Thierry Backeljau en Kurt Jordaens gaven hun anticreationistische artikel een titel met een duidelijke boodschap. Het moest de biologiedocenten ingepeperd worden: onherleidbare complexiteit = intelligent design = creationisme = onwetenschap. De auteurs zijn wetenschapper van onverdachte snit. Men zou verwachten dat het artikel ook van goede kwaliteit is. Zo zal de gemiddelde docent het bij oppervlakkige beschouwing ook wel hebben ervaren. Goede auteurs, mooie titel, flink veel referenties, een zowel historische als biologisch technische benadering en geschreven vanuit een visie die veel vakbroeders onderschrijven. Als het artikel echter zorgvuldig wordt doorgelezen, wordt zichtbaar dat de auteurs een slecht onderbouwde tekst hebben geschreven, drogredeneringen opstellen en weinig inzicht in de materie hebben, wat bepaald geen compliment is voor wetenschappers met een goede staat van dienst. Het oorspronkelijke artikel is elders onder de oorspronkelijke titel in te zien. Laten we de argumenten eens bekijken. Dit is een eerste deeltje.

Een populaire methode van argumenteren is het gebruiken van stropopargumenten. Hierbij wordt een stropop opgezet (de tegenstander een bepaalde bewering in de mond gelegd) en dan wordt die stropop met een ferme uithaal tegen de grond geslagen. Zo wordt de illusie gewekt dat de tegenstander de mond is gesnoerd. Zo’n werkwijze is niet correct. Het is wel goed om zo’n argument te herkennen als evolutionisten het gebruiken.
Eerst wordt uitgelegd wat onherleidbare complexiteit is. Hierbij wordt Behe geciteerd. Behe is professor in de biochemie en heeft in zijn boek ‘Darwin’s black box: The biochemical challenge to evolution’, de volgende definitie van onherleidbare complexiteit gegeven: ‘a single system which is composed of several well-matched interacting parts that contribute to the basic function, and where the removal of any one of the parts causes the system to effectively cease functioning.’

Zo’n systeem kan niet langzaamaan uit een eenvoudig systeem worden opgebouwd terwijl het systeem blijft werken, omdat zo’n systeem alle onderdelen nodig heeft om werkzaam te kunnen zijn. Er is dus in de evolutie geen manier om een dergelijk systeem door geleidelijke modificatie te vormen. Als voorbeeld hiervoor gebruikt Behe een muizenval. De verschillende onderdelen van een muizenval zijn nodig om de val werkend te krijgen. Is een onderdeel afwezig, dan werkt de val niet. In eerdere bijdragen bij Logos heb ik dit voorbeeld besproken.1 Backeljau bespreekt dit ook, maar herhaalt daarbij slechts klakkeloos de redeneringen van Miller en McDonald.

Backeljau gebruikt de definitie van Behe om een stropopredenering op te zetten. Er wordt een structuur bedacht waarvan gezegd wordt dat het een onherleidbaar complexe structuur is en vervolgens wordt aangetoond dat de betreffende structuur door natuurlijke oorzaken kan zijn ontstaan en dus niet onherleidbaar complex is. De auteurs gebruiken in navolging van Cairns-Smith het voorbeeld van een brug die bestaat uit losse stenen die elkaar in een boog in evenwicht houden. Die boog, zeggen ze, is een onherleidbaar complexe structuur, want als je een onderdeel van de boog weghaalt, dan valt de rest van de boog in stukken op de grond en is die structuur dus ook weg. Vervolgens leggen de auteurs uit dat de boog niet onherleidbaar complex is, want de boog kan gefaseerd zijn ontstaan doordat er eerst een berg stenen was, waar vervolgens een voor een stenen onderuit verdwenen en de bovenste stenen in een boogstructuur in wankel evenwicht overbleven. Dit is inderdaad mogelijk. Als je bijvoorbeeld meerdere steentjes tegelijk door een trechter wilt laten lopen, komt het vaak voor dat meerdere steentjes elkaar tegenhouden en zo een brug vormen. Dit heet in het Nederlands brugvorming of in het Engels bridging of arching. Hetzelfde kan gebeuren als een rivier zich een weg baant door los gesteente.

