Het klassieke scheppingsgeloof van een recente zesdaagse schepping en een historische zondeval ligt onder vuur. Is het in deze tijd nog wel mogelijk om te geloven in deze kernnoties? Heeft de naturalistische natuurfilosofie van universele gemeenschappelijke afstamming over lange perioden dit geloof niet al lang geleden de das om gedaan? Wat zegt de Bijbel hierover? Is het niet beter om een compromis te sluiten en leerstellige revisies toe te passen, zoals bijvoorbeeld de theologen John Walton en Denis Alexander doen?

Vandaag (29 augustus) is het dan zo ver. Dan zal er een boek verschijnen dat op al deze vragen een antwoord wil geven. De onder ons bekende hoogleraar Oude Testament en CHE-docent prof. dr. Mart-Jan Paul schreef dit boek. Het boek kreeg als titel Oorspronkelijk mee. De ondertitel luidt: Overwegingen bij schepping en evolutie. Over het boek schrijft de uitgever, Labarum Academic (onderdeel van De Banier), dat de vraag naar de oorsprong van leven veelomvattend is. Het raakt een flink aantal vakgebieden.

Oorspronkelijk

De volledige omschrijving van het boek:

Over de oorsprong van het leven bestaan zeer uiteenlopende theorieën, van evolutie tot creationisme. In dit boek wordt zorgvuldig geanalyseerd hoe de Bijbel en de christelijke traditie over onze oorsprong spreken. De vraag naar de oorsprong van het leven is veelomvattend. Zij raakt de uitleg van de Bijbel, de ouderdom van de aarde, de relatie tussen de mens en zijn milieu en de verhouding tussen geloof en wetenschap. Bovendien heeft onze visie op de oorsprong van het leven gevolgen voor onze opvattingen over het kwaad en het lijden in deze wereld, voor ons zicht op de verlossing en onze toekomstverwachting. Oorspronkelijk gaat op deze zaken in en richt zich vooral op de uitleg van de Bijbel en de achtergronden daarvan. Die uitleg is nooit neutraal, maar vindt plaats in wisselwerking met culturele en wetenschappelijke opvattingen.

.

De boekpresentatie heeft plaatsgevonden op dinsdagavond 29 augustus 2017 in de aula van het reformatorische Hoornbeeck College te Amersfoort.1 Naast de presentatie van het boek zijn er nog een drietal sprekers uitgenodigd die wat zullen zeggen over de discussie. Patholoog-anatoom prof. dr. Piet Slootweg bijt de spits af door te focussen op argumenten waarom universele gemeenschappelijke afstamming wel waarschijnlijk is. Bioloog en spierfysioloog prof. dr. ir. Hans Degens geeft daarna argumenten waarom universele gemeenschappelijke afstamming juist niet waarschijnlijk is. De predikant en theoloog dr. Maarten Klaassen zal spreken over enkele knelpunten die het theïstisch evolutionisme met zich meedraagt. Als laatste zal de auteur prof. dr. Mart-Jan Paul reageren op het drietal sprekers.2 De presentatie is door Geloofstoerusting opgenomen en hier te bekijken.3

Reacties op het boek van prof. Mart-Jan Paul

24 augustus 2017 Op de website Refoweb verscheen een interview met prof. Paul over zijn boek. Al eerder was in het Reformatorisch Dagblad een dubbelinterview verschenen met prof. Paul en prof. Van den Brink, omdat beiden dit jaar met een boek over hetzelfde thema zijn gekomen. Het interview is ook opgenomen en op YouTube geplaatst.4 In De Waarheidsvriend is, in de agenda, een stukje over de boekpresentatie opgenomen.5

28 augustus 2017De website van de Vergadering van Gelovigen heeft ook een overzicht opgenomen rondom recensies over het boek van prof. Paul. Op de pagina wordt verwezen naar dit overzicht.[/note]http://vergadering.nu/boekpaul-oorspronkelijk.htm.[/note]

