beide codices.

b. Een tweede bewijs is te vinden in de geschriften van de kerkvaders waarin de tekst van het Nieuwe Testament ontelbare keren werd geciteerd. Alleen al voor 400 AD werd de Byzantijnse Tekst tenminste 2.600 keer geciteerd en de andere teksten 1.750 keer.13

Een van de tactieken, die beide Bijbelcritici gebruikten om de originaliteit van de Byzantijnse Tekst te ontkennen, is door te beweren, dat die pas in de 4e eeuw verscheen, nadat hij was herschreven door een zekere Lucianus.14 Volgens hen zou de Byzantijnse Tekst (de Textus Receptus) dus een manipulatie moeten zijn, en dat wordt nog steeds beweerd, hoewel daarvoor geen spoor van bewijs is gevonden. We hebben ook gezien dat dit onmogelijk zo kan zijn, want de bovenstaande versies van het Nieuwe Testament in vreemde talen waren al van vóór de 4e eeuw. En die ondersteunen duidelijk alle drie de Textus Receptus. Om hun eigen gelijk te bevestigen, hebben nog steeds veel tekstcritici de onbeschaamdheid om te beweren, dat er geen enkel citaat uit de Textus Receptus te vinden is bij de kerkvaders van vóór de 4e eeuw. Maar deze bewering is een leugen! Een diepgaande studie heeft aangetoond dat de volgende kerkvaders in hun geschriften voortdurend de Byzantijnse tekst aanhaalden: Justinus de Martelaar (100-165); Irenaeus (130-200); Clementinus van Alexandrië (150-215); Tertullianus (160-220); Hippolytus van Rome (170-236) en zelfs Origenes (185-254). Dus wat men er ook over zegt, de oudste bewijzen zijn overweldigend ten gunste van de Textus Receptus. En er zijn nog meer getuigen uit de eeuwen daarna.15

De zuivere tekst tegenover de vermengde tekst


Over het zuivere Woord van God of een tekst doorspekt met bedenkselen van mensen

“Gij zult geen kleed van gemengde stof aantrekken, wollen en linnen tegelijk”. Dit verbiedt God aan de mensen in Deuteronomium 22:11. Wij worden gewaarschuwd geen zaken te mengen, waarvan de aard verschillend is: òf het kleed is helemaal van wol (dierlijke vezel), òf het is geheel van linnen (plantaardige vezel), maar het mag geen mengsel van die twee zijn. Evenzo mag toch ook niet ‘wat van het vlees is’ worden gemengd met ‘wat van de geest’ is.

Alle_stukken_waar_ik_niet_van_hou.schrijfmes

“Alle stukken waar ik niet van hou.”

Nu is er natuurlijk geen duidelijker voorbeeld van de vermenging van het vleselijke met het geestelijke dan in de Kritische Tekst. Mensen zèlf hebben hem vorm gegeven door tijdens zijn bestaan ontelbare malen in te grijpen en hebben hem in die vorm aan de hele wereld opgedrongen:
* in de vierde eeuw: talloze veranderingen en weglatingen zijn te vinden in de Codex Sinaïticus en Codex Vaticanus, ongetwijfeld mede door de hand van gnostische ketters.
* voor 1881: het opstellen van een derde tekst naast Vaticanus en Sinaï-ticus, gepubliceerd als The New Testament in the Original Greek, waarbij de verschillen tussen deze twee valse codices weggewerkt zijn en de tekst homogeen is gemaakt, door de twee Bijbelcritici Westcott and Hort.
* in 1881: het presenteren en vastleggen van de Kritische Tekst en de Engelse vertaling ervan door het Comité voor de Herziening van de Engelse en Amerikaanse Bijbel.
* sedert 1881: de introductie van de nieuwe Griekse teksten van het Nieuwe Testament als standaardtekst voor “academisch” onderzoek van de Bijbel (bijv. de teksten van Nestle-Aland en UBS GNT).
* het systematisch gebruiken van deze teksten voor de latere vertalingen van het Nieuwe Testament door Bijbelgenootschappen in de hele wereld.16

