Oudste hymne ter wereld herontdekt: 1800 jaar oude hymne prijst de Drie-enige God
Een 1.800 jaar oude hymne, ontdekt een eeuw geleden, wordt nu nieuw leven ingeblazen. Wat is de achtergrond van het gezang en waarom is het zo belangrijk voor het verdedigen van essentiële christelijke leerstellingen?
credit: thefirsthymnmovie.com
Oudste manuscripten van het Nieuwe Testament
Het hete, droge klimaat van Egypte blijkt uitstekend voor het bewaren van zeer oude papyrusmanuscripten. Daaronder bevinden zich de oudste kopieën van Nieuwtestamentische geschriften.
Meer dan een eeuw geleden ontdekten de papyrologen Bernard Pyne Grenfell en Arthur Surridge Hunt een grote verzameling papyri bij een oude vuilnisbelt nabij de stad Oxyrhynchus (Grieks: Ὀξύῤῥυγχος, modern Al-Bahnasa), zo’n 160 km stroomopwaarts de Nijl vanaf Caïro. Vandaar de naam Oxyrhynchus Papyri.
Dit is waarschijnlijk de belangrijkste papyruscollectie omdat het veel zeer oude kopieën van NT-passages bevat. De oudste is de kleine John Rylands-papyrus P52, onderdeel van een groep manuscripten die Grenfell ontdekte. Het is gedateerd op 110–140 na Christus en bevat Johannes 18:31–33, 37–38.
Oudste christelijke hymne met tekst en muzikale notatie
Een ander opmerkelijk deel van de Oxyrhynchus Papyri is Papyrus 1786. Ontdekt in 1918 en gepubliceerd in 1922, bevindt het zich nu in de Sackler Library in Oxford, Verenigd Koninkrijk. Het bevat het Oxyrhynchus-gezang (of P. Oxy. XV 1786), gedateerd rond 250 na Christus. Het gezang heeft poëtische maat en is geschreven in Griekse vocale notatie. Het is het enige overgebleven Griekse christelijke hymne uit de eerste vier eeuwen.
Het leek decennialang grotendeels vergeten, hoewel er enkele uitvoeringen waren.1 Oorspronkelijk werd het gezongen op de populaire muziekstijl van die tijd, dus duidelijk bedoeld voor de massa (het gewone volk). Maar recentelijk, in 2025, werd het opnieuw onder de aandacht gebracht en op moderne muziek gezet. De Australische geleerde Dr. John Dickson, nu verbonden aan Wheaton College in Illinois2, produceerde een nieuwe vertaling. Hij werkte samen met moderne christelijke muzikanten, de Amerikaan Chris Tomlin en de Australiër Ben Fielding.3
credit: thefirsthymnmovie.com
Gezang ter ere van de Drie-enige God
De tekst is opvallend: het is een lofprijzing aan “God, de enige Gever van alle goede gaven”. Maar deze ene God wordt aangesproken als drie Personen: “de Vader, de Zoon en de Heilige Geest” — een duidelijke verklaring/belijdenis van de leer van de Drie-eenheid.
Veel sektarische deur-aan-deur predikers wijzen erop dat het woord ‘Drie-eenheid’ niet in de Bijbel voorkomt.4 Hun argument faalt echter, want ook woorden als ‘monotheïsme’, ‘koninkrijkszaal’ en zelfs ‘Bijbel’ staan er niet letterlijk in. De leer zelf staat er wél, net als het gezang: er is één God (Deuteronomium 6:4, Jesaja 44:8). De Vader is God (Johannes 6:27, Efezie 4:6), de Zoon is God (bijv. Hebreeën 1:8), en de Heilige Geest is God en persoonlijk (Handelingen 5:3–4, 13:2).5
Trinitarische hymne, een eeuw vóór Nicea
Een andere misvatting is dat de leer van de Drie-eenheid pas werd uitgevonden tijdens het Eerste Concilie van Nicea (het huidige Iznik in Turkije) in 325 na Christus. In werkelijkheid richtte dat concilie zich op de goddelijkheid van Christus — een essentieel onderdeel van de Drie-eenheid, maar niet op de Drie-eenheid zelf. Het woord ‘Drie-eenheid’ werd in de tweede eeuw gebruikt door Theophilus en Tertullianus.
Het bijzondere van deze oudste hymne is dat het de leer van de Drie-eenheid duidelijk uitspreekt, een eeuw vóór Nicea. Het confronteerde ook de heidense cultuur van die tijd. In de Griekse mythologie was Zeus koning van de goden en werd hij de ‘gever van goede gaven’ genoemd. Maar deze hymne verkondigde dat de echte Gever van gaven de Drie-enige God van de Bijbel is (Lukas 11:13, Romeinen 8:28). Zo zongen de vroege christenen trinitarische (de leer van de Drie-eenheid, red. Logos Instituut) theologie naar de heidenen terwijl zij hun goden ondermijnden, zelfs te midden van vervolging.
Bovendien verwees enkele decennia vóór dit gezang een mozaïek in Kfar Otnai naar “God Jezus Christus”. Dit toont aan dat het Concilie van Nicea de goddelijkheid van Christus niet heeft uitgevonden, maar enkel bevestigde wat al lang Bijbels onderwezen werd.6
CC BY-SA 4.0 | © Vesafis Tzferris (cojs.org) | commons.wikimedia.org. Mozaïek uit een christelijk gebedshuis in Kfar Otnai, Israël, 230 n.Chr.: “De godlievende Akeptous heeft de tafel aangeboden aan God Jezus Christus als gedachtenis.”
Bronvermelding
Dit artikel “Oudste hymne ter wereld herontdekt” is met toestemming overgenomen van Creation Ministries International. Het originele artikel van Dr. Jonathan Sarfati werd gepubliceerd op 23 augustus 2025.
Voetnoten
- Oxyrhynchus Hymn, chantblog.blogspot.com, 16 Mar 2011.
- CMI heeft zich zeer kritisch uitgelaten op zowel dr. Dickson als Wheaton College vanwege hun compromis over Genesis (creation.com/dickson, creation.com/wheaton). Maar in dit geval heeft hij de christelijke wereld een grote dienst bewezen.
- Zie thefirsthymnmovie.com, acc. 13 Jun 2025.
- Sanders, L., Knock, knock … are you ready? Creation 40(3):44–46, 2018; creation.com/trinity-evangelism.
- Zie creation.com/trinity, creation.com/triune, creation.com/trinity-critics.
- Sarfati, J., Early mosaic calls Jesus ‘God’, creation.com/mosaic-jesus-god, 15 Mar 2018.
