Wat doet een kikker als een rivaal in zijn buurt komt? Twee opties: hij negeert of verjaagt hem. Maar hoe schat de kikker in wat hij moet doen? Door informatiestromen tegen elkaar af te wegen, ontdekte de Leidse bioloog Wouter Halfwerk.

Gekwaak en rimpelingen in het wateroppervlak verklappen waar een kikker zwemt. Aan de hand hiervan kunnen kikkers bepalen waar hun rivalen zich bevinden. Het kwaakgeluid komt vrijwel direct bij andere kikkers aan. De snelheid van een golfje in het water is echter zo’n duizend maal lager dan de geluidsgolf. Wouter Halfwerk onderzocht dit verschijnsel: „Het was al bekend dat dieren het tijdsverschil tussen verschillende
communicatiesignalen kunnen waarnemen, maar nog niet waarom ze dat doen.”
Om dit te onderzoeken voerde hij samen met collega’s experimenten uit. Hij plaatste een mannetjeskikker in een bak met water en confronteerde deze met geluiden van een rivaal. Doorgaans geldt: hoe groter de dreiging, des temeer gaat de bedreigde kikker kwaken. De geluiden werden op diverse afstanden afgespeeld. Bij de helft van de tests werden er tegelijkertijd rimpelingen op het water gemaakt. „We zagen dat kikkers het sterkst reageerden op rivalen die dichtbij zaten, op zo’n 15 centimeter afstand, en het zwakst op rivalen die op 60 centimeter afstand zaten. Maar dit effect zagen we alleen als er waterrimpelingen waren. Hieruit concludeerden we dat informatie over de afstand tot de rivaal afkomstig moet zijn van de rimpelingen.” De vraag rees: gebruiken kikkers dan het tijdsverschil om de afstand tot hun rivaal in te schatten? Mensen doen iets vergelijkbaars om in te schatten hoe ver weg een bliksem inslaat. Een ander experiment gaf antwoord op die vraag: kikkers blijken dat inderdaad te doen. „Ze nemen het verschil in aankomsttijd tussen twee communicatiesignalen waar. Hiermee bepalen ze hun reactie: ze negeren of verjagen de rivaal. Ons onderzoek toont aan hoe belangrijk het ook voor dieren is om informatie uit verschillende bronnen met elkaar te vergelijken.”

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit Weet Magazine. De volledige bronvermelding luidt: Heugten, G.J.H.A. van, 2014, Kikker schat waar rivaal is, Weet 29: 8.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.

Gert-Jan van Heugten

Written by , en

Gert-Jan van Heugten is ir. in de scheikundige technologie en schrijft en spreekt regelmatig over schepping en evolutie. Lees meer van en over hem op zijn eigen site: waaromschepping.nl Gert-Jan is in 2006 tot geloof gekomen omdat hij overtuigende argumenten te zien kreeg vóór het Bijbelse scheppingsverhaal, en tegen het evolutieverhaal. Sindsdien is hij er van overtuigd dat de Bijbel van kaft tot kaft een betrouwbaar beeld van de geschiedenis weergeeft. Vier jaar en een hele hoop boeken, DVD's, lezingen en discussies later is hij begonnen met het verzorgen van presentaties over schepping en evolutie. In 2011 ben is hij als vrijwilliger bij Weet Magazine terecht gekomen, waar hij sinds 2012 met veel plezier in de redactie zit. Na het behalen van zijn ir./M.Sc. titel in 2013 heeft hij het Naventure trainingsjaar gevolgd bij de Navigators. In de zomer van 2014 heeft hij besloten voor zichzelf te beginnen en Waarom Schepping naar een hoger niveau te tillen. Gert-Jan gaat meestal naar een PKN gemeente in Eindhoven, maar beschouwt zichzelf als 'non-denominational'. Hij kan zich helemaal vinden in de uitspraak van Kees Kraayenoord: "Ik ben eigenlijk een gereherformeerde evanpinksterbaptoliek."