Een voorbeeld: Stel dat een Bijbelgenootschap de bezitters van een ‘oude’ (Textus Receptus) Bijbel oproept om die Bijbels gratis om te ruilen voor een Bijbel in de ‘moderne’ vertaling. Het zou verstandig zijn als het Bijbelgenootschap dan van tevoren duidelijk had gemaakt, waar en hoeveel belangrijke teksten in die twee uitgaven verschillen. De moderne Bijbels zijn immers vrijwel altijd gebaseerd op de Kritische Tekst.17 Al met al kan de Kritische Tekst, die kunstmatig is, ook wel de “gemengde tekst” worden genoemd. Het komt in feite neer op de verminking van het Woord van God door menselijke wezens. Welnu, u weet wat de Bijbel over vermenging zegt.

Daarentegen is de Textus Receptus de zuivere tekst, die zich vanaf de schrijvers van het Nieuwe Testament in de overgrote meerderheid van de manuscripten over de gehele wereld heeft verspreid tot op de huidige dag. Het gaat om historische, authentieke documenten met een overeenkomstige tekst over een periode van vele eeuwen, ondanks het feit dat de kopiisten onderling soms door grote afstanden gescheiden waren. Daarbij is geen sprake geweest van bewuste vermenging door de mens. De Textus Receptus is waardig om de bron te zijn van alle versies van het Nieuwe Testament, in alle talen van de wereld. God heeft Zijn Woord echt bewaard en niet eeuwenlang ergens verstopt! Een bewering dat hij verbeterd zou moeten worden, toont de ontkenning van historische feiten en van de voorzienigheid van God over Zijn eeuwig Woord. Zou God Zijn Woord achttien eeuwen lang verborgen gehouden hebben,18 totdat twee Bijbelcritici, die o.a. de Godheid van de Heere Jezus ontkennen en veel Bijbelse waarheden niet geloven19, hem ontdekten? Geenszins! Mogen zij die dit beweren goed uitkijken wat ze doen!

Het schrijfmes van Jojakim

Over de strategie van de vijand tegen het Woord van God en een toepassing op de huidige situatie.

Nadat we in het kort hebben gezien hoe het Nieuwe Testament verminkt werd door degenen die de Kritische Tekst opstelden, wil ik nu even igaan op een geschiedenis in de Bijbel. De Bijbel vertelt ons over de reactie van koning Jojakim en zijn vorsten op de verkondiging van het Woord van God. In Jeremia 36 beval God aan de profeet Jeremia Zijn woorden betreffende Israël en Juda op te schrijven, opdat bij het horen hiervan het volk berouw zou hebben over hun wandaden. Jeremia, die op dat moment in de gevangenis zat, vroeg vervolgens zijn secretaris Baruch het boek/de rol in het openbaar in de Tempel aan het volk voor te lezen. In vers 14 bevalen de vorsten Baruch het boek aan hen apàrt voor te lezen, waarna Baruch het in hun aanwezigheid nogmaals voorlas. Zij werden bang en vroegen aan Baruch hoe hij al die woorden uit de mond van Jeremia had opgeschreven. Zij vroegen naar de bron en authenticiteit van de tekst. Baruch antwoordde hen: (vers 18) “Uit zijn mond las20 hij tot mij al deze woorden, en ik schreef ze met inkt in dit boek”. Heel eenvoudig. Het kan niet authentieker. Het boek werd woord voor woord direct vanuit de mond van de profeet opgeschreven.

Schrijfmes_van_Jojakim.schrijfmes

“De koning Jojakim kon het bevel van God niet verdragen, hij wilde de Chaldeeërs bestrijden. Hij was zo woedend op God, dat hij de rol aan stukken sneed en hem totaal verbrandde.”

