Evolutie of schepping? Wat geloof jij? dat is de titel van de scheppingsfolder die tien jaar geleden voor grote ophef zorgde in Nederland. Ruim zes miljoen huishoudens kregen in de loop van de vierde februariweek een acht pagina dikke folder in de brievenbus vóór schepping en tegen evolutie. Voor sommige (theïstische) evolutionisten was dat tegen het zere been. Door heel het land klonken oproepen om de folder, al dan niet ongefrankeerd en verzwaard met stoeptegels, terug te sturen naar de campagneleider Kees van Helden. In korte tijd bogen talloze media zich over de folder en klommen naturalisten in hun toetsenbord om openbaar of privé gram te halen bij deze vervelende creationisten.

Schepping of evolutie? Wat geloof jij?

Tien jaar na dato wil ik een overzicht samenstellen van alle reacties die er zijn geweest in de media op deze scheppingsfolder. Ten eerste om een blijk van dank en waardering uit te spreken naar de werkgroep en in het bijzonder naar Kees van Helden. En ten tweede om te herdenken, een bijdrage te leveren aan de geschiedenis van creationisten in Nederland en overzicht te bieden. In het oerwoud van de media kan men het spoor al snel bijster zijn. Bijzonder dat een dergelijke actie moed geeft om door te gaan en nieuwe ideeën en inzichten geeft. Het initiatief ‘Evolutie of Schepping? Wat geloof jij?’ leidde tot nieuwe creationistische initiatieven zoals een Nederlandse versie van de 95 stellingen1 en Weet Magazine.2 Daarnaast gaf het een sterke boost aan de oprichting van een instituut zoals Logos Instituut.3

De echte verspreiding van de brochure begon op 20 februari 2019. Vanaf 6 november 2008 was er echter al voorwerk gedaan en waren er al vele discussies gevoerd en interviews gegeven. Hieronder een overzicht per datum. Dit overzicht is, as we speak, (nog) niet volledig en wordt in de loop van deze dag verder aangevuld.

6 november 2008: Samen met Jan Rein de Wit wordt de coördinator van de campagne ‘Evolutie of Schepping?’, Kees van Helden, geïnterviewd door het Reformatorisch Dagblad. In het artikel wordt genoemd dat maar liefst 27 organisaties zich achter het initiatief scharen. Het comité van aanbeveling bevat volgens het artikel 42 namen, waaronder veel predikanten en kerkelijk werkers. Beide mannen verwachten dat deze campagne veel tegenstand zal oproepen.6

7 november 2008: Het Nederlands Dagblad geeft aan dat de scheppingsfolder verspreidt wordt onder zes miljoen huishoudens.7

8 november 2008: Op nieuws.marokko verschijnt een artikel over de scheppingsbrochure.8

9 november 2008: Op keepthefaith.nl reageert Simon op de scheppingsfolder. Hij vindt dat in de folder de verkeerde vraag wordt gesteld. In de volgende blogs wil hij de folder gaan fileren op inhoud.9

10 november 2008: Theoloog en godsdienstfilosoof dr. Taede Smedes reageert op de plannen voor de scheppingsfolder op zijn weblog. Zijn conclusie luidt: “Een dergelijk initiatief is zeer schadelijk, zo voorspel ik nu al – simpelweg omdat de brochure in zulke naïeve en eenvoudige bewoordingen opgesteld is, dat veel mensen die als de waarheid zullen aannemen.”10

11 november 2008: Blogger DEEN start een anti-scheppingsfolder-blog onder de titel ‘Denk eens echt na’. Hij of zij schrijft: “Ik zou graag willen dat die mensen begrijpen hoe wetenschap echt werkt, en welke logische en wetenschappelijke fouten er blijkbaar nodig zijn om creationisme te verkopen. Daarom dit blog: beter vast begonnen dan hopen dat anderen het wel even voor ons opknappen.”11 In een tweede blog van de dag probeert blogger DEEN voorziene vragen zoals ‘waarom weet jij het beter?’ uit de weg te gaan.12 In een derde blog van de dag gaat blogger DEEN in op het eerste kopje van de brochure: ‘Onze gedachten bepalen wat we zien.’13 In een vierde blog van de dag gaat blogger Deen in op het tweede kopje van de brochure: ‘Wie is God?’.14

16 november 2008: Simon van Keepthefaith.nl reageert in een tweede blog op de titel van de scheppingsfolder. Hij vindt deze titel niet goed gekozen en hoopt dat de werkgroep deze nog wil wijzigen.15

18 november 2008: In de Volkskrant schrijft journalist Martijn van Calmthout over de plannen van christenen om actie te voeren middels een folder tegen Darwin.16 Volgens de bioloog Marnix Medema is de scheppingsfolder anti-reclame. Hij schrijft dat in een opiniestuk voor het Nederlands Dagblad.17 Op zijn weblog verwijst theoloog dr. Taede Smedes naar een artikel in de Volkskrant over de scheppingsbrochure.18 In een Google-groep neemt Jeroen Lansink een stuk uit het ND over en er ontstaat een discussie.19

