Nieuw onderzoek laat zien dat op het moment dat een vrouw weet dat ze zwanger is, het zenuwstelsel van het embryo al zodanig ontwikkeld is dat er pijn kan worden ervaren. De aangetoonde “volwassen” zenuwen bij zeer jonge embryo’s zijn een belangrijk feit binnen het debat over het wel of niet bestaan van foetale pijn.12

Uit een studie van maart dit jaar blijkt dat bij 7 weken zwangerschap er zich al een “volwassen” systeem van zenuwen heeft ontwikkeld bij het embryo. Dit is erg vroeg, het is het moment waarop een vrouw weet dat ze zwanger is omdat ze haar maandelijkse periode overgeslagen heeft. Bij het onderzoek maakte men 3D-beelden van menselijke embryo’s op celniveau. Hierbij keken ze naar kindjes bij 6 tot 14 weken zwangerschap.3

Afbeelding 1 en 2, zie de tekst voor uitleg

De beelden laten als nooit tevoren de ontwikkeling zien van zenuwen, spieren, hart, bloedvaten en andere orgaansystemen. Afbeelding 1 toont de ingewikkelde perifere – aan de buitenzijde van het lichaam gelegen – zenuwen van een kindje bij 7 tot 8 weken zwangerschap. Afbeelding 2 laat de zenuwen zien van de rechterhand van een kindje bij 7 tot 11 weken zwangerschap. Al bij 7 weken zwangerschap zijn de zenuwen dus duidelijk aanwezig en na 11 weken is de ontwikkeling nog veel verder.

Uit eerder onderzoek bleek al dat bij 6 tot 7 weken zwangerschap er rondom de mond van het kindje pijnreceptoren verschijnen, cellen die gevoelig zijn voor prikkels. Daarna volgt de ontwikkeling van de zenuwvezels, die het signaal overbrengen naar de hersenen. Bij ongeveer 8 weken zwangerschap reageert het ongeboren kind voor het eerst op aanraking. Bij 20 weken zwangerschap zijn de pijnreceptoren overal in het lichaam aanwezig.4 Wat we ook weten, is dat het biologisch gezien geen vraag is of een ongeboren kind pijn kan voelen bij 22 weken zwangerschap (een vaak genoemde grensdatum,
red.). Op dat moment is het kind anatomisch namelijk al helemaal ontwikkeld om pijn te verwerken. Het is ook in staat om pijnlijke gewaarwordingen naar de hersenen over te brengen en dus om pijn waar te nemen. Uit onderzoek blijkt dat baby’s pijn voelen. Ze vertonen een hormonale stressreactie en krimpen ineen wanneer ze blootgesteld worden aan pijnlijke stimulansen. Om die reden verdoven artsen ongeboren kinderen voordat ze operaties uitvoeren in de baarmoeder. De verdoving vermindert de stressreactie van ongeboren kinderen tijdens de ingreep. Dit blijkt uit de hormoonniveaus van de baby’s. Hun stressreactie is groter als ze niet verdoofd zijn en pijnprikkels krijgen.

Eigenlijk laat de wetenschap ons onomwonden de realiteit en complexiteit zien van de embryonale ontwikkeling binnen de eerste 13 weken van de zwangerschap. Die realiteit is ongemakkelijk voor degenen die vertrouwen op ideologie in plaats van wetenschap om de menselijkheid van ongeboren kinderen en hun capaciteit om pijn te voelen te ontkennen. Onze maatschappij kent mensen die meer compassie hebben voor dieren dan voor baby’s die een doodvonnis krijgen vanwege hun leeftijd en de plek waar ze zich bevinden. We gaan door met de strijd totdat al deze kwetsbare, ongeboren baby’s beschermd worden door onze wetten en cultuur. Het is niet genoeg om te erkennen dat deze kinderen pijn voelen wanneer ze geaborteerd worden. We moeten mensen voorlichten en stimuleren om leven beschermende keuzes te maken. Alleen dan zijn kinderen veilig in de baarmoeder.5

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit Leef Magazine. De volledige bronvermelding luidt: Grossu, A.O., 2017, “Volwassen” zenuwen laten jonge embryo’s al pijn voelen, Leef 33 (5): 4-5 (PDF).