De vorsten hadden begrepen, dat de inhoud van het boek ging over het beleid van koning Jojakim. Daarop namen zij het boek in beslag, stuurden Baruch terug naar Jeremia en brachten verslag uit aan de koning. De koning beval vervolgens dat Jehûdi hem het boek zou voorlezen. Deze voorlezing in de tegenwoordigheid van de koning en zijn vorsten wordt ons verteld (vs 22-25): “22. (De koning nu zat in het winterhuis, in de negende maand; er was een vuur voor zijn aangezicht in de haard aangestoken.) 23. En het geschiedde, als Jehûdi drie stukken of vier gelezen had, versneed hij ze met een schrijfmes en wierp ze in het vuur, dat op de haard was, totdat de ganse rol verteerd was in het vuur, dat op de haard was. 24. En zij verschrikten niet en scheurden hun klederen niet, de koning noch al zijn knechten, die al deze woorden gehoord hadden. 25. Hoewel ook Elnathan en Delája en Gemárja bij de koning daarvoor spraken, dat hij de rol niet zou verbranden; doch hij hoorde niet naar hen.” Jojakim, de koning van Juda, haatte het woord van God dat zei: “…. De koning van Babel zal zekerlijk komen, en dit land verderven, en maken dat mens en beest daarin ophouden”. (36: 29). Hij kon het bevel van God niet verdragen, hij wilde de Chaldeeërs bestrijden. Hij was zo woedend op God, dat hij de rol aan stukken sneed en hem totaal verbrandde.

De gelijkenis tussen deze geschiedenis en de handelwijze rondom de manuscripten van het Nieuwe Testament is frappant.
– De vijand van de Heilige Schrift is niet meer koning Jojakim (die werd geoordeeld voor zijn daden) maar Satan, die ook het Woord van God al subtiel veranderde in Genesis 3: 1-5.
– Het schrijfmes, door de koning gebruikt om delen van het boek weg te snijden, is het moedwillige wegschrappen of veranderen van vele delen van het Nieuwe Testament. De ketters die allereerst de twee misleidende Egyptische codices geschreven hebben en de twee Bijbelcritici, die vooral hebben vertrouwd op de ouderdom van die geschriften van deze vijanden van het Kruis, zijn verantwoordelijk voor deze verminking.
– Het verbranden van de boekrol is hetzelfde als het verduisteren van de Textus Receptus door de markt te overspoelen met nieuwe Bijbels, die gebaseerd zijn op de Kritische Tekst. En dat gebeurt op zo’n manier, dat de uitgaven van het Nieuwe Testament in de eigen taal overeenkomstig de Textus Receptus nog slechts met moeite te verkrijgen zijn.

Deze situatie doet denken aan de ernstige waarschuwing in Amos 8:11 en 12: “Zie, de dagen komen, spreekt de Heere HEERE, dat Ik een honger in het land zal zenden; niet een honger naar brood, noch dorst naar water, maar om te horen de woorden des HEEREN. En zij zullen zwerven van zee tot zee en van het noorden tot het oosten; zij zullen omlopen om het woord des HEEREN te zoeken, maar zullen het niet vinden”.

Wat kan ik doen?

Een goede vraag. De profeet Jeremia vertelt ons hoe God reageerde op de vernietiging van Zijn Woord: “Neem u weder een andere rol en schrijf daarop al de eerste woorden, die geweest zijn op de eerste rol, die Jojakim, de koning van Juda, verbrand heeft” (Jeremia 36:28) en onmiddellijk daarna spreekt God de doodstraf uit over Jojakim (verzen 29-31). God verloochent nooit Zijn Woord. God heeft juist beloofd dat Hij Zijn Woord bewaren zal.21 Zoals Hij dat deed toen Hij de profeet Jeremia het bevel gaf dezelfde woorden opnieuw op te schrijven, zo zorgde Hij er ook voor dat de manuscripten trouw werden herschreven. Daarom bezitten wij het correcte Nieuwe Testament. U weet nu hoe u de ware tekst van het Nieuwe Testament kunt onderscheiden van de corrupte tekst. Er zijn twee Nederlandse vertalingen beschikbaar die op de Textus Receptus zijn gebaseerd: de Statenvertaling en de Herziene Statenvertaling