30 augustus 2017 In het Nederlands Dagblad is een interview verschenen met prof. Paul naar aanleiding van zijn boek. De auteur geeft daarin aan dat zijn boek zeker geen reactie is op het boek van prof. Van den Brink. Al zijn de beide heren het wel met elkaar oneens, spreekt prof. Paul respectvol over zijn collega-theoloog.6 Voor prof. Paul is de evolutietheorie onverenigbaar met het klassieke scheppingsgeloof. Dit klassieke scheppingsgeloof is gegrond op het geloof dat de Bijbel het betrouwbare Woord van God is. Zowel de evolutietheorie als het scheppingsmodel ziet de auteur als menselijke constructies die feilbaar zijn. Hij staat gereserveerd ten opzichte van het accomodatiemodel: “Dat is iets anders dan dat God onwaarheden zou hebben verteld. Dat kan ik niet geloven: dat God informatie over de schepping zou hebben gegeven, waardoor de kerk 2000 jaar lang is misleid.”.7 In het Reformatorisch Dagblad wordt uitgebreid verslag gedaan van de referaten die gehouden zijn op de presentatieavond van 29 augustus. Er is een algemeen beginnend artikel dat verderop focust op de lezing van de predikant en theoloog dr. Maarten Klaassen.8 Naast dit artikel op dezelfde pagina staat een citaat van uitgever Wim Kranendonk en een stukje dat de motieven van prof. dr. Mart-Jan Paul belicht. Zijn belangrijkste motief om deze studie te schrijven is de exegese van de Bijbel. Kranendonk noemt het boek van prof. Paul ‘een grondig overzicht met een hoffelijke toon, waarin de argumenten eerlijk worden behandeld.’.9 Onderaan de krantenpagina wordt nog verslag gemaakt van de lezingen van prof. dr. Slootweg en prof. dr. ir. Hans Degens.10 Prof. dr. Willem van Vlastuin heeft in dezelfde krant een uitgebreide en positieve recensie geschreven van het boek.11 Op de website van het Christelijk Informatie Platform verscheen een kort artikel over het interview met prof. Paul in het Nederlands Dagblad.12

31 augustus 2017 Het boek van prof. Paul is ook toegevoegd aan het assortiment van de webshop van Logos Instituut. Op de website Geloof en Wetenschap van ForumC verscheen kort artikel over het interview met prof. Paul in het Nederlands Dagblad (zie 30 augustus).

1 september 2017 Op de website van het Christelijk Informatie Platform worden vijf uitspraken van prof. Van Vlastuin, uit zijn recensie van het boek van prof. Paul op een rijtje gezet.13 In Canada is het Nederlandse debat over schepping en evolutie niet onopgemerkt gebleven. De astronoom dr. John Byl verwijst naar de discussie en het boek van prof. Paul en verwijst naar de website van Logos Instituut.14

4 september 2017 In het Nederlands Dagblad reageert de socioloog prof. dr. Jan Hoogland op het interview met prof. Paul in dezelfde krant (zie 30 augustus). Hij geeft aan dat we na zouden moeten denken over het begin. Het artikel krijgt de volgende samenvatting mee: “Welk schepsel of welk voorwerp je ook bekijkt, er hoort altijd een ontstaansgeschiedenis bij. Hoe je ook over evolutie denkt. En daar was God bij als Schepper.”15 Op zijn website WaaromSchepping heeft de technisch scheikundige ir. Gert-Jan van Heugten een recensie geschreven van het boek van prof. Paul. Zijn conclusie luidt: “Waar Van de Brink een eenzijdig beeld schetst en tot destructieve conclusie komt, is het boek van Paul evenwichtig en weloverwogen, niet kritiekloos naar de wetenschap (zowel christelijk als seculier) maar wél met het juiste respect voor de Bijbel als onfeilbare Woord van God.”.16

5 september 2017 Chris Melse geeft in het Nederlands Dagblad aan dat het hem verbaast dat veel creationisten een is-gelijk-teken zetten tussen ‘letterlijk’ en ‘waarheid’. Volgens hem kan ‘waarheid’ ook verpakt zitten in een mooi verhaal. Hij verwijst daarvoor naar de gelijkenissen van de Heere Jezus.17 De recensie van technisch scheikundige ir. Gert-Jan van Heugten (zie 4 september) is ook op de website van Logos Instituut verschenen.18

7 september 2017 De natuurkundige Koos Tamminga reageert in het Nederlands Dagblad op het artikel van prof. Hoogland (zie 4 september). Hij waarschuwt ervoor dat we moeten ‘oppassen het verhaal van de schepping zo te vertellen dat we een goed verhaal hebben voor
onszelf.’
19

8 september 2017 De bioloog, filosoof en theoloog prof. dr. Willem Ouweneel heeft voor de website van Christelijk Informatie Platform een column geschreven over het debat rond het boek van prof. Paul.20 Deze column is ook verschenen op de website van Logos Instituut. In de column geeft de geleerde aan dat hij (op enkele kleine verschillen na) het eens is met prof. Paul.21 Op de website van Weet Magazine wordt verwezen naar de column van prof. Ouweneel.22

