Schepping of evolutie? Waarom zou je daar over nadenken? Omdat alle waarheid Gods waarheid is, stellen de auteurs van een recent verschenen handboek. De discussie lijkt oeverloos. Boeken verschijnen aan de lopende band. Een enkele nieuw, maar vooral ook bestaande, argument(en) worden aangehaald. Door een andere partij wordt daar weer op gereageerd. Waarom? Omdat alle waarheid Gods waarheid is. Maar als waarheid een eigen, naturalistisch, scheppingsverhaal wordt is het dan nog wel de waarheid?

Inhoud

Deze maand verscheen een boek met de titel Understanding Scientific Theories of Origins. Het vuistdikke boek is geschreven door een vijftal Wheaton-hoogleraren (dr. Bishop, dr. Funck, dr. Lewis, dr. Moshier en dr. Walton) en wil een christelijk perspectief bieden op de kosmologie, geologie en biologie. Na een introductie is het boek opgedeeld in zeven blokken. Het eerste blok is een algemeen wetenschapsfilosofisch en theologisch gedeelte. Het gaat hier vooral over de vraag hoe we Gods twee boeken (de Schrift en de natuur) moeten lezen. Het tweede blok zoomt in op het ontstaan en bestaan van de kosmos. In dit blok wordt een pleidooi gevoerd voor de zogenoemde Big Bang theorie. Het derde blok begint met het ontstaan van ons zonnestelsel en gaat daarna over in algemene geologie. Het ontstaan van het zonnestelsel wordt beschreven binnen een accretiemodel. In de geologiehoofdstukken wordt het tot actualisme omgebouwde uniformitarianisme als leidraad genomen. Het vierde blok gaat over het ontstaan van leven, een van de grootste vraagstukken binnen de naturalistische wetenschap. Het vijfde gaat over het ontstaan van soorten en de diversiteit van leven. De standaard evolutietheorie is hier leidend. Het vijfde blok zoomt in op het ontstaan van de mensheid. Hier wordt de naturalistische paleoantropologie gevolgd. Het zevende en laatste blok is een afsluitend gedeelte waarbij het gaat om theologische en educatieve vraagstukken. De auteurs vragen zich af wat de beste educatieve manier is en komen tot de conclusie dat onze studenten het meest gebaat zijn bij een onverkort evolutieonderwijs.

Understanding Scientific Theories of Origins

Waar te beginnen?

Waar te beginnen? Een omvangrijk boek van opponenten recenseren is keuzes maken. Daarnaast wil ik deze recensie niet te lang maken en niet al het kruit verschieten. In 2019 zullen ook weer theïstisch evolutionistische boeken het licht zien (ook in Nederland). Understanding Scientific Theories of Origins is bedoeld als tekstboek voor studenten, maar ook geschikt om te lezen als niet-student. Het geeft een goed overzicht van het theïstisch evolutionisme. Het boek is heel mooi vormgegeven en de plaatjes verhelderen het geheel. De inhoud zet de studenten echter op een verkeerd spoor. Het is onverkort naturalistische wetenschap met een christelijk sausje. Een uiteindelijk dualistisch wereldbeeld waarbij het geloof slechts gaat over betekenis en waarbij de naturalistische wetenschap gaat over het feitelijke karakter van de realiteit. Een boedelscheiding die niet vol te houden is en de kracht van het christelijk geloof doet afnemen. Arme christelijke studenten! Gelukkig zijn er op Wheaton hervormingsbewegingen onder de studenten.1

Oude Nabije Oosten

Om de Bijbel te kunnen lezen, moeten we, volgens de auteurs, weten wat de context is waarin het verhaal geschreven is. We moeten ook de taal kennen waarin het geschreven is. Het Oude Testament komt tot ons in de stijl en het taalgebruik van het Oude Nabije Oosten (ONO). De Schrift is wel geschreven voor ons, maar niet tot ons. De Schrift is niet van zichzelf duidelijk, maar kan slechts begrepen worden na een grondige taalstudie en een studie van de Mesopotamische culturen en andere culturen in het Oude Nabije Oosten. Moderne theologen zijn de priesters van deze tijd en dienen dit uit te leggen aan het ‘gewone’ volk. In Understanding Scientific Theories of Origins wordt deze benadering over de Schriftuitleg gelegd. Het Woord van God staat niet meer op zichzelf, maar is ingebed in de cultuur van het Oude Nabije Oosten. Door deze cultuur te begrijpen kunnen wij Gods Openbaring begrijpen. Zo hebben de Bijbelschrijvers de kosmische geografie overgenomen van deze culturen. Daarmee is de Godsopenbaring naar huidige maatstaven foutief en achterhaald. De mensen wisten in die tijd echter niet beter, dus door middel van leugen en bedrog paste onze Schepper zich aan (accommodeerde zich). Genesis kan nooit als historisch bedoeld zijn, want mensen in ONO-culturen hadden geen geschiedschrijving zoals wij dat kennen. De ONO-benadering wordt verschillende keren in het boek opgevoerd: bij de schepping, Adam en Eva, bij de zondvloed, etc. Een drietal opmerkingen: (1) Als je uitgaat van een wereldbeeldoverlevering vanuit ONO dan is de Bijbel foutief daar waar dit het wereldbeeld betreft. Een ervaringsbeeld lost deze dingen echter op. De Bijbel komt tot ons in alledaagse ervaringen en wil dus geen kosmisch wereldbeeld schetsen, maar een ervaringsbeeld. Net zoals wij spreken over een zon die zakt in de zee. De meeste teksten waarin gesproken wordt van een ‘aarde op pilaren’, zijn poëtisch bedoeld. Sinds wanneer nemen we poëtische teksten letterlijk? (2) Men denkt wel heel goed te weten wat de culturen in ONO dachten. In hoeverre hebben wij een compleet beeld van deze culturen en hoe kunnen wij er zeker van zijn dat we hun teksten wél goed lezen? (3) We zijn met deze benadering weer terug bij de grote valkuil van het volk Israël: afgoderij en ‘hoererij’ met de omringende culturen. We leggen een ONO-benadering over de Schrift en laten die bepalend zijn voor onze uitleg. ONO is dé hermeneutische sleutel geworden. Het ONO-wereldbeeld heerst over de Schrift. De Schrift is daarmee een heidens boek geworden met een Goddelijk sausje. Dat is gevaarlijk. Toen de Israëlieten zich lieten leiden door een heidens ervaringsbeeld had dat fatale gevolgen. Waar stopt dit? Het boek dat wij recenseren laat zien dat dit nergens het geval is. Zelfs Jezus wordt vergeleken met een ONO-idool: “Just as an idol in the ANE represented the presence of a god, and just as Jesus is “the exact representation of [God’s] being” (Heb. 1:3), so humans, through the special Spiritsustained relationship, represents God’s presence on Earth.” (p. 604) Als zelfs de representatie en het verlossingswerk van de Heere Jezus Christus op een ONO-manier uitgelegd moet worden, kunnen we met recht spreken van moderne afgoderij.