Voetnoten

  1. https://www.care-net.org/abundant-life-blog/new-research-shows-adult-like-nerves-in-very-young-embryos-affirming-the-likelihood-of-fetal-pain.
  2. http://www.cell.com/cell/fulltext/S0092-8674(17)30287-8.
  3. De duur van zwangerschap wordt normaliter berekend vanaf de laatste menstruatie. Maar in werkelijkheid vindt de bevruchting ongeveer midden tussen twee menstruaties plaats, en start de zwangerschap dus twee weken later.
  4. http://downloads.frc.org/EF/EF15A104.pdf.
  5. https://www.guttmacher.org/state-policy/explore/state-policies-later-abortions.

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.

Written by

A.O. Grossu (M.Sc.) werkt bij het Family Research Councilin Washington, DC in de Verenigde Staten. Daar is ze directeur van het Center for Human Dignity. Arina houdt zich bezig met de onschendbaarheid van het menselijk leven, van conceptie tot de natuurlijke dood.

28 Comments

Leo Duym

Bijbelteksten die volgens mij aantonen dat een foetus niet zomaar als een levende mens kan beschouwd worden. Abortus Moord? Wat zegt de Bijbel?:

De meest veelzeggend tekst vinden we in Genesis 2:7: Toen maakte God, de HEER, de mens. Hij vormde hem uit stof, uit aarde, en blies hem levensadem in de neus. Zo werd de mens een levende ziel. Terecht zegt men over een kind dat níét geademd heeft, dat het dood geboren is, het heeft m.a.w. nooit geleefd.

Exodus 21:12-13: Wie een ander zodanig slaat dat deze sterft, moet ter dood gebracht worden. Maar in het geval dat hij het niet met opzet deed en God zijn hand bestuurde, kan hij vluchten naar een plaats die ik jullie zal aanwijzen.
Exodus 21:22: Wanneer twee mannen aan het vechten zijn en een van hen een zwangere vrouw raakt met als gevolg dat zij een miskraam krijgt, maar ze heeft verder geen letsel opgelopen, dan moet een boete worden geëist waarvan de hoogte door haar echtgenoot wordt vastgesteld; de rechters moeten op de betaling toezien.

Samengevat: iemand onopzettelijk doden en het onopzettelijk veroorzaken van een miskraam, zijn twee verschillende misdrijven. Dat er een verschil is tussen het geboren en ongeboren leven is in de Bijbel overduidelijk.

En meteen wordt de volgende vraag beantwoord: “Als je toestemming hebt om een foetus met een ernstig genetisch defect, microcefalie (een te kleine schedel), spina bifida (open ruggetje), enzovoort, te aborteren, waarom zou je dan niet bevoegd zijn dezelfde foetus net na de geboorte te euthanaseren?” – Het antwoord is duidelijk: omdat een foetus die geademd heeft, een mens is met een levende ziel, wat een foetus niet is.
Dat, zoals uit het artikel blijkt dat een foetus reageert op pijnprikkels is geen bewijs dat het een levende ziel is. Foetussen van dieren reageren op dezelfde wijze. Bij de uitvoering van een abortus moet wel rekening gehouden worden met deze vaststelling, wat medisch gezien geen probleem kan zijn.

Reply
Matthijs

Leo Duym haalde Ex 21:22 aan. Daaruit zou blijken dat het ongeboren ‘iets’ beduidend minder waard zou zijn dan een geboren mensenleven dat geademd heeft. Zoals de NBV de tekst vertaald heeft zou je dat kunnen concluderen. Ik las de tekst in de SV: 22 Wanneer nu mannen kijven, en slaan een zwangere vrouw, dat haar de vrucht afgaat, doch geen dodelijk verderf zij, zo zal hij zekerlijk gestraft worden, gelijk als hem de man der vrouw oplegt, en hij zal het geven door de rechters.‭ 23 Maar indien er een dodelijk verderf zal zijn, zo zult gij geven ziel voor ziel,‭ 24 Oog voor oog, tand voor tand, hand voor hand, voet voor voet.‭

Ik lees kort gezegd: vroeggeboorte als gevolg van geweld. Geen dodelijk letsel bij vrouw en/of kind, dan boete via rechters. Wel letsel, doodstraf. Het zou hier, mi, om moord of dood al dan niet door schuld kunnen gaan. Het geeft ook iets van de door God er aan gehechte waarde weer. Het is blijkbaar geen wegwerpartikel!