Als u heel erg gewend bent aan uw kritische Bijbeltekst zou u ook kunnen overwegen de veranderde of missende gedeelten, die in de uitgebreide Checklist (zie voetnoot 10) zijn opgenomen, in uw Bijbel op te nemen. Sinds in 1881 het Kritische Griekse Nieuwe Testament door Westcott en Hort samengesteld is en de Textus Receptus langzamerhand is losgelaten, is er wereldwijd veel gebeurd met het Nieuwe Testament. Men kan zich afvragen of we nu inderdaad in die tijd van Amos 8 gekomen zijn, waar een honger is naar Gods Woord, maar het Woord eenvoudigweg niet meer gevonden kan worden. In Nederland zijn naast de Statenvertaling en de HSV geen betrouwbare Nieuwe Testamenten te krijgen. Veel kerken zijn helaas overgestapt op de NBV waarin de kracht van de Heilige Schrift is ontkracht. De gelovigen hebben zo geen Tweesnijdend Scherp Zwaard (Hebr. 4: 12) meer, maar een krom houtje om mee te strijden. En staan we niet allen in een heftige strijd en gaat satan niet nog steeds rond als een briesende leeuw? Laat iedere volgeling van Jezus Christus zich verantwoordelijk voelen vóór het zuivere Woord van God en zich opstellen tégen de pogingen het Woord te verwateren, te vervagen, te vervormen en te vernietigen.

Literatuur

In de volgende publicaties is uitgebreid verantwoord waarom de Textus Receptus de voorkeur verdient boven Kritische Tekst:
– Dr. Jack A. Moorman, Forever Settled, A Survey of the Documents and History of the Bible, 1999, The Dean Burgon Society Press, Collingswood NJ USA.
– Prof. Jakob van Bruggen, De ballingschap van de Byzantijnse Tekst, 1994, Departement Nieuwe Testament. Theologische Universiteit van de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt, Kampen (te downloaden als pdf).
– Malcolm H. Watts, De Heere Gaf Zijn Woord, Te bestellen via de Gereformeerde Bijbelstichting. Ook te downloaden via de site: http://www.gbs.nl/publicaties-online/bijbelvertaling/
– G. W. Anderson, Wat Christenen van vandaag moeten weten over het Griekse Nieuwe Testament. Vertaald door R. Brinkman, Internet Bijbel Cursus. Zo te downloaden. Of via de Gereformeerde Bijbelstichting.
– Edward F. Hills, The King James Version Defended, 2006, 5th edition, Christian Research Press Ltd., Des Moines, USA.
– Dean John William Burgon, The Revision Revised, 1883. (Hij schreef dit vlak na de publicaties van Westcott en Hort. Zijn kennis van de manuscripten was minstens zo groot als die van hen en hij baseerde zijn keuze voor de Textus Receptus op basis van alle bekende manuscripten).
– Keith Piper, Serious Omissions in the NIV Bible, 1998 download als pdf.
– Jack A. Moorman, Early Manuscripts and the Authorized Version, 1990, The Bible for Today Press, 900 Park Avenue Collingswood, NJ 08108.
– David Cloud, The Modern Bible Version Hall of Shame, 2005, Way of Life Literature, Port Huron, MI, USA. Ook als pdf te downloaden.

Dit artikel is met toestemming van de vertaler overgenomen. Zij merken het volgende op: Tot zover de vertaling en bewerking van het artikel van Thomas Vauclair, aangepast aan de Nederlandse situatie. In de Franse vertaling roept Thomas Vauclair de lezers op om een test te downloaden en die te maken. Een zelfde soort test is in de pdf opgenomen en eveneens specifiek voor de Nederlandse situatie aangepast.. Een pdf van het werk van Thomas Vauclair is hier te vinden.