Naturalistische wetenschap

Volgens de auteurs zijn er drie vormen van openbaring: algemene openbaring, bijzondere openbaring en scheppingsopenbaring. Volgens de auteurs moeten we de wetenschap serieus nemen (=accepteren). Naturalistische wetenschap is scheppingsopenbaring. Een-op-een gelijkstellen van naturalistische wetenschap met scheppingsopenbaring is een contradictie. Toch menen de auteurs dat dit wel zo is: “Whether they realize it or not, creation revelation is the knowledge discovered by scientists” (p. 65). We merken dit door het hele boek door. Als men de wetenschapsgebieden (kosmologie, geologie, biologie en (bio)chemie) bespreekt in een twintigtal hoofdstukken is dat onverkort ingebed in een naturalistisch kader. Het beeld dat geschetst wordt is té rooskleurig. Studenten worden hier op het verkeerde spoor gezet. Zo missen we bij het hoofdstuk ‘Human Origins’ de talloze herschrijvingen van de naturalistische mensengeschiedenis. Deze herschrijvingen maken van de naturalistische ‘menselijke stamboom’ een puinhoop. Het kaartje bij ‘Human Origins’ houdt geen rekening met de gevonden schedel in Marokko. Bij de bespreking van de Big Bang theorie komen nauwelijks de problemen aan bod. Ook het evolutieverhaal is té rooskleurig neergezet. Waarom worden de studenten niet eerlijk en nuchter voorgelicht? Creationisten en ID’ers worden niet eerlijk aan het woord gelaten. Ze krijgen nauwelijks ruimte en de ruimte die geboden wordt is veelal een negatief neerzetten van argumenten binnen deze stromingen. Neem bijvoorbeeld de bespreking van Catastrophic Plate Tectonics. Men biedt nauwelijks ruimte om de theorie evenwichtig neer te zetten, maar schiet de theorie gelijk af met een argument gebaseerd op onkunde: Hawaii. Over deze eilandenketen is al verschillende keren, en ver voor 2018, geschreven.2 De auteurs weten daar niet van, vergeten het of negeren het bewust. In het kosmologische gedeelte is er geen enkele verwijzing naar een creationistische kosmologie (zoals die van de astrofysicus dr. John Hartnett3). Bij de bespreking van ID-argumenten worden oude koeien herhaald en zien we geen spoor van bekendheid met recent materiaal (zoals Introduction to Evolutionary Informatics4 en Theistic Evolution5). Arme studenten!

Slot

Om christelijke studenten op een christelijk college eerlijk toe te rusten is er een tweemodellen-benadering nodig. De auteurs wijzen zo’n gebalanceerd studentendieet af. Het zou de creationistische positie in de scholen versterken, en dát mag niet. Christelijke studenten moeten onverkort naturalistische wetenschap onderwezen krijgen (wél met een christelijk sausje geserveerd). Wordt het theïstisch evolutionisme hiermee niet een doorgang naar het algemene evolutionisme? Als wetenschapsbeoefening met of zonder God nauwelijks verschil maakt, zal dit uiteindelijk wel het geval zijn.

Voetnoten

  1. https://logos.nl/hoe-bracht-het-theistische-evolutionisme-drie-studenten-van-wheaton-college-naar-de-ark/.
  2. Zie bijvoorbeeld: https://logos.nl/vulkanische-ontstaan-hawaii/.
  3. Hartnett, J.G., 2012, Updated Starlight Time and the New Physics (Atlanta: Creation Book Publishers).
  4. Marks, R.J., Dembski, W.A., Ewert, W., 2017, Introduction to Evolutionary Informatics (New Jersey: World Scientific).
  5. Moreland, J.P., Meyer, S.C., Shaw, C., Gauger, A.K., Grudem, W., 2017, Theistic Evolution. A Scientific, Philosophical, and Theological Critique (Wheaton: Crossway).

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.