19 november 2008: Leen Offringa reageert in een kort artikeltje op de scheppingsbrochure. Hij noemt de folder veel te zwart-wit.20 Op Paradise Café start een discussie over de evolutie en de scheppingsbrochure.21

20 november 2008: Kees van Helden reageert op het opiniestuk van Marnix Medema in het Nederlands Dagblad. Van Helden noemt de scheppingsbrochure Bijbels consequent.22 Arkbouwer Johan Huibers is te gast bij Pauw & Witteman om daar te spreken over de scheppingsfolder. Hij gaat in gesprek met bioloog Midas Dekkers.23

21 november 2008: De coördinator van de campagne, Kees van Helden, reageert in een opiniestuk in het Reformatorisch Dagblad op het artikel van dr. ing. Rolie Barth. Volgens hem moet de folder een bres slaan in het bastion van het darwinisme.24 Leen Offringa neemt het artikel van Kees van Helden over op zijn blog en geeft kort commentaar.25 Dr. ing. Rolie Barth reageert op de opiniebijdrage van Kees van Helden in het Nederlands Dagblad. De kop luidt: ‘Erken de evolutie en praat dan over de schepping’.26 Theoloog dr. Taede Smedes reageert op het programma van Pauw & Witteman dat aandacht geeft aan de scheppingsfolder.27

24 november 2008: Op Korte Metten verschijnt een artikel over de evolutieleer in het algemeen en de scheppingsfolder in het bijzonder.28 In het derde deel van zijn blog op Keepthefaith.nl gaat Simon niet in op de folder maar op de media-aandacht die de folder de afgelopen weken heeft losgemaakt.29

30 november 2008: Blogger DEEN gaat in een blog in op het derde hoofdstuk van de scheppingsfolder: ‘Soorten wetenschap’.30 In een tweede blog verwijst blogger DEEN naar een reactie op de scheppingsfolder door Simon van Keep the Faith.31 Atheïst Bart Klink neemt op zijn website de inhoud van de scheppingsfolder onder de loep.32

1 december 2008: Op Keepthefaith.nl verschijnt het vierde deel van de bespreking van Simon. Hij bespreekt in dit blog het plaatje van de twee brillen.33

2 december 2008: Het Nederlands Dagblad geeft aan dat twee Utrechtse studenten een actie op touw hebben gezet tegen de scheppingsbrochure.34

3 december 2008: Het Reformatorisch Dagblad meldt dat twee Utrechtse studenten actievoeren tegen de scheppingsfolder.35

4 december 2008: Theoloog en godsdienstfilosoof dr. Taede Smedes is op zijn blog vol lof over de actie van twee Utrechtse studenten.36 In een intermezzo verwijst Simon van Keepthefaith.nl naar de hierboven genoemde sticker van de twee Utrechtse studenten.37

7 december 2008: Blogger DEEN van ‘Denk eens echt na’ verwijst kort naar het initiatief ‘Nee creationisme, ja Darwin’.38 Daarnaast besteedt hij of zij in een andere blog aandacht aan de uitspraak ‘Je was er niet bij’.39 Op Keepthefaith.nl verschijnt het zesde deel van de bespreking van de scheppingsfolder. Simon bespreekt nu de tekst onder het kopje ‘Wie is God?’.40

8 december 2008: Blogger DEEN besteedt op zijn blog een extra deel aan het derde hoofdstuk.41 Hij of zij gaat in een ander blog op het vierde hoofdstuk van de folder: ‘Wat gaat vanzelf?’42

10 december 2008: Gepensioneerd universitair hoofddocent Evolutiebiologie, dr. Gerdien de Jong, reageert in een opiniestuk in het Reformatorisch Dagblad op het interview met (zie 6 november) en het opiniestuk van (zie 21 november) Kees van Helden. Ze geeft aan dat de evolutiekritiek van de initiatiefnemers gebaseerd is op een hoogmoedige bijbelopvatting en geeft aan dat het door haar zo genoemde ‘creationisme’ misbruik maakt van het verstand.43 Theoloog dr. Taede Smedes verwijst in zijn blog naar het artikel van dr. De Jong in het Reformatorisch Dagblad.44

11 december 2008: Emeritus-hoogleraar medische informatica prof. dr. Jan van Bemmel reageert in het Reformatorisch Dagblad op het opiniestuk van dr. Gerdien de Jong (zie 10 december). Hij stelt dat de vraag over Genesis 1 ten diepste gaat om de vraag naar de betrouwbaarheid van Jezus zelf. “Het vertrouwen op Hem hangt niet in de lucht, maar heeft een stevige basis; als eerste door Mozes en de profeten.”45 Theoloog dr. Taede Smedes reageert op zijn blog onthutst op het artikel van prof. Van Bemmel.46

12 december 2008: In het Reformatorisch Dagblad reageert theoloog dr. Piet de Vries op het opiniestuk van dr. De Jong (zie 10 december). Hij roept de biologe op om Genesis te lezen vanuit heel de Schrift. Vanuit deze visie is het ‘zeker dat deze werkelijkheid goed uit de hand van God voortkwam en dat de werkelijkheid zoals wij die nu zien niet alleen sporen van God als Schepper vertoont, maar ook getekend is door de zondeval. De zonde en het leed behoren niet bij de goede werkelijkheid zoals God die schiep.’47

