Minidiertjes in zuidpoolmeer

by | apr 7, 2024 | Biologie, Geologie, Geschiedenis

Verrassing! Hoe kwamen ze daar terecht?

Diep onder de ijskap van de zuidpool zijn meren te vinden. Toen onderzoekers de modder op de bodem van een van die meren bestudeerden, vonden ze er microscopisch kleine, dode diertjes, planten en schimmels. Die lagen daar nog niet zo lang, concludeerde men. Maar volgens de onderzoekers is het meer al zeker 10.000 jaar door ijs bedekt… Hoe konden deze landdiertjes daarin verzeild raken?

Beerdiertje

Beerdiertje

Ruim een kilometer dik is het ijs boven het Antarctische Mercermeer. Onderzoekers smolten een nauwe schacht door het ijs, waardoor ze meetapparatuur en camera’s naar beneden lieten zakken. Toen ze een thermometer omhoog haalden die de meerbodem had bereikt, en ze de modder onderzochten, kwamen de zuidpoolwetenschappers voor een verrassing te staan: er zaten dode diertjes in! Minuscule schaaldiertjes, waaronder een dood beerdiertje (zie afbeelding), en wormachtige strengen, die van planten en schimmels bleken te zijn. Het opmerkelijke is dat verschillende van deze soorten tegenwoordig op het land leven. Maar hoe komen ze dan in een meer terecht, dat volgens de onderzoekers al duizenden jaren door ijs is bedekt? Dat moet lang geleden zijn gebeurd. Toch zagen de dode diertjes er nog behoorlijk ‘vers’ uit. „Wat verbazingwekkend is, is dat het spul uit het Mercermeer niet super-super-oud is. Ze zijn nog niet zo lang dood,” zegt onderzoeker Byron Adams, die dezelfde organismen al eerder zag in de bergen van Antarctica. Adams denkt dat ze duizenden jaren geleden door rivieren vanaf de bergen in het meer zijn gebracht.

Sommige wetenschappers denken dat de ijskap van Antarctica er nog helemaal niet zo lang ligt. Zo is er een kaart bekend uit 1513 van de Turkse zeevaarder Piri Reis, waarop de kust van Antarctica te zien zou zijn – vrij van ijs. Hoewel Adams niet denkt dat het Mercermeer pas in de afgelopen paar eeuwen onder het ijs is verdwenen, stelt hij wel voor de geschiedenis te herzien: „Ik vind het geweldig wanneer de biologie mee begint te praten (over de reconstructie van de geschiedenis van Antarctica, -red.). Hier heb je het verhaal dat de biologie vertelt – nu mogen jullie gletsjerdeskundigen je modellen opnieuw overwegen.”

 

Bronvermelding
Weet 56Dit artikel is met toestemming overgenomen uit Weet Magazine nummer 56, april 2019. De betreffende Weet is te koop via de Logos Webshop. Wil je vaker Weet Magazine lezen? Dan kun je ook abonnee worden via de website van Weet Magazine. Logos Instituut beveelt het Weet Magazine van harte aan.

Abonneer je op onze maandelijkse nieuwsbrief!