Voetnoten

  1. Horts minachting voor de Textus Receptus blijkt uit deze uitspraak: “Tot de paar laatste weken had ik geen notie van het belang van de teksten omdat ik zo weinig Grieks Testament had gelezen, en bleef maar tijd besteden aan die boosaardige/gluiperige (Eng.: ‘villanous’) Textus Receptus (…) Denk eens aan die laaghartige (Eng.: ‘vile’) Textus Receptus, helemaal steunend op late manuscripten; het is een zegen dat er zulke vroege zijn” Arthur F. Hort, Life and Letters of Fenton John Anthony Hort, New York, 1896, Deel 1 blz. 211.
  2. Op meerdere websites en in veel boeken worden hun overtuigingen, die van de orthodoxe christelijke doctrines afwijken, getoond. We geven hier één voorbeeld dat gaat over plaatsvervangende verzoening door de Heere Jezus: Hort schreef: “The fact is I do not see how God’s justice can be satisfied without every man’s suffering in his own person the full penalty for his sins”. Vertaling: “Het feit is, dat ik niet zie hoe aan Gods rechtvaardigheid kan worden voldaan, zonder dat ieder mens in eigen persoon de volle straf voor zijn zonden moet lijden” A. F. Hort, Life and Letters, Vol 1, blz. 119 – 121.
  3. Het Nederlands Bijbelgenootschap (NBG) meldde dat zij voor “de website (…) de meest gebruikte versies van de bronteksten gebruikt: de Biblica Hebraica Stuttgartensia en de Novum Testamentum Graece (Nestle-Aland)” De eerste is de Kritische brontekst van het Oude Testament, en de laatste is de Kritische brontekst van het Nieuwe Testament. Ook vermeldt het NBG: “Deze versies gebruiken Bijbelvertalers wereldwijd als standaard.” Bron Reformatorisch Dagblad, 11 juli 2015.
  4. Gordon H. Clark, Logical Criticisms of the Textual Criticism, The Trinity Foundation, Jefferson, Maryland, 1985, blz. 15
  5. Zie noot 3.
  6. F.A.H Scrivener, A Full Collation of Codex Sinaiticus with the Received Text of the New Testament, 1864 Deighton, Bell and Co., Cambridge, Engeland blz. xix – xxvi.
  7. Philip Mauro, Which Version? Authorized or Revised? Scripture Truth Depot, 120 Tremont St Boston 9, Mass. 1924. blz. 44.
  8. Over Codex Vaticanus schrijft Dean John Burgon in Revision Revised als hij deze Codex (en ook de Codex Sinaïticus) vergelijkt met de Textus Receptus (Nederlandse vertaling): “In de evangeliën alleen al zijn dit de verschillen tussen de Codex Vaticanus en de Textus Receptus: 2877 woorden zijn weggelaten, 536 woorden toegevoegd, 935 woorden vervangen, 2098 omgezet, en 1132 woorden omgewisseld. Totaal 7578 wijzigingen. De getallen voor Aleph (Codex Sinaïticus) zijn: 3455 weglatingen, 839 toevoegingen, 1114 vervangen, 2299 omgezet, 1265 en veranderd. Totaal 8972 wijzigingen.” John W. Burgon, Revision Revised , London 1883, blz.13 of blz. 38 in een latere editie.
  9. F.H.A. Scrivener, Six Lectures on the Text of the New Testament and the Ancient Manuscripts. Deighton, Bell and Co, Cambridge 1875 blz. 41, 43.
  10. Dr. J. A. Moorman komt tot meer verschillen in zijn boek 8.000 Dif-ferences Between the N.T. Greek Words of the King James Bible and the Modern Versions, 2006 London England. Hij vergelijkt de Textus Receptus van Scrivener met de Nestle-Aland 26, 27 en komt tot 8.032 variaties. Dat zijn veel variaties in spelling, in vervanging door andere woorden, verwisseling van dezelfde woorden in een zin, heel vaak de verwijdering van woorden, en zo nu en dan toevoeging van woorden.
  11. Via de hieronderstaande URL wordt u heel Markus 9 getoond, en kunt u al de verschillen tussen de twee teksten terugvinden op internet: http://prototypes.openscriptures.org/manuscript-comparator/?passage=Mark+9&view=unified&ins%255B%255D=2&del%255B%255D=6 (Selecteer dan bovenaan de gewenste configuratie)
