Een nieuw beschreven vogel uit Boven-Jura lagen– ongeveer even oud als de beroemde “oervogel” Archaeopteryx – heeft enkele moderne kenmerken. Moet er nu een snellere evolutie van het vliegen van vogels worden aangenomen?

Opnieuw haalt de vondst van een oervogel uit de Solnhofener kalksteen (Altmuhltal, Frankenalb) het nieuws. Nadat eind vorig jaar A. albersdoerferi als een nieuwe soort Archaeopteryx werd beschreven (Kundrát et al. 2019), wordt nu over een nieuw geslacht, Alcmonavis, gerapporteerd, waarvan de fossiele resten werden aangetroffen in dezelfde Boven-Jura lagen waarin ook een van de Archaeopteryx-fossielen werd gevonden (Rauhut et al. 2019). Alcmonavis werd genoemd naar zijn vindplaats: Alcmona is de Keltische naam van de Altmühl. De soortnaam poeschli is afgeleid van de ontdekker Roland Pöschli.

Weliswaar werd alleen de rechtervleugel gevonden, maar er zijn niettemin enkele interessante constateringen mogelijk. Hoewel veel kenmerken overeenkomstig zijn aan de “oervogel”, worden sommige echter als “modern” geclassificeerd. De spierbevestigingsplaatsen op de vleugel geven volgens de onderzoekers aan, dat Alcmonavis beter toegerust was voor actief fladderen dan Archaeopteryx. De aanhechting van de borstspier, de vorm van de wervelkolom en een robuuste tweede vinger, worden eveneens beschouwd als “afgeleide” kenmerken die bekend zijn van moderne vogels. Alcmonavis deelt dus met Archaeopteryx de plaats van geologisch oudste oervogel. Opvallend is ook, dat Alcmonavis groter was dan alle bekende exemplaren van Archaeopteryx, ruim 10% groter dan de grootste en meer dan tweemaal zo groot als de kleinste fossiel bekende Archaeopteryx (Rauhut et al. 2019, 18).

Welke conclusies trekken de onderzoekers uit de nieuwe vondst? „De aanpassingen van de oervogel laten zien, dat de evolutie van het vliegen relatief snel moet zijn ontwikkeld”, schreef co-auteur Christian Foth op wissenschaft.de (Albat 2019). Volgens evolutionaire uitgangspunten moet de actieve vlucht eerder zijn ontstaan dan tot nu toe werd aangenomen. Bovendien bleek nu, dat de diversiteit van het vogelleven in het Boven-Jura groter was dan eerder bekend. De onderzoekers stellen ook de vraag of de nieuwe vondst aanwijzingen geeft over hoe de vogelvlucht kan zijn ontstaan: rechtstreeks of via een zweefstadium. De vondst lijkt eerder te wijzen op de directe variant, maar verdere ontdekkingen zijn nodig voor meer duidelijkheid.

Opmerkingen. Een snel ontstaan van de vogelvlucht valt evolutionair-theoretisch niet te verwachten. Want de vereisten voor het vliegen zijn immens (Junker 2016). Bovendien zou het verwerven van het vermogen om te vliegen op basis van bekende evolutiemechanismen veel tijd vergen, met te verwachten vele tussenstappen op het gebied van vliegapparatuur en vliegvermogen. De meeste van de vermeende tussenvormen komen echter uit uniformitaristisch gezien geologisch jongere Krijt lagen (gedetailleerde bespreking van deze tussenvormen: zie Junker 2017). In de opeenvolgende gesteentelagen verschijnen fossiele getuigen van luchtwaardige levensvormen wel heel abrupt, zo blijkt uit deze nieuwe vondst. Enkele ouder gedateerde, tot de dinosaurusgroep van de troodontidae gerekende geslachten uit het Boven-Jura, zoals bijv. Anchiornis, waren blijkbaar volledig gevederd (zie Saitta et al. 2017; zie Junker 2018). De combinaties van kenmerken bij hen bemoeilijken echter een interpretatie vanuit voorouderlijke stadia en suggereren eerder, dat het vanuit een evolutionair oogpunt om een onafhankelijke lijn gaat. De nieuwe vondst vergroot de verscheidenheid aan fossiele vormen verder, die tot nu toe alleen in een afstammingsschema geplaatst kunnen worden onder aanname van talrijke convergenties en netwerkvormige verbanden. Met betrekking tot de wijze waarop het vliegvermogen is ontstaan, kan de nieuwe ontdekking niets zeggen, want de enorme problemen van alle hypothesen over vluchtgenese (zie Junker 2017, 59 ev) nemen op geen enkele manier af door deze vondst.

Bronnen

Dit artikel is met toestemming overgenomen van de website GenesisNet. Het originele artikel is hier te vinden.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.

Written by

Een nieuw beschreven vogel uit Boven-Jura lagen– ongeveer even oud als de beroemde “oervogel” Archaeopteryx – heeft enkele moderne kenmerken. Moet er nu een snellere evolutie van het vliegen van vogels worden aangenomen?

Opnieuw haalt de vondst van een oervogel uit de Solnhofener kalksteen (Altmuhltal,

...
Read more