Een duidelijke uitleg, (zoals ik deze teksten lees en beter zou ik het niet kunnen uitleggen) vond ik op blz. 183, 184 het boek ” Exodus – Toegelicht & toegepast 02, Uit de slavernij naar de woning van God” van broeder De Koning te downloaden op http://www.oudesporen.nl Het geeft ook aan dat het dus wel degelijk om leven gaat, iets wat niet leeft kan niet gedood worden.

Matthijs

Onderstaande bijbelteksten (SV) laten zien dat er, als het gaat om ongeborenen, in de Bijbel niet alleen over vrucht (van de moederschoot) gesproken wordt alsof het niet om mensenlevens gaat. .
Gen 25:22 ‭En de kinderen stieten zich samen in haar lichaam.
Luk 1:41 En het geschiedde, als Elizabet de groetenis van Maria hoorde, zo sprong het kindeken op in haar buik;
Lukas 1:44 ‭Want zie, als de stem uwer groetenis in mijn oren geschiedde, zo sprong het kindeken van vreugde op in mijn buik.‭
Psalmen 139:13 t/m 17 bezingt Gods betrokkenheid tot Zijn maaksels, al van voor de geboorte. Sterker nog, van voor er sprake was van de betrokken ei- en zaadcel:Want Gij bezit mijn nieren; Gij hebt mij in mijner moeders buik bedekt.‭ 14 Ik loof U, omdat ik op een heel vreselijke wijze wonderbaarlijk gemaakt ben; wonderlijk zijn Uw werken! ook weet het mijn ziel zeer wel.‭ 15 Mijn gebeente was voor U niet verholen, als ik in het verborgene gemaakt ben, ‭en‭ als een borduursel gewrocht ben, in de nederste delen der aarde.‭16 ‭Uw ogen hebben mijn ongevormden klomp gezien; en al deze dingen waren in Uw boek geschreven, de dagen als zij geformeerd zouden worden, toen nog geen van die was.‭ 17 ‭Daarom, hoe kostelijk zijn mij, o God, Uw gedachten! hoe machtig veel zijn haar sommen!
Ook Job en Jeremia spreken over God als Ontwerper en Schepper van het ongeboren leven
Job 31:15 ‭Heeft Hij niet, Die mij in den buik maakte, hem ‭ook‭ gemaakt en Een ons in de baarmoeder bereid?
Jeremia 1:5 ‭Eer Ik u in ‭moeders‭ buik formeerde, heb Ik u gekend, en eer gij uit de baarmoeder voortkwaamt, heb Ik u geheiligd; Ik heb u den volken tot een profeet gesteld.

Peter L

Beste Leo Duym, uw vergelijking met Adam [vind ik] vreemd. Allereerst leest u het scheppingsverhaal bijna als een juridische definitie van een mens. Dat lijkt me wat vergezocht. Maar goed, volgens Genesis begon Adam te leven toen God Zijn adem in hem blies. Daarvoor leefde het lichaam dus niet.

Dat is anders bij een baby. Een baby leeft al in de baarmoeder en je kunt niet zeggen dat God bij de geboorte Zijn adem inblaast. De baby gaat zelf adem, eventueel geholpen door een tik op de billetjes. Psalm 139 zegt, dat God ons al kent van voor de geboorte en dat Hij al een boek voor ons leven heeft. Het idee dat het leven pas na de geboorte begint is vreemd aan de bijbel.

Nog een vraag: vond de Incarnatie plaats toen de Heilige Geest over Maria kwam, of toen het kind Jezus Zijn voor het eerst adem haalde?

chan

Verschrikkelijk. Het stemt tot nadenken dat dat deze schokkende (op onderzoek gefundeerde) boodschap uitsluitend [hier geplaatst wordt]. Hulde aan dit platform dat dit eens wordt gezegd! Het stemt wel tot nadenken: dit dragen de dames en heren theïstisch evolutionisten (ook zij die zich hier roeren) toch zelden uit. Zou het “evangelie van de evolutie” (met de meewind van de tijdgeest) zich niet ook op dit terrein ontdoen van radicaliteit? Terwijl een radicale respons op dit artikel m.i. de enige Christelijke respons is. Radicale [afwijzing] welteverstaan.