13 december 2008: Emeritus-hoogleraar algemene dierkunde prof. dr. G.W.J. van Oordt reageert in het Reformatorisch Dagblad op het opiniestuk van dr. Gerdien de Jong (zie 10 december). Hij geeft aan dat wie ‘op basis van de evolutietheorie uitspraken doet over geloofszaken, hoogmoedig de grenzen van de wetenschap overschrijdt’.48

14 december 2008: In het zevende deel bespreekt Simon van Keepthefaith.nl de twee soorten wetenschap die er volgens de opstellers van de scheppingsfolder zijn.49

15 december 2008: Op het forum Freethinker wordt gereageerd op het opiniestuk van dr. De Jong in het Reformatorisch Dagblad.50

17 december 2008: Godsdienstfilosoof en theoloog dr. Taede Smedes toont in een blog een brief die hij binnenkreeg van Tjerk Muller.51

19 december 2008: Biologe dr. Gerdien de Jong reageert op de artikelen van prof. dr. Jan van Bemmel (zie 10 december) en het artikel van dr. Piet de Vries (zie 11 december). Volgens haar begon de mensheid niet met twee personen. Een historische Adam moet volgens haar van tafel geveegd worden op basis van de genetica.52 Dr. Piet de Vries reageert in dezelfde krant op het opiniestuk van dr. De Jong. Volgens hem weten wij, door het betrouwbare en onfeilbare Schriftgetuigenis, dat de mensheid begon met twee personen.53 Ook prof. dr. Jan van Bemmel reageert in dezelfde krant. Hij roept de lezers en dr. De Jong op tot bescheidenheid. “Wie vanuit een wetenschappelijke benadering een standpunt over de hele werkelijkheid inneemt, overschrijdt de grenzen van de wetenschap.”54 Theoloog dr. Taede Smedes heeft de discussie ook opgepakt en bespreekt het op zijn blog.55

1 januari 2009: In het blad Skepter schrijft de historicus Stefan Kruithof over de scheppingsfolder. Het is mij niet helemaal helder wanneer dit blad precies op de mat is gevallen. De online-editie verwijst naar een bericht in het Nederlands Dagblad van 16 mei 2009.56 Het Bijbelstudieblad AMEN besteedt ook aandacht aan de scheppingsfolder.57

2 januari 2009: In verschillende blogs besteedt blogger DEEN aandacht aan hoofdstuk 5 van de brochure. Eerst gaat de blogger in op fossielen.58

4 januari 2009: Simon van Keepthefaith.nl gaat in het achtste deel in op de in de folder genoemde Entropie, de maat van wanorde in een systeem.59

8 januari 2009: Simon van Keepthefaith.nl bespreekt in het negende deel de ‘feiten’ van hoofdstuk 5 van de scheppingsbrochure. Volgens hem vormen de opmerkingen die bij deze feiten gemaakt worden geen relevante of serieuze kritiek op de evolutietheorie.60

13 januari 2009: Blogger DEEN gaat op zijn of haar blog in op de vraag of evolutie een geloof is. Deze vraag komt ook naar voren in de scheppingsfolder. Hij beantwoordt deze vraag kort maar krachtig met een ‘Nee’.61

18 januari 2009: Simon van Keepthefaith.nl bespreekt in het tiende deel de conclusies van de scheppingsfolder. Hij geeft aan dat dit zijn laatste inhoudelijke bijdrage rond de folder zal zijn.62

24 januari 2009: Blogger DEEN gaat verder met de bespreking van hoofdstuk 5 van de scheppingsfolder. Dit tweede deel gaat over aardlagen.63 Daarna bespreekt hij in een derde deel fossielen die door verschillende aardlagen heensteken.64

25 januari 2009: Vandaag gaat blogger DEEN in het vierde deel van de bespreking van hoofdstuk 5 van de scheppingsfolder in op fouten in schoolboeken, zoals de tekeningen van Haeckel.65

30 januari 2009: Het drukken van de scheppingsfolders is begonnen, zo meldt het Reformatorisch Dagblad.66 De website VenisNews noemt het scheppingsverhaal vragenderwijs ‘fictie van gebrekkigen’.67 Het dagblad De Volkskrant kopt dat Nederlanders de brochure tegen de evolutieleer krijgen.68 Op de website Ouders Online wordt verwezen naar een bericht op Nu.nl dat huishoudens de scheppingsfolder in de bus krijgen.69 Zelfs het Drugsforum besteedt aandacht aan de folder.70

31 januari 2009: Het dagblad Trouw kopt ‘Brochure verdedigt zes miljoen keer schepping tegen evolutie’.71 Blogger DEEN bespreekt in een blog het laatste hoofdstuk van de scheppingsfolder ‘conclusie’.72 Na al de hoofdstukken te hebben besproken vraagt blogger DEEN zich af ‘Wat nu?’.73

2 februari 2009: In het dagblad NRC schrijft columnist Jan Blokker een artikel over de scheppingsfolder.74 Simon van Keepthefaith.nl geeft in zijn elfde bijdrage aan dat de scheppingsfolder momenteel gedrukt wordt en betreurt ihet dat zijn bespreking geen enkele impact heeft gehad op inhoud van de scheppingsfolder.75