9 september 2017 In het Reformatorisch Dagblad verschijnt in bewerkte vorm de bijdrage van dr. Maarten Klaassen. Hij gaf zijn inleiding op de boekpresentatie van prof. Paul. Klaassen windt er geen doekjes om: “Theïstische evolutie is vlees noch vis”.23

11 september 2017 Op de website van Logos Instituut wordt verwezen naar de opname van de boekpresentatie. De stichting Geloofstoerusting heeft deze opname gemaakt op 29 augustus 2017.24

12 september 2017 Oorsprong.info stuurde een nieuwsbrief uit voor het komende congres van 7 oktober 2017 te Opheusden. Er werd verwezen naar de boekpresentatie (zie 11 september). Prof. Paul zal op dit congres één hoofdstuk uit zijn boek als thema nemen en dit verder uitwerken.25

13 september 2017 Op de website van het Reformatorisch Dagblad zijn de antwoorden te vinden op alle vragen die op 29 augustus gesteld zijn aan de sprekers. Op de avond zelf was er niet voldoende tijd om op al deze vragen in te gaan. Om de vraagstellers serieus te nemen en niet teleur te stellen is besloten online antwoorden te geven.26 In het Reformatorisch Dagblad verschijnt een interview met prof. dr. Willem Ouweneel n.a.v. zijn column op CIP (zie 8 september). Hij maakt zich grote zorgen over het lezen van Genesis in het licht van de evolutietheorie. Hij spreekt positief over het boek van prof. Paul.27 Daarnaast heeft het Reformatorisch Dagblad een overzicht welke activiteiten er te doen zijn het laatste deel van 2017.28

14 september 2017 De GezinsGids valt op de mat. In dit christelijke magazine staat een positieve recensie van de theoloog dr. P. de Vries. Hij concludeert: “In het debat over schepping en evolutie komt steeds weer de vraag terug of de wetenschap een zelfstandige kennisbron is, waardoor de uitleg van de Bijbel aangepast moet worden. Terecht stelt Paul dat de Schrift het kader biedt waarbinnen wetenschap moet worden bedreven. Aanpassing van het Bijbelse getuigenis blijft nooit zonder gevolgen. De boodschap van de erfzonde en Gods toorn over het menselijke geslacht kunnen niet onverkort worden vastgehouden als de historiciteit van het paradijs, de staat der rechtheid en de zondeval wordt prijsgegeven.”29 In De Saambinder schrijft predikant en theoloog drs. G. Clements over het boek van prof. Paul. “Het boek is van belang voor jonge mensen die in hun studie met dit onderwerp in aanraking komen.” Zelf werd de predikant de afgelopen maand geconfronteerd (op een aangrijpende manier) met de evolutieleer. Hij was op bezoek in Villa Wannsee, de vergaderplaats van hoge Nazileiders. Op de vergadering van 20 januari 1942 werd daar het besluit genomen dat 11 miljoen Joden in Europa uitgeroeid moesten worden. Clements: “Uiteraard zijn alle evolutionisten geen nazi’s, dat zeker niet. Maar alle nazi’s waren wel evolutionist. Het laat zien hoe gevaarlijk het is om een menselijke ideologie achterna te hollen.”30

15 september 2017 Op de website van Logos Instituut is de recensie van dr. P. de Vries verschenen (zie 14 september).31 In het Reformatorisch Dagblad verscheen een artikel van de structureel geoloog dr. Nico Hardenbol. Hij geeft aan het niet eens te zijn met de beschrijving van prof. Paul dat plooiing van lagen een argument zouden zijn voor een jonge aarde. Volgens hem zorgt een jonghistorische uitleg van prof. Paul voor een spanningsveld in de collegezaal, terwijl anderzijds de benadering van prof. Van den Brink een spanningsveld in de kerk veroorzaakt.32

16 september 2017 Op de website van Logos Instituut verschijnt het artikel van predikant en theoloog drs. G. Clements. Dit artikel is eerder gepubliceerd in De Saambinder (zie 14 september).33 In het Reformatorisch Dagblad reageert predikant en theoloog drs. J.M.J. Kieviet op de discussie. Hij geeft aan dat we de ‘eerste steen’ van Gods Schepping moeten laten zitten in het christelijk gebouw. Doen we dat niet dan zal dat gebouw instorten.34 Predikant en theoloog dr. P. de Vries gaat in op de vraag of Adam echt de eerste mens was. Hij geeft aan dat dit het geval is en waarschuwt tegen een inpassen van de evolutieleer in het christelijk geloof.35