Reply
Leo Duym

Maar ook mijn overtuiging dat we pas over een mensenkind of een levende ziel kunnen spreken wanneer de foetus geademd heeft, lost niet alle problemen op waarmee een christelijke, gewetensvolle mens des aangaande geconfronteerd kan worden (ik heb en zal het, Godzijdank, nooit moeten meemaken).
Onze voortschrijdende kennis en kunde redt mensenlevens, maar ze stelt ons ook voor nieuwe problemen. Wat doe je met een boreling die lijdt en een verschrikkelijke dood tegemoet gaat? En wat doe je met iemand die nog ademt, maar hersendood is? We mogen niet voor God spelen, wij zijn niet de heersers over leven en dood, maar ook niet over het geweten en het inzicht van anderen. Zoals in vele andere zaken komt ook hier voor mij het antwoord van Jezus Zelf: En gelijk gij wilt dat u de mensen doen, doet gij hun evenzo (Luc 6:27-38).

Reply
Hetty Dolman

Leo,
“Terecht zegt men over een kind dat níét geademd heeft, dat het dood geboren is, het heeft m.a.w. nooit geleefd.”

(…) Iets wat dood is heeft zeker geleefd, anders kan het niet dood zijn. Iets wat nooit heeft geleefd is levenloos zoals stenen. Een vrouw kan al vanaf de 20e week of eerder haar kindje voelen schoppen, dus het leeft.

Dat dit bijbels gezien anders is kunnen we wijten aan een cultuurkloof. Dat geldt ook voor slavernij en de positie van de vrouw. Biologisch gezien leeft een ongeboren kind en is vrij ‘snel’ na de bevruchting al compleet.

Ik ben in principe eigenlijk tegen elke abortus, hoewel ook elke miskraam een abortus is en dat een natuurlijke manier is om verkeerd geschapen vruchtjes af te drijven. Maar als je bedenkt dat voor sommige kindjes de pijn na de geboorte als mens oneindig veel erger is dan die van de abortus dan weet ik het niet.

Reply
Leo Duym

Hetty,

Je zegt: ‘Een vrouw kan al vanaf de 20e week of eerder haar kindje voelen schoppen, dus het leeft’.
1. Je spreekt over een kindje, nee, het gaat nog altijd over een foetus. Over een kind, een mens dus, kun je pas spreken als het een levende ziel heeft, en dat is volgens de Bijbel enkele en alleen als het geademd heeft.
2. Als een biologisch creatie beweegt is het biologisch uiteraard (nog) in leven, maar een foetus die nooit geademd heeft, heeft dat niet als we onder menselijk leven verstaan wat de Bijbel eronder verstaat. Een foetus is als het stof en de as die God nam om er de levensadem in te blazen.

En zoals elke christen die in bewondering staat voor Gods schepping, ben ik van oordeel dat elke abortus die louter stoelt op een ongewenste zwangerschap vermeden moet worden. Ik weiger echter in te gaan tegen de Bijbelteksten die aantonen dat een foetus nog geen levende ziel heeft, maar wacht op de levensadem die God in hem blaast.

Nogmaals: abortus gelijk stellen met moord is on-Bijbels. De vraag is wel of we Gods plannen door zo’n ingreep mogen doorkruisen. Bij een neen, stel ik twee andere vragen:
1. Is het Gods plan dat een verkrachte vrouw het kind baart van haar verkrachter?
2. Is het Gods plan dat een foetus met onweerlegbare tekenen van een zware handicap de levensadem krijgt, ondanks het feit dat we de foetus kunnen wegnemen zonder dat er iemand pijn lijdt, en onder Zijn toeziend oog dat altijd in ons hart kijkt en weet dat we niet uit zelfzucht of met minachting tegenover Zijn schepping handelen?