5 februari 2009: De Oud-katholieke Kerk van Nederland besteedt aandacht aan de scheppingsfolder en verwijst naar een bijdrage van de dierenarts dr. Christiaan Folkers.76

7 februari 2009: In een blog gaat blogger DEEN in op een stukje dat hij in zijn serie had overgeslagen: de Vikingen en draken.77

10 februari 2009: Het Nederlands Dagblad wijdt een artikel aan de tegenactie ‘Sorry voor dit gebaar’. De opsteller ‘had liever een actie gezien zoals Bert Dorenbos die op 3 november bij de Ridderzaal deed: het uitdelen van oersoep.’78

11 februari 2009: CIP besteedt aandacht aan de christelijke tegenactie ‘Sorry voor dit gebaar’ van theologiestudent Lennart Aangeenbrug.79

12 februari 2009: In het Nederlands Dagblad geeft Joop Buker aan dat de ‘folder niet verkeerd is’. Hij reageert daarmee op de actie ‘Sorry voor dit gebaar’.80

15 februari 2009: Sargasso geeft oud-student Internationale Betrekkingen aan de UvA, Hoite Vellema, ruimte om de scheppingsfolder te ‘fileren’.81

17 februari 2009: Het huis-aan-huis-blad De Stentor geeft aan dat de verspreiding van de scheppingsfolder op Urk zal beginnen.82 Flevopost geeft ook aan dat de scheppingsactie op Urk start.83

18 februari 2009: In een artikel in het Reformatorisch Dagblad wordt aangegeven dat de campagne de volgende dag start op Urk.84 Het programma Vroege Vogels van BNNVARA meldt ook dat de campagne start op Urk.85

19 februari 2009: In een kort artikel in het Reformatorisch Dagblad geeft Kees van Helden kort aan te maken te hebben gehad met haatmails.86 Volgens het Nederlands Dagblad is Kees van Helden zelfs met de dood bedreigd.87 Verder bericht het Nederlands Dagblad over het vervolg van de actie: ‘Na folders volgen de Bijbels’.88

20 februari 2009: In een artikel in het Reformatorisch Dagblad wordt aangegeven dat de ‘anti-evolutiefolder’ verspreidt wordt vanuit Urk.89 Het Reformatorisch Dagblad maakte ook een kort filmpje over de verspreiding van deze folder.90 Frits Huis geeft aan uit te zien naar de folder, nu hij met griep gekweld in bed ligt.91

23 februari 2009: Volgens het Reformatorisch Dagblad houden diverse ‘Darwinisten’ de brievenbussen gesloten voor de scheppingsfolder enkele groepen zouden zelfs oproepen om de brochure terug te sturen naar het privéadres van Kees van Helden.92 Blogger DEEN geeft aan dat ook hij of zij de scheppingsfolder ontvangen heeft.93 Nu.nl geeft aan dat een groot aantal weblogs een protestactie zijn begonnen tegen de scheppingsfolder.94 Op het forum Inside Gamer wordt het vorige bericht van Nu.nl gedeeld.95 Sargasso roept ook op om creationistische folders terug naar de Maker te sturen.96 ADFormatie schrijft over de verschillende weblogs die ageren tegen de scheppingsfolder.97 Op PartyFlock wordt de oproep gedeeld om de folder terug te sturen.98 Ook Geenstijl.nl besteedt aandacht aan de actie van Terug-naar-je-maker.99 Piet Vrijdenker besteedt op het forum Freethinker aandacht aan de Terug-naar-je-maker-actie.100 Op de Vlaamse website van Het Laatste Nieuws verschijnt een artikel over het verschijnen van de scheppingsfolder.101 Omroep Flevoland besteedt aandacht aan de actie om de folder terug te sturen.102 Dr. René Fransen reageert op zijn blog Sterrenstof op de scheppingsfolder. Hij noemt het jammer dat nu het beeld ontstaat dat alle christenen achter een schepping in zes dagen van 24 uur staan.103 iMichel besteedt op zijn blog Vrienden aandacht aan de tegenactie van Terug-naar-je-maker.104 Hetzelfde geldt voor Tamura Jones105 en Golzuam106. Dirruk plaatst op Blaasbalg een artikel over de scheppingsfolder.107 Het Nederlands Dagblad geeft aan dat er een tweede actie tegen de scheppingsbrochure opgezet is, na de actie van twee Utrechtse studenten.108

24 februari 2009: Ravage Digitaal deelt de oproep om de scheppingsfolder terug te sturen.109 Op Fok! geeft men aan dat ‘Urk’ blij is met de scheppingsfolder.110 Volgens Het Laatste Nieuws is de Nederlander achter de scheppingsfolder met de dood bedreigd.111 Omroep Flevoland meldt dat de coördinator van de campagne, Kees van Helden, wordt lastig gevallen, ja zelfs met de dood wordt bereikt.112 Nu.nl geeft aan dat de man achter de scheppingsfolder met de dood bedreigd is.113 Op De Speld verschijnt een ludiek bericht over de verspreiding van de scheppingsfolder.114 Op Sterrenstof heeft dr. René Fransen een reactie geschreven op de scheppingsfolder. Hij noemt de doodsbedreigingen ‘jammer’, maar ziet ook mooie reacties op de brochure.115 Op Flabber wordt de creationistenfolder weerlegd.116 Journalist Robin Rotman schrijft voor het Algemeen Dagblad een overzichtsartikel ron de scheppingsbrochure.117 Het artikel verscheen ook op zijn eigen website.118