Heeft Backeljau nu dus een punt? Nee. Hij heeft een karikatuur gemaakt. Hij heeft zelf verzonnen dat een boog van losse stenen een onherleidbaar complex systeem is. Behe of andere voorstanders van intelligent design noemen een lossestenenboog niet zo. Men zou dan ter verdediging van Backeljau kunnen stellen dat zo’n boog volgens ID-aanhangers wel onherleidbaar complex moet zijn, omdat hij immers onder de definitie van onherleidbare complexiteit valt. Die definitie was tenslotte dat het een systeem is waarvan de functie wegvalt als er een onderdeel uit gehaald wordt. Toch niet. De fout van Backeljau is dat hij het hier helemaal niet over functie heeft. Hij praat hier over onherleidbare complexiteit, en de kern: behoud van functie, maakt niet deel uit van zijn voorbeeld. Er is echter nog meer. Backeljau vertelt namelijk niet het hele verhaal. Behe heeft aanvullende voorwaarden gesteld aan een systeem om onherleidbaar complex te zijn. En die voorwaarden, u raadt het al, worden door Backeljau niet genoemd. Die voorwaarden zijn dat als een bepaalde functie ook door een eenvoudig systeem kan worden uitgevoerd, het complexe systeem niet onherleidbaar complex is. Andersom gesteld: als een veronderstelde materiële voorloper van het complexe systeem minimaal zoveel werkzaamheid heeft dat er positieve selectie op kan plaatsvinden, dan is het systeem niet onherleidbaar complex. In dit geval kon een eventueel verzonnen functie ook al door een berg stenen worden uitgevoerd, of door een plank, of door een heel grote kei of door een bult zand. Backeljau had zich deze kennis eigen kunnen maken door in het boek van Behe ‘Intelligent Design, de zwarte doos van Darwin’ het hoofdstuk te lezen getiteld ‘De grondbeginselen’.

Voetnoten

  1. Zie: https://logos.nl/gaat-om-details/, https://logos.nl/muizenval-mcdonald-en-dasklem-miller-vangen-geen-muizen-en-al-helemaal-geen-michael-behe/, https://logos.nl/onherleidbare-complexiteit-mcdonalds-muizenvallen/, https://logos.nl/blauwdruk-en-recept/ en https://logos.nl/intelligent-design-intelligent-verworpen/.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.

Written by

Thierry Backeljau en Kurt Jordaens gaven hun anticreationistische artikel een titel met een duidelijke boodschap. Het moest de biologiedocenten ingepeperd worden: onherleidbare complexiteit = intelligent design = creationisme = onwetenschap. De auteurs zijn wetenschapper van onverdachte snit. Men zou verwachten dat het artikel ook van goede kwaliteit is. Zo zal de gemiddelde docent het bij oppervlakkige beschouwing ook wel hebben ervaren.

...
Read more

1 Comment

Onherleidbare complexiteit: een schaap in wolvenvacht of hoe schijn bedriegt (deel 2) | Logos Instituut

[…] Thierry Backeljau en Kurt Jordaens weten het wel. Het concept van onherleidbare complexiteit is eng creationisme in een semiwetenschappelijk jasje, dat nodig grondig de oren moet worden gewassen. En daarvoor zetten ze even een artikel neer dat beschrijft hoe echte wetenschappers tegen het verschijnsel ‘onherleidbare complexiteit’ aankijken en hoe docenten en leerlingen dat ook behoren te doen. Bewust of onbewust maken ze gebruik van een aantal drogredeneringen. Hiervan is het een en ander eenvoudig terug te lezen in het originele artikel. In de vorige bijdrage is een stropopargument van Backeljau besproken. Hij kwam op de proppen met een zelf benoemde onherleidbaar complexe structuur (een stenen boog) die hij vervolgens niet onherleidbaar complex verklaarde.1 […]

Comments are closed.