Spinnenwebben zijn geen statische vangnetten. Onderzoekers van de universiteit van Oxford stelden vast dat de webben actief in de richting van prooien springen. Dat doen ze dankzij de elektrische lading die zich in de lijm op de draden heeft opgebouwd.

In een recent artikel in het tijdschrift Naturwissenschaft en beschrijven Britse wetenschappers hoe ‘slim’ spinnenwebben zijn. De elektrostatische eigenschappen van lijm, die spinnen aanbrengen op de draden van hun web, en diverse andere ‘fysische slimmigheden’ zorgen ervoor dat het web zich in de richting beweegt van alle door de lucht bewegende objecten; niet alleen vliegjes, maar bijvoorbeeld ook stuifmeel (pollen). Daarbij maakt het niet uit of deze nu positief of negatief geladen zijn.

Fascinerend

„Vaak onderschat men de statische elektriciteit die zich opbouwt in objecten die in de lucht aanwezig zijn”, zegt Fritz Vollrath, de leider van het onderzoek aan de Oxfordse universiteit. „De ramp met de Hindenburg [grootste zeppelin gevuld met waterstof die in 1937 in brand vloog] zou bijvoorbeeld veroorzaakt kunnen zijn door een ontlading van statische elektriciteit. Ook van helikopters is bekend dat ze bij het landen plotseling kunnen exploderen. Alles wat door de lucht beweegt, bouwt een statisch elektrische lading op. Het is dan ook fascinerend om te zien dat spinnenwebben hiervan gebruikmaken om prooien te vangen.” Vollrath en zijn collega Donald Edmonds lieten zien dat het web van de kruisspin (Araneus diadematus) elektriciteit blijft geleiden, zelfs als de draden worden uitgerekt.

Vóór de zondeval

In het licht van deze onderzoeksresultaten kun je je voorstellen hoe, in de wereld vóór de zondeval, op efficiënte wijze gevangen stuifmeel en andere in de lucht zwevende deeltjes het dagelijkse voedsel van spinnen is geweest. Er zijn creationisten die menen dat spinnen niet altijd insecten hebben gegeten, omdat er geen dood was voor de zondeval van Adam. Helder is dat er geen dood van bezield menselijk en dierlijk leven (nephesh chayyah: חיה נפש (voor de zondeval was, zoals van vogels en zoogdieren. De Bijbel vermeldt echter niet duidelijk dat insecten over zulk nephesh-leven beschikken. Overigens is van volwassen wielwebspinnen bekend dat tot een kwart van hun dieet uit stuifmeel kan bestaan; dat aandeel kan bij jonge spinnen nog hoger zijn. Er is zelfs een spinnensoort (Bagheera kiplingi) die vrijwel helemaal vegetarisch is. Je kunt dit zien als een erfenis uit de wereld van vóór de zondeval.

Na de zondeval

Vollrath memoreert dat „de bijzondere fysische eigenschappen van deze spinnenwebben (…) een grote bonus zijn” voor de mens, met het oog op het traceren van luchtverontreinigingen. „Elektrostatische krachten trekken de deeltjes naar de webben, zodat je die webben kunt gebruiken om de mate van verontreiniging te monitoren.” Dus spinnenwebben voorzien in „een goedkope, natuurlijke manier om bijvoorbeeld pesticiden op te sporen en om de luchtkwaliteit op aarde te volgen.

ONTWERP
Het is niet vreemd te veronderstellen dat spinnenlijm – met zijn elektrostatische en andere ‘slimme’ eigenschappen – bewust is ontworpen. Met alles wat er verder al bekend is over spinnen en hun webben is er eigenlijk geen excuus om er anders over te denken.

Voorbeelden:

  • De verbazingwekkende multifunctionele aard en de variabele kracht van de lijm die op de draden aanwezig is.
  • De onvoorstelbaar sterke draden.
  • De hitteresistentie van de draden.
  • En de spectaculaire ‘kleefkracht’ van de spinnenvoetjes.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.

Written by en

Spinnenwebben zijn geen statische vangnetten. Onderzoekers van de universiteit van Oxford stelden vast dat de webben actief in de richting van prooien springen. Dat doen ze dankzij de elektrische lading die zich in de lijm op de draden heeft opgebouwd.

In een recent artikel in het tijdschrift Naturwissenschaft en beschrijven Britse wetenschappers hoe ‘slim’ spinnenwebben zijn.

...
Read more