25 februari 2009: In een artikel in het Reformatorisch Dagblad spreekt Kees van Helden over de ‘intensieve haat tegen God waarmee je wordt geconfronteerd’.119 Volgens GeenStijl.nl houdt Kees van Helden niet van folders.120 Op SciencePalooza wordt aandacht besteedt aan de actie Terug-naar-je-maker. Ze geven aan dat ‘aperte onzin, pseudo-wetenschap en misleiding die schaamteloos nationaal wordt verspreid een krachtig tegengeluid verdient’.121 Op NeoWeb wordt een discussie gevoerd over de scheppingsfolder.122 Op Dumpert.nl wordt een video getoond van een ‘vissende vogel’, met als ondertitel: “Kees van Helden uit Urk kan het uitleggen.”123 Op PartyFlock is er nogmaals aandacht voor de terugstuuractie.124 In De Groene Amsterdammer verschijnt een redactioneel commentaar van Koen Klijn over de scheppingsfolder.125

26 februari 2009: Ben Twijfelt reageert op zijn blog op Kees van Helden en de verspreiding van de scheppingsfolder. Hij windt er geen doekjes om.126 Op Grootinquisiteur reageert op de ‘religieuze extremiteiten en ongerijmdheden’ van de scheppingsfolder.127

27 februari 2009: Theoloog dr. Taede Smedes kondigt een debatavond in ‘Rondom 10’ aan op zijn blog.128

10 maart 2009: Volgens coördinator Kees van Helden heeft de campagne veel losgemaakt. In het Reformatorisch Dagblad zegt hij: “De actie kreeg veel kritiek, wat God liet medewerken ten goede.”129 Wikipedia besteedt aandacht aan de actie van Bas Taart van Retecool.130 Theoloog dr. Taede Smedes reageert licht gefrustreerd op wat de discussie rond de scheppingsfolder losmaakt en dat de creationisten nu zelfs onderwijsmateriaal willen maken.131

11 maart 2009: NEMO Kennislink geeft aan dat de scheppingsfolder die 6,6 huishoudens ontvingen de gemoederen stevig bezig houden.132

15 maart 2009: Blogger DEEN geeft nog een tweetal links op zijn of haar blog.133

18 maart 2009: Theoloog en godsdienstfilosoof dr. Taede Smedes reageert nogmaals op de gedachte dat het door hem zo genoemde creationisme in het onderwijs een plaats moet krijgen.134

19 maart 2009: De werkgroep Creatie.info werkt aan een burgerinitiatief om de schepping in het lesprogramma te krijgen. Dat geeft woordvoerder Kees van Helden aan in een interview met Reformatorisch Dagblad.135

1 april 2009: Dr. Aart Nederveen reageert in het blad Wapenveld op de scheppingsfolder.136

18 april 2009: Blogger DEEN komt terug op de bespreking van hoofdstuk 5. De blogger vroeg zich af hoe het komt dat de tekeningen van Haeckel nog steeds in de schoolboeken voorkomen en verwijst naar een artikel met een mogelijk antwoord.137

10 augustus 2009: Stefaan Blancke reageert op SKEPP op het nieuws dat de scheppingsbrochure ook in Vlaanderen wordt verspreid.138

3 oktober 2009: In een artikel getiteld ‘De verdraagzaamheid voorbij’ geeft de coördinator van de scheppingsfolder aan dat het ‘gewoon te heftig is wat je naar je hoofd geslingerd krijgt’. Het is volgens hem de ‘tolerantie van de intoleranten’.139 Geenstijl.nl heeft het bericht van het Reformatorisch Dagblad over ‘Intolerante toleranten’ ook opgepikt en reageert er in een blogbijdrage op.140

8 oktober 2009: Volgens Kees van Helden verwijst de tweede scheppingsfolder meer naar de Bijbel.141

9 oktober 2009: In het Reformatorisch Dagblad wordt aangegeven dat de plannen rond een tweede scheppingsfolder bijna rond zijn.142

25 oktober 2009: Ingmar Heytze houdt een referaat in de Geertekerk te Utrecht. Hij verwijst daarbij naar de scheppingsfolder.143

12 november 2009: Coördinator Kees van Helden geeft in het Reformatorisch Dagblad aan dat een tweede scheppingsfolder landelijk wordt verspreid vanaf 24 november.144

25 november 2009: De tweede scheppingsfolder, die op 24 november 2009 gepresenteerd werd, is voorlopig alleen digitaal beschikbaar. Dit meldt de coördinator van de campagne, Kees van Helden, in een interview met het Reformatorisch Dagblad.145 Ook het Nederlands Dagblad besteedt aandacht aan de presentatie van de tweede scheppingsfolder op Urk.146