21 september 2017 Op de website van Logos Instituut verschijnt een artikel van de kerkhistoricus dr. Henk Hofman. Hij vergelijkt in dat artikel het boek van prof. Paul met het boek van prof. Van den Brink en spreekt zijn voorkeur uit voor de benadering van Paul.36 Ook in de nieuwsbrief van Logos Instituut wordt aandacht besteed aan de discussie en verwezen naar dit overzicht.37 In De Saambinder wordt door H.R. Keurhorst aandacht gegeven aan de huidige discussie rond schepping of evolutie. In deze bijdrage verwijst de auteur ook naar het boek van prof. Paul. De auteur concludeert: “Het boek van de natuur – gegeven als middel om de Heere te kennen – wordt gebruikt om aan God gelijk te zijn. Maar alle aardse kennis is beperkt. Er is maar één wetenschap blijvend: ‘En dit is het eeuwige leven, dat zij U kennen…'(Joh. 17:3).”38 In het Kerkblad der Oud Gereformeerde Gemeente in Nederland wordt het boek van prof. Paul kort genoemd door de bioloog en hoofdredacteur van het Reformatorisch Dagblad dr. ir. Steef de Bruijn.39

Voetnoten

  1. Meer informatie over de boekpresentatie is hier te vinden: https://logos.nl/evenement/oorspronkelijk-presentatie-boek-prof-dr-m-j-paul/.
  2. Wil je nog naar deze avond. Meld je dan aan via de uitgeverij. Zie voor instructie ook deze link: https://logos.nl/belangrijke-studie-oorsprongsvraagstuk-wordt-gepresenteerd/.
  3. https://www.rd.nl/meer-rd/wetenschap-techniek/terugkijken-thema-avond-bijbel-en-schepping-1.1425550.
  4. Voor Refoweb zie: . Het interview in het Reformatorisch Dagblad is hier verschenen: https://www.rd.nl/meer-rd/wetenschap-techniek/worstelen-met-de-grote-vragen-van-schepping-en-evolutie-1.1414790. Het is ook opgenomen en op YouTube geplaatst: https://youtu.be/Nm6cgi0yERs.
  5. Anoniem, 2017, Presentatie Nieuwe Studie over Schepping en Evolutie, De Waarheidsvriend 105 (34): 20.
  6. Op de boekpresentatie van 29 augustus werd gezegd dat dit respect van beide kanten komt. Respect is mijns inziens ook de basis voor een gesprek.
  7. Hoogendoorn, M., Schinkelshoek, D., 2017, ‘God heeft ons toch niet misleid?’, Nederlands Dagblad 74 (19.626): 7 https://www.nd.nl/nieuws/geloof/mart-jan-paul-god-heeft-ons-toch-niet-2000-jaar.2777421.lynkx.
  8. Verslaggever, 2017, ”Het is: óf Bijbel óf evolutie”, Reformatorisch Dagblad 47 (128): 13 https://www.rd.nl/vandaag/binnenland/dr-m-klaassen-het-is-%C3%B3f-bijbel-%C3%B3f-evolutie-1.1425520.
  9. 2017, ”Grondig boek, hoffelijk van toon”, Reformatorisch Dagblad 47 (128): 13.
  10. Verslaggever, 2017, ”De hond blijft een hond, de duif blijft een duif”, Reformatorisch Dagblad 47 (128): 13 https://www.rd.nl/vandaag/binnenland/prof-degens-mutaties-leiden-niet-tot-evolutie-maar-tot-degeneratie-1.1425526.
  11. Vlastuin, W. van, 2017, Scheppingsgeloof geen bijzaak in christelijke theologie, Reformatorisch Dagblad Puntkomma 47 (128): 10-11 https://www.rd.nl/boeken/scheppingsgeloof-is-geen-bijzaak-in-de-christelijke-theologie-1.1425659.
  12. https://cip.nl/64036-mart-jan-paul-evolutietheorie-sluit-god-systematisch-buiten.
  13. https://cip.nl/64088-vijf-uitspraken-van-prof-dr-w-van-vlastuin-over-schepping-en-evolutie.
  14. http://bylogos.blogspot.nl/2017/09/dutch-reformed-theologians-debate.html