  12. George and Debra Anderson, A Textual Key to the New Testament. A list of omissions and changes. (met ± 650 veranderingen) The Trinitarian Bible Society, London England 2002. (Downloaden via: Trinitarian Bible Society – online articles – Bible language text – A Textual Key) Als voorbeeld daaruit noemen we de gehele verzen die weggenomen zijn: Mattheüs 17: 21, 18: 11, 23: 14, Markus 7: 16, 9: 44 en 46, 11: 26, Lukas 17: 36, 23: 17, Johannes 5: 4, Handelingen 8: 37, 15: 34, 28: 29 en Romeinen 16: 24. Tevens beweerden Westcott en Hort dat Markus 16: 9-20 en Johannes 7:53 – 8:11 niet in het Nieuwe Testament thuishoorden. Dat was onder andere omdat ze niet voorkwamen in hun twee codices. Een uitgebreide Nederlandstalige Checklist kan worden aangevraagd via [email protected]
  13. Edward Miller, The Antiquity of the Traditional Text, geciteerd in John William Burgon, The Traditional Text of the Holy Gospels Vindicated and Established, George Bell & Sons, Londen 1896, blz. 101-121.
  14. Over deze zgn. recensie (herschrijving van bestaande manuscripten) door Lucianus zijn zelfs de meeste ‘kritische’ tekstcritici het nu wel eens, dat die nooit heeft plaatsgevonden. Er is geen enkel historisch bewijs voor gevonden. Toch baseert Hort daarop o.a. zijn stelling dat er geen Textus Receptus ondersteunende geschriften zijn voor AD 350.
  15. Een derde getuige zijn de ± 2.300 zogenaamde Lezingen of Lectionaria. Dit zijn geschriften met Bijbelgedeelten die in de latere Byzantijnse tijd in de eredienst werden voorgelezen. Deze geven in overgrote meerderheid de teksten weer zoals die in de Textus Receptus staan.
  16. Zie noot 3.
  17. Het Nederlands Bijbelgenootschap stelde onlangs voor aan de Bijbel-bezitters om hun oude of ongebruikte Bijbels in te leveren om dan met het papier daarvan nieuwe Bijbels te drukken. Het NBG maakte later bekend dat vooral Bijbels met de Statenvertaling (Textus Receptus) en NBG51 (de NBG51 is gedeeltelijk gebaseerd op de Textus Receptus) zijn ingeleverd. Het Bijbelgenootschap maakte toen tevens bekend, dat het papier van de ingeleverde ‘goede’ Bijbels, door Jongbloed gebruikt zal worden om een nieuwe ‘groene’ editie uit te geven, die, net als de NBV, gebaseerd is op de Kritische Tekst. Zie: “Tweede leven voor oude Bijbel”, in Het Reformatorisch Dagblad van dinsdag 11 februari 2014.
  18. D.A. Carson, een zeer uitgesproken voorstander van de Kritische Tekst, veronderstelt dat God Zijn ware Woord, de Kritische Tekst dus, wel eeuwenlang verborgen kan hebben. “Het is zeer goed mogelijk je voor te stellen dat de beste manuscripten van het Nieuwe Testament (Hij bedoelt hier de manuscripten die de Kritische Tekst ondersteunen. Vert.) werden verplaatst naar een rustige hoek van de Mediterrane wereld, terwijl inferieure manuscripten (bedoeld zijn die van de Textus Receptus Vert.) in de centra domineerden waar gepubliceerd werd.” (Vertaling uit: D.A Carson, The King James Version Debate, A Plea for Realism 1979, bl 48) Even verder schrijft hij over hetzelfde punt, als hij het argument bestrijdt, dat “God (in Zijn voorzienigheid) juist de Byzantijnse tekst tenminste duizend jaar heeft bewaard, terwijl de andere texttypes onbekend waren.” Hij schrijft dan: “.. maar Hij bewaarde in een kleine hoek van de wereld, ….. een versie primair gebaseerd op een Westerse Tekst traditie.” blz. 56.
  19. Een gedocumenteerde lijst in het Engels van doctrines die door Westcott en Hort werden onderschreven, zoals door henzelf gepubliceerd, of geciteerd door hun zonen, of andere zaken waar waar ze mee bezig waren, is aan te vragen via: [email protected]
  20. In de Statenvertaling staat hier het woordje “las”. De HSV en de KJV vertalen hier met ‘meedelen’ en ‘pronounce’. Het Hebreeuwse woord qara kan zowel vertaald worden met dicteren, proclameren en meedelen als met lezen.
  21. Zie: Psalm 12: 7 en 8, Jesaja 40: 8 en 1 Petrus 1: 23.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.