28 maart 2010: Frans Gunnink blikt op CIP terug op de felle discussie rond onder andere de scheppingsfolder.147

Voetnoten

  1. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbd009a6523ffe3a1e03d/stellingen-uitgelegd-in-twaalf-talen/15, http://denkeensechtna.blogspot.com/2009/10/95-stellingen.html.
  2. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbd3444a90a71dc6a0c29/creationistisch-blad-op-komst/7
  3. www.logos.nl.
  4. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbef2fe12ff9d87e461ab/ongetwijfeld-komt-er-ook-veel-tegenstand/0.4 Een ander artikel op de voorpagina van dezelfde krant gaat ook in op de scheppingsfolder.5https://www.digibron.nl/search/detail/012dbef2cce483b940391bc4/huis-aan-huisactie-in-kader-van-darwinjaar/6.
  5. https://www.nd.nl/nieuws/geloof/scheppingsbrochure-in-zes-miljoen-huizen.161577.lynkx.
  6. https://nieuws.marokko.nl/12165/scheppingsbrochure-in-zes-miljoen-huizen/.
  7. De website Keep-the-Faith is offline, het blog is niet meer openbaar te raadplegen.
  8. https://tasmedes.nl/brochure-evolut/
  9. http://denkeensechtna.blogspot.com/2008/11/introductie.html.
  10. http://denkeensechtna.blogspot.com/2008/11/voorziene-vragen.html.
  11. http://denkeensechtna.blogspot.com/2008/11/onze-gedachten-bepalen-wat-we-zien.html.
  12. http://denkeensechtna.blogspot.com/2008/11/wie-is-god.html.
  13. De website Keep-the-Faith is offline, het blog is niet meer openbaar te raadplegen.
  14. https://www.volkskrant.nl/wetenschap/plannen-christenen-voor-actie-tegen-darwin~b743023e/.
  15. https://www.nd.nl/nieuws/opinie/scheppingsbrochure-is-anti-reclame.162546.lynkx.
  16. https://tasmedes.nl/scheppingsbroch/.
  17. https://groups.google.com/forum/#!topic/nl.religie/xy4vdaNSiOY.
  18. http://offringa.nl/leen/weblogleen/lvd.xs4all.nl/blogger/blogger9003.html?page=news_photo&id=1227030047.
  19. http://paradise-cafe.jehovahs-getuigen.nl/archive/index.php/t-2858.html.
  20. https://www.nd.nl/nieuws/opinie/scheppingsbrochure-is-bijbels-consequent.162709.lynkx
  21. https://programma.bnnvara.nl/pauwenwitteman/media/306377.
  22. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbf0a12ab098ddde6924e/folder-moet-bres-slaan-in-bastion-darwinisme/1.
  23. http://offringa.nl/leen/weblogleen/lvd.xs4all.nl/blogger/blogger276f.html?page=news_photo&id=1227218745.
  24. https://www.nd.nl/nieuws/opinie/erken-de-evolutie-en-praat-dan-over-schepping.162796.lynkx.
  25. https://tasmedes.nl/pauw-en-wittema/.
  26. http://lc-kortemetten.blogspot.com/2008/11/evolutieleer.html.
  27. De website Keep-the-Faith is offline, het blog is niet meer openbaar te raadplegen.
  28. http://denkeensechtna.blogspot.com/2008/11/3-soorten-wetenschap-1.html.
  29. http://denkeensechtna.blogspot.com/2008/11/meer-tegenstand.html.
  30. http://www.deatheist.nl/index.php/artikelen/94-de-inhoud-van-evolutie-of-schepping-onder-de-loep
  31. De website Keep-the-Faith is offline, het blog is niet meer openbaar te raadplegen.
  32. https://www.nd.nl/nieuws/nederland/studentenactie-tegen-scheppingsbrochure.163918.lynkx.
  33. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbf19eb00d18729ffae53/campagne-tegen-scheppingsbrochure/9.
  34. https://tasmedes.nl/nee-creationism/.
  35. De website Keep-the-Faith is offline, het blog is niet meer openbaar te raadplegen.
  36. http://denkeensechtna.blogspot.com/2008/12/nee-creationisme-ja-darwin.html.
  37. http://denkeensechtna.blogspot.com/2008/12/3-soorten-wetenschap-2.html.
  38. De website Keep-the-Faith is offline, het blog is niet meer openbaar te raadplegen.
  39. http://denkeensechtna.blogspot.com/2008/12/3-soorten-wetenschap-2.html.
  40. http://denkeensechtna.blogspot.com/2008/12/4-wat-gaat-vanzelf.html.
  41. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbf24df1e02d225217df2/creationisme-misbruik-van-verstand/7.
  42. https://tasmedes.nl/gerdien-de-jong/.
  43. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbf26a5a76e8d49adbc98/genesis-niet-los-van-geloof-in-jezus/0
  44. https://tasmedes.nl/van-bemmels-rea/.
  45. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbf2883585ec400650bc9/lees-genesis-vanuit-geheel-van-schrift/4.
  46. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbf2a34cc1ac5a20537c0/misbruik-evolutie-niet-als-pseudogodsdienst/1.
