Het is geen geheim dat het oorsprongsdebat sterk gepolariseerd is. Veel mensen hebben hun standpunt ingenomen en te vaak is er geen plaats voor een onderbouwde evaluatie van de wetenschap. Dat is tragisch, want daardoor worden dingen juist interessant. Ik sprak ooit voor een zaal vol leraren van het voortgezet onderwijs, en legde uit hoe ze accuraat konden onderwijzen hoe wetenschap bijdraagt aan de evolutietheorie, zowel positief als negatief. Het antwoord dat ik kreeg was, dat dit de studenten, die een eenvoudige, ondubbelzinnige boodschap moesten krijgen, zou verwarren. Een van de leraren was bezorgd dat iets anders dan een voor de hand liggende “evolutie is waar” boodschap schadelijk zou zijn voor het leren. Het kan zeker spanning opleveren tussen detail en duidelijkheid in de klas. Middelbare scholieren leren inleidende geschiedenislessen omdat het moet. Ze zijn nog niet toe aan onderwerpen op onderzoeksniveau. Duidelijkheid gaat soms ten koste van minder detail. Maar er is een verschil tussen het vereenvoudigen van een les en het kader van een les. Ik werd hier opnieuw aan herinnerd toen ik hoorde dat de National Association of Biology Teachers (NABT) reageerde op het nieuwe boek van Dr. Robert Stadler, The Scientific Approach to Evolution.

Het is moeilijk iemand te vinden die meer gekwalificeerd is dan Stadler om te analyseren hoe het staat met wetenschappelijke bewijs voor de evolutietheorie. Zijn academische achtergrond ligt in de biomedische technologie, met titels van de beste universiteiten in de natie (Case Western Reserve University, MIT en Harvard). En hij heeft twintig jaar ervaring in het veld, met meer dan 100 patenten op zijn naam.

Stadlers interesse in evolutie springt over de gebruikelijke argumenten en richt zich op de wetenschap. Stadler biedt een aanpak die hard nodig is. Hoewel er tal van teksten en populaire boeken zijn die het wetenschappelijke bewijs voor evolutie onder de loep nemen, slagen ze er steevast niet in om enige vorm van verantwoording te verschaffen over de kracht van het bewijsmateriaal. Het veld buiten mijn raam is vlak en dus is er bewijs dat de aarde plat is. Maar zulk bewijs is natuurlijk zwak. Anderzijds is er genoeg academisch werk dat zich bezighoudt met methoden van rigoureuze, kwantitatieve, theorie-evaluatie, zoals benaderingen volgens Bayes. Maar ze slagen er steevast niet in om de realiteit voor evolutie, op welke manier dan ook, te ondersteunen.

Ondanks alle discussie is er te vaak een gebrek aan feitelijke praktijk van analyseren van het bewijsmateriaal. Verdiep je in Rob Stadler en zijn grondige en toegankelijke benadering legt je uit hoe het staat met bewijsmateriaal in de evolutietheorie. Belangrijk is dat Stadler niet alleen de bewijzen uitlegt, maar ook de sterke en zwakke punten van die bewijzen.

Omdat de aanpak van Stadler toegankelijk is, is het uitstekend lesmateriaal. Inderdaad, ongeacht wat men gelooft over een wetenschappelijke theorie zoals evolutie, het leren wordt enorm verbeterd wanneer iemand het bewijs mag onderzoeken, er kritisch over nadenken, opinies vormen en ze verdedigen in het debat. In plaats van het repeteren van de zorgvuldig geselecteerde reeks bewijzen die routinematig in schoolboeken worden gepresenteerd, zou de wetenschap voor zichzelf moeten kunnen spreken.

Helaas zijn die wetenschapsleraren met wie ik sprak niet de enigen die zich niet op hun gemak voelen bij een wetenschap die dergelijke vrijheden toestaat. Eerder dit jaar had Stadler contact met een bureau over het plaatsen van een advertentie voor zijn nieuwe boek bij de National Association of Biology Teachers. Het contract werd ondertekend, de kosten werden betaald en vanaf mei moest de advertentie op de NABT-website verschijnen. Maar vreemd genoeg kon de advertentie op 1 mei niet verschijnen. Via het reclamebureau ontdekte Stadler dat de NABT niet van plan was de advertentie te plaatsen. Het bureau liet Stadler weten dat de NABT “bezorgd” was over de inhoud van het boek.

En wat was precies het probleem? ‘De wetenschappelijke benadering van evolutie’ kan voor zichzelf spreken. Volgens het boek van Stadler kunnen er negatieve bewijzen zijn, evenals positieve bewijzen. En dat was niet acceptabel.

De NABT was bezorgd dat “Dr. Sadlers pogingen om ‘sterke en zwakke punten’ aan te pakken een klimaat van controverse in de wetenschappelijke gemeenschap zou creëren met betrekking tot evolutie, terwijl die er niet is.” Ironisch genoeg was de NABT ook bezorgd dat dr. Sadler te weinig waardeert dat ‘theorieën openstaan voor herziening en verfijning wanneer nieuwe gegevens beschikbaar komen’. Dat is ironisch omdat Sadlers boek dat juist doet. Sadler doet een beroep op nieuwe gegevens om ons begrip van de evolutie te verfijnen en te herzien. Inderdaad, als Sadler’s theorie-neutrale beroep op het wetenschappelijke bewijs hem schuldig maakt aan pogingen om “een klimaat van controverse te scheppen” waar er geen is, hoe kunnen dan theorieën zoals evolutie ooit worden herzien?

Het is een feit dat de basisregels van de NABT een vorm van theorieprotectionisme zijn. Ze zullen zelfs geen reclame maken voor een boek dat de evolutie op wetenschappelijke gronden ter discussie durft te stellen. En in plaats van het bewijsmateriaal aan te pakken dat Sadler naar voren brengt, levert de NABT slechte motieven op. Volgens de NABT is Sadler schuldig aan oneerlijke pedagogiek en zoekt hij “een klimaat van controverse te scheppen.” In naam van de wetenschappelijke integriteit moet de theorie worden beschermd. Darwins supporter T.H. Huxley riep op tot een heel andere benadering. We moeten, volgens Darwin’s bulldog:

Benader het feit als een klein kind, wees bereid om elke vooropgezette gedachte op te geven, volg nederig waar en naar welke afgrond de natuur je ook leidt, anders zul je niets leren. Ik begon pas inhoud en gemoedsrust te leren, sinds ik alle risico’s om dit te doen heb opgelost.”

Huxley drong erop aan dat we onze vooropgezette ideeën terzijde zouden schuiven en het bewijs volgden waar het ook toe leidde. Anders “zal je niets leren”. Huxley zou het klaslokaal van vandaag niet herkennen. De NABT zou er goed aan doen gehoor te geven aan de waarschuwing van de felste advocaat van Darwin.

Dit artikel is met toestemming overgenomen van de website Darwin’s God. Het originele artikel is hier te vinden.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.

Written by

Dr. C.G. Hunter heeft een Ph.D. in Biophysics and Computational Biology van de University of Illinois. Hij is momenteel adjunct professor science and religion aan Biola University.