Written by

“In mijn Nieuwe Testament staan die woorden niet…”, “Over welk vers heeft u het? Bij mij verspringt het van 10 naar 12 in Mattheüs 18…”, “Dat is gek, want in mijn vertaling staat…”, “Volgens de voetnoot staat dit gedeelte niet in de oudste manuscripten…”, “Hij citeert dit vers anders dan ik altijd doe.

...
Read more

3 Comments

Corn.Langerak

Waarde redactie, goedenavond. Het door u “aangesneden” onderwerp komt me bekend voor. Iemand verbonden aan de vm synagoge had geruime tijd geleden reeds op dit fenomeen gewezen nl. van selectief weg laten. Dit zowel in de synagoge [als] de RK-kerk. Conclusie ik waardeer het zeer dat u e.a. aan de orde stelt! Daarnaast is er ook nog het onderwerp teksten waar nooit of zelden over gepreekt is of wordt. Ofwel het ene kwaad is zeker zo erg als het andere. Ondergetekende wenst een gezegende voortgang met dit onderwerp toe.

Reply
Ds. Gert-Jan Kroon

Beste redactie,

Dank u voor dit artikel! Het probleem komt mij zeer bekend voor. In de Byzantijnse handschriften komt het 12 keer voor dat Jezus ‘Theos’ wordt genoemd. Maar toen de NBV in 2004 uitkwam, was dat op 10 van die 12 plaatsen weggelaten of veranderd, ook ten opzichte van de tekstkritische Griekse Bijbel NA27.

Wij lezen nu dus een vertaling waarin Jezus niet langer God is, behalve dan in Johannes 1:1 en nog zo’n moeilijke tekst. Toen ik Matthijs de Jong van het Nederlands Bijbelgenootschap schreef met de vraag of er van te voren theologische keuzes waren gemaakt op dit punt, veegde hij het uiteraard van tafel – dat had ik kunnen weten, ja.

Nu twaalf jaar later ervaren veel van mijn collega’s en ik de NBV als een dramatisch onnauwkeurige vertaling. Eén die zelfs niet eens dicht bij de mensen staat: je moet gestudeerd hebben wil het Nederlands je een beetje aanspreken.

Wat mij betreft mag hij na twaalf jaar bij het oud papier, en zou een goede Nederlandse vertaling van de Byzantijnse tekstuitgave van Robinson bijv. (en geen hertaling dus zoals de HSV) meer dan welkom zijn.

Met vriendelijke groeten,
Ds. Gert-Jan Kroon

Reply
J. Ketelaar

Was het maar waar dat de Byzantijnse tekst het onvervalste Woord van God is, de Griekse teksten zijn vertalingen en de ‘oudste’, de codex Sinaïticus en de codex Vaticanus zijn de kreupelste vertalingen. Helaas bevat ook de Byzantijnse tekst vertaalfouten. Bron: o.a. Pinchas Lapide in: Is de Bijbel goed vertaald? Maar iedereen die kan lezen kan dat zelf ook vaststellen.

Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 tekens over