  47. De website Keep-the-Faith is offline, het blog is niet meer openbaar te raadplegen.
  48. https://www.freethinker.nl/forum/viewtopic.php?t=6002&postdays=0&postorder=asc&&start=0.
  49. https://tasmedes.nl/offensief-tegen/.
  50. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbf32ed9f8daeefd51c93/mensheid-begon-niet-met-twee-personen/0.
  51. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbf32ff897795fc48f8fa/christen-ziet-alles-in-het-licht-van-schriftgetuigenis/6.
  52. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbf32f6170c14b29ed673/wetenschap-bestrijkt-slechts-deel-werkelijkheid/7.
  53. https://tasmedes.nl/slotstuk-gerdie/.
  54. https://skepsis.nl/scheppingsbrochure/.
  55. https://www.amen.nl/artikel/719/het-ontstaan-van-de-wereld-deel-1.
  56. http://denkeensechtna.blogspot.com/2009/01/5-een-paar-feiten-fossielen.html.
  57. De website Keep-the-Faith is offline, het blog is niet meer openbaar te raadplegen.
  58. De website Keep-the-Faith is offline, het blog is niet meer openbaar te raadplegen.
  59. http://denkeensechtna.blogspot.com/2009/01/is-evolutie-een-geloof.html.
  60. De website Keep-the-Faith is offline, het blog is niet meer openbaar te raadplegen.
  61. http://denkeensechtna.blogspot.com/2009/01/is-evolutie-een-geloof.html.
  62. http://denkeensechtna.blogspot.com/2009/01/5-een-paar-feiten-c-fossielen-die-door.html.
  63. http://denkeensechtna.blogspot.com/2009/01/5-een-paar-feiten-d-fouten-in.html.
  64. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbb7c2e91ba9ea4e561ae/drukken-scheppingsbrochures-begonnen/13
  65. www.venisnews.nl/blogs/2009/01/794/.
  66. https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/nederlanders-krijgen-brochure-tegen-evolutieleer~bbe3331b/.
  67. https://www.ouders.nl/forum/religie-en-spiritualiteit/wat-klink-kan-kunnen-wij-ook-evolutie-versus-geloof.
  68. https://www.drugsforum.nl/threads/nederlanders-krijgen-brochure-tegen-evolutietheorie.19965/.
  69. https://www.trouw.nl/home/brochure-verdedigt-zes-miljoen-keer-schepping-tegen-evolutie~afc78ca8/.
  70. http://denkeensechtna.blogspot.com/2009/01/6-conclusie.html.
  71. https://www.nrc.nl/nieuws/2009/02/02/geloof-en-twijfel-tussen-hemel-en-aarde-11677093-a1118766.
  72. De website Keep-the-Faith is offline, het blog is niet meer openbaar te raadplegen.
  73. https://www.okkn.nl/?b=1417&tpl=print
  74. http://denkeensechtna.blogspot.com/2009/02/vikingen.html.
  75. https://www.nd.nl/nieuws/nederland/site-tegen-creationismefolder.169553.lynkx.
  76. https://cip.nl/7323-actie-tegen-creationismefolder.
  77. https://www.nd.nl/nieuws/opinie/folder-is-niet-verkeerd.169826.lynkx.
  78. http://sargasso.nl/het-misbaksel-van-de-relimaffia/.
  79. https://www.destentor.nl/noordoostpolder/evolutie-of-schepping-campagne-begint-in-urk~afb7e92e/.
  80. https://www.flevopost.nl/uit/reizen/181282/evolutie-of-schepping-campagne-begint-in-urk.html
  81. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbb9622cf28e957d9054f/anti-evolutiecampagne-start-in-urk/4
  82. https://vroegevogels.bnnvara.nl/nieuws/evolutie-of-schepping-campagne-begint-in-urk.
  83. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbb97bd1aa148a4a4bb7f/haatmails-voor-co-rdinator-scheppingsfolder/3
  84. https://www.nd.nl/nieuws/nederland/kees-van-helden-met-dood-bedreigd.170378.lynkx.
  85. https://www.nd.nl/nieuws/nederland/na-folders-volgen-de-bijbels.170508.lynkx
  86. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbb9923a979ca95e32d93/anti-evolutiebrochure-verspreid-vanuit-urk/1
  87. https://www.youtube.com/watch?v=zJ8Jf0Inxyc.
  88. http://www.fritshuis.nl/index.php/99-een-folder-op-urk.
  89. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbb9c64dd007699bf8de8/darwinisten-sluiten-brievenbus-voor-folder/14.
  90. http://denkeensechtna.blogspot.com/2009/02/hij-is-binnen.html.
  91. https://www.nu.nl/internet/1921809/weblogs-samen-in-actie-tegen-scheppingsfolder.html.
  92. https://www.insidegamer.nl/forum/off-topic-2/weblogs-samen-in-actie-tegen-scheppingsfolder/.
  93. http://sargasso.nl/creationisme-folder-terug-naar-je-maker/.
  94. https://www.adformatie.nl/merkstrategie/weblogs-ageren-tegen-scheppingsfolder.