  15. Hoogland, J., 2017, Denk eens na over dat begin, Nederlands Dagblad 74 (19.630): 11 https://www.nd.nl/nieuws/opinie/denk-eens-na-over-het-begin-alles-heeft-een.2781010.lynkx.
  16. https://waaromschepping.wordpress.com/2017/09/04/oorspronkelijk-recensie/.
  17. Melse, C., 2017, Letterlijk, Nederlands Dagblad 74 (19.631): 12 https://www.nd.nl/nieuws/opinie/ingezonden-brief-als-je-iets-letterlijk-leest.2781976.lynkx.
  18. https://logos.nl/paul-schrijft-toegankelijk-en-evenwichtig-boek/.
  19. Tamminga, K., 2017, Het begin, Nederlands Dagblad 74 (19.633): 13 https://www.nd.nl/nieuws/opinie/ingezonden-brief-pas-op-voor-het-goede-verhaal.2784111.lynkx.
  20. https://cip.nl/cip+/64191-de-scheppingevolutiestrijd-is-weer-helemaal-terug
  21. https://logos.nl/schepping-evolutiestrijd-is-weer-helemaal-terug/.
  22. https://www.weet-magazine.nl/aanpak-van-den-brink-eindigt-in-vrijzinnigheid/.
  23. Klaassen, M., 2017, Vlees noch vis, Reformatorisch Dagblad Accent 47 (137): 5 https://www.rd.nl/opinie/the%C3%AFstische-evolutie-is-vlees-noch-vis-1.1428704.
  24. https://logos.nl/de-banier-belegt-thema-avond-rond-schepping-en-evolutie/.
  25. Deze nieuwsbrief is niet online te raadplegen. Zie voor het congres: www.oorsprong.info.
  26. https://www.rd.nl/meer-rd/wetenschap-techniek/vragen-en-antwoorden-tijdens-boekpresentatie-oorspronkelijk-1.1428661.
  27. Karels, J.K., 2017, Historische Adam op een hellend vlak, Reformatorisch Dagblad 47 (140): 17 https://www.rd.nl/kerk-religie/prof-ouweneel-natuurwetenschap-mag-niet-regeren-over-uitleg-schrift-1.1429072.
  28. Redactie kerk, 2017, ”Strijd over schepping-evolutie is terug”, Reformatorisch Dagblad 47 (140): 17.
  29. Vries, P. de., 2017, Wat staat er op het spel? Overwegingen bij schepping en evolutie, GezinsGids 70 (8): 38-39.
  30. Clements, G., 2017, Evolutieleer: het recht van de sterkste, De Saambinder 95 (50): 5.
  31. https://logos.nl/staat-er-op-spel/.
  32. Hardenbol, N., 2017, In discussie over schepping schuren alle posities, Reformatorisch Dagblad 47 (142): 6-7 https://www.rd.nl/opinie/in-discussie-over-schepping-schuren-alle-posities-1.1429643.
  33. https://logos.nl/evolutieleer-het-recht-van-de-sterkste/.
  34. Kieviet, J.M.J., 2017, Een steen uit de muur, Reformatorisch Dagblad Accent 47 (143):5.
  35. Vries, P. de., 2017, Was Adam echt de eerste mens?, Reformatorisch Dagblad Puntkomma 47 (143): 15.
  36. https://logos.nl/nieuw-kinderboek-dinosauriers-op-markt-afgelopen-weken-discussie-schepping-evolutie/.
  37. https://logos.nl/over-fuiken-goede-papieren-waarheidsclaims/.
  38. Keurhorst, H.R., 2017, Waar waart gij? [1] Enkele gedachte rondom de oorsprong van het heelal, De Saambinder 95 (51): 6-7 .
  39. Bruijn, S.M. de, 2017, In zes dagen, Kerkblad der Oud Gereformeerde Gemeente in Nederland 40 (19): 187-189.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.

2 Comments

Eddy

Ik heb het interview bekeken. Mij moet van het hart dat als VdB zegt dat ‘je niet te snel moet zeggen het zeker te weten, omdat hoe meer kennis je tot je neemt je steeds meer geneigd bent het minder zeker te weten’, dat niet geldt voor bepaalde vastliggende onderliggende principes. Een principe is gewoon geldig, en dat kun je met grote stelligheid blijven beweren, ook al heb je van ‘het erop gebouwde huis’ (een theorie) niet zoveel kennis.

Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 tekens over