Amfibieën zijn echte overlevers. Tot recent ging het heel goed met deze dieren. Dat is nu anders: de populatie van amfibieën is namelijk getroffen door een crisis. Ongeveer veertig procent van de soorten zijn de laatste dertig jaar sterk in aantal teruggelopen. Nu weet men waarschijnlijk de reden!

Salamanders in delen van Mexico en Guatemala en kikkers en salamanders in de Monta Verde regenwouden in Costa Rica stierven ineens masaal. In de jaren ’70 was er binnen drie jaar grote schade aan de populatie aangericht. De oorzaak bleef lange tijd onbekend. De sterfte voltrok zich zo snel dat goed onderzoek in deze periode niet kon worden uitgevoerd. Wetenschappers vermoedden dat het kwam door een schimmel – de Batrachochytrium dendrobatidis schimmel (afgekort: Bd). Andere verklaringen waren klimaatverandering of droogte.

Of er echt een direct verband bestaat tussen de schimmel en de sterfte kon echter, tot voor kort, niet aannemelijk worden gemaakt. Totdat professor Vance Vredenburg van de San Fransisco State University onderzoek deed naar de mysterieuze sterfte…

Vredenburgs filosofie was: ‘Als je een moord wilt onderzoeken, heb je een lichaam nodig’. Daarom ging ze op zoek naar amfibieën die in de periode van de massale sterfte gevangen en geconserveerd waren. Deze vond ze in het museum van de universiteit van Californië in Berkeley. Omdat de schimmel zich bij amfibieën als huidziekte manifesteert, dachten de onderzoekers dat het wellicht mogelijk was om DNA van de huiden te verzamelen en te checken op de schimmel. Ondanks dat de vloeistof waar de dieren in bewaard waren langzaam DNA-materiaal had opgelost, slaagden de onderzoekers in hun opzet. Ze vonden de Bd schimmel op dieren die in de periode van de massale sterfte dood waren gegaan. Daarnaast ontdekten ze, na testen met levende dieren, dat de schimmel inderdaad dodelijk was voor veel soorten, maar dat de dieren pas enige tijd na besmetting stierven. Dit maakt het bijzonder aannemelijk dat het inderdaad de Bd schimmel was die na 1972 voor de massale amfibiesterfte zorgde.

Opvallend was dat lang niet iedere soort even gevoelig is voor de schimmel. Hiermee hebben de onderzoekers duidelijk gemaakt dat het uitsterven van de hele amfibiepopulatie door deze ‘mysterieuze’ ziekte niet aannemelijk is.

Bron: T. L. Cheng, S. M. Rovito, D. B. Wake, V. T. Vredenburg. Coincident mass extirpation of neotropical amphibians with the emergence of the infectious fungal pathogen Batrachochytrium dendrobatidis. Proceedings of the National Academy of Sciences, 2011; DOI: 10.1073/pnas.1105538108

Dit artikel is met toestemming overgenomen van de website van Weet Magazine. Het originele artikel is hier te vinden.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.

Weet Magazine

Written by

Dit artikel is met toestemming overgenomen van Weet-Magazine. Regelmatig wisselen we artikelen uit met het tijdschrift Weet Magazine. Abonnee worden? Klik dan hier.