  95. https://partyflock.nl/topic/1050869:Landelijke-Tegenactie-Evolutie-of-Schepping-Stuur-scheppingsfolder-Terug-naar-de-Maker.
  96. https://www.geenstijl.nl/1591731/nationale_actie_terug_naar_je/.
  97. https://www.freethinker.nl/forum/viewtopic.php?t=6199.
  98. https://www.hln.be/nieuws/buitenland/alle-nederlanders-krijgen-brochure-tegen-evolutieleer~ad65ff67/
  99. https://www.omroepflevoland.nl/nieuws/56995/urk-actie-stuur-urker-evolutiefolder-terug.
  100. http://www.sterrenstof.info/jammer/.
  101. https://vrienden.wordpress.com/2009/02/23/terug-naar-je-maker/.
  102. https://www.tamurajones.net/ReturnToMaker.xhtml
  103. https://www.golzuam.com/?q=content/terug-naar-je-maker
  104. http://www.blaasbalg.nl/index.php/2009/02/23/evolutie-of-schepping-mij-een-zorg/.
  105. https://www.nd.nl/nieuws/nederland/weer-actie-tegen-creationismefolder.170690.lynkx.
  106. http://www.ravagedigitaal.org/2009nieuws/februari/24/nws.php.
  107. https://frontpage.fok.nl/nieuws/239967/1/3/100/urk-blij-met-actie-tegen-scheppingsfolder.html.
  108. https://www.hln.be/nieuws/buitenland/nederlander-achter-anti-darwinfolder-met-dood-bedreigd~a99b24df/.
  109. https://www.omroepflevoland.nl/nieuws/57024/urk-urker-bedreigd-om-folder-tegen-darwin.
  110. https://www.nu.nl/algemeen/1922596/man-achter-anti-darwinfolder-met-dood-bedreigd.html.
  111. https://speld.nl/2009/02/24/realiteit-ook-maar-een-geloof/.
  112. http://www.sterrenstof.info/jammer-en-mooi/.
  113. http://www.flabber.nl/artikel/de-creatonistenfolder-weerlegd-23168?page=2.
  114. http://www.ad.nl/binnenland/3025351/lsquoDe_aarde_in_zes_dagen_Weg_met_fabelsrsquo.html.
  115. http://www.robinrotman.nl/2009/de-aarde-in-zes-dagen-weg-met-die-fabels/.
  116. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbb9f19ab5040dfe2cbd4/van-helden-haat-tegen-god-enorm/0.
  117. https://www.geenstijl.nl/1594441/kees_van_helden_houdt_zelf_ook/.
  118. http://www.sciencepalooza.nl/2009/02/return-to-sender/.
  119. https://www.neoweb.nl/forum2/index.php?topic=4729.0.
  120. https://www.dumpert.nl/mediabase/413061/31c8ef93/vissende_vogel.html
  121. https://partyflock.nl/topic/1051376:Opkomst-van-het-fundamentalistisch-Atheisme.
  122. https://www.groene.nl/artikel/opportunisme-te-urk.
  123. http://bentwijfelt.blogspot.com/2009/02/ook-zon-bedrieger.html.
  124. http://www.grootinquisiteur.nl/index.php/20090227588/Video/Audio/Kees-uit-Urk-bij-Claudia-d-r-op.html.
  125. https://tasmedes.nl/rondom-10-over/.
  126. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbbb1a41f9cd3435a4a38/campagneheeft-heel-wat-losgemaakt/6.
  127. https://nl.wikipedia.org/wiki/Retecool.com
  128. https://tasmedes.nl/creationisme-al/.
  129. https://www.nemokennislink.nl/publicaties/geloven-in-de-wetenschap/.
  130. http://denkeensechtna.blogspot.com/2009/03/nog-wat-links.html.
  131. https://tasmedes.nl/nogmaals-creati/.
  132. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbbbf1bed49be2ad85e0d/schepping-in-lesprogramma/10.
  133. https://wapenveldonline.nl/artikel/886/evolutie-en-bijbel-vragen-die-ertoe-doen/.
  134. http://denkeensechtna.blogspot.com/2009/04/fouten-in-schoolboeken.html.
  135. https://skepp.be/nl/levensbeschouwing-evolutie/creationisme/nederlandse-scheppingsbrochure-nu-ook-vlaanderen.
  136. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbcce60ee1b8409a2ff10/de-verdraagzaamheid-voorbij/17.
  137. https://www.geenstijl.nl/1830861/refdag_1/.
  138. https://www.nd.nl/nieuws/nederland/tweede-scheppingsfolder-verwijst-meer-naar-bijbel.187830.lynkx.
  139. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbcd22ab2744bb1708fc4/plannen-tweede-scheppingsfolder-bijna-rond/8.
  140. http://www.ingmarheytze.nl/raaf.pdf
  141. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbd124e3af96f0fb8a136/tweede-folder-over-schepping-verspreid/5
  142. https://www.digibron.nl/search/detail/012dbd2ba5dbfc82ddc6dabf/tweede-scheppingsfolder-voorlopig-alleen-digitaal/11.
  143. https://www.nd.nl/nieuws/nederland/tweede-scheppingsfolder-gepresenteerd.191364.lynkx.
  144. https://cip.nl/15264-wanneer-je-de-heer-ontmoet-verandert-je-wereldvisie.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.