Reply
Hetty

Leo,
Je zegt: “1. Je spreekt over een kindje, nee, het gaat nog altijd over een foetus. Over een kind, een mens dus, kun je pas spreken als het een levende ziel heeft, en dat is volgens de Bijbel enkele en alleen als het geademd heeft.”

Persoonlijk vindt ik dat on[juist], want de bijbel kan niet spreken over biologie. Een vrouw draagt een levend kindje in haar buik. Dat is duidelijk op een echo te zien. Ik heb zelf vier kinderen gedragen en dat was fantastisch. Dat is niet alleen een emotionele reactie, maar ook rationeel. Want als een kindje veel te vroeg wordt geboren, bijvoorbeeld met 28 weken ademt het nog met zuurstof uit de couveuse. Het moet met kunstgrepen in leven worden gehouden zoals in de baarmoeder. Je wilt toch niet beweren dat die meer ‘levend’ zijn dan de baby’s die wél 40 weken standhouden in de baarmoeder? Zit Gods adem in de couveuse? Stel dat je wilt dat je kind ademt voor het doodgaat, moet je dan een vroeggeboorte opwekken?

“Ik weiger echter in te gaan tegen de Bijbelteksten die aantonen dat een foetus nog geen levende ziel heeft, maar wacht op de levensadem die God in hem blaast.”

Welke Bijbelteksten zijn dat?

“Nogmaals: abortus gelijk stellen met moord is on-Bijbels.”

Ik ben het daar maar deels mee eens.

“Bij een neen, stel ik twee andere vragen:
1. Is het Gods plan dat een verkrachte vrouw het kind baart van haar verkrachter?
2. Is het Gods plan dat een foetus met onweerlegbare tekenen van een zware handicap (….) Zijn schepping handelen?”

Zeer terechte vragen waarvan ik hoop dat het ook instituut Logos ook nog es serieus naar zal kijken. Een Indische rechter verbood recentelijk weer een abortus vanwege de verkrachting van een 10 jarig meisje. Trauma op trauma.

Mij lijkt dat tekenen van een zeer langdurig lijden inderdaad ook reden voor abortus kunnen zijn, maar het probleem is dat het de deur opent voor makkelijke abortussen zoals: hazelipje? Down? Het wordt echt heel moeilijk als je de deur openzet voor elk mankement.

Reply
Leo Duym

Hetty,

H: ‘..de bijbel kan niet spreken over biologie.’
D: Omdat in de Bijbel het woord biologie niet voorkomt, en ik het woord biologie gebruik (wat ik had kunnen weglaten) veeg je mijn betoog van tafel? Alsof men vroeger [onwetend] was, alsof het bestaan van een foetus (de Bijbel spreekt over vrucht) hen onbekend was. Ook vroeger hadden er miskramen bij mensen en dieren plaats. Ook vroeger wist men hoe een foetus eruit zag, gaande van enkele weken tot negen maanden oud, en ook vroeger wist men dat een foetus kon bewegen en schoppen, en als dat niet het geval was, dat er dan iets verontrustend mis was.

H: Een vrouw draagt een levend kindje in haar buik. Dat is duidelijk op een echo te zien.
D: Herlees mijn voorgaande betogen en zie dat de Bijbel een duidelijk onderscheid maakt tussen een vrucht (foetus) en een kind. Op een echo zien we geen kind, maar een foetus.

H: Want als een kindje veel te vroeg wordt geboren, bijvoorbeeld met 28 weken ademt het nog met zuurstof uit de couveuse. Het moet met kunstgrepen in leven worden gehouden zoals in de baarmoeder. Je wilt toch niet beweren dat die meer ‘levend’ zijn dan de baby’s die wél 40 weken standhouden in de baarmoeder?
D: Neen dat beweer ik volstrekt niet, waar haal je dat [vandaan]? Zodra een vrucht de levensadem krijgt is het een levende ziel. Of dat gebeurt na 28 weken of negen maanden, het maakt niet uit. Of dat gebeurt bij een gezonde of een mismaakte foetus, het maakt niet uit. Of dat gebeurt door middel van een machine of op natuurlijke wijze, het maakt niet uit.

H: Zit Gods adem in de couveuse?
D: Ik [vind] dat een ietwat oneerbiedige vraag is die gelovigen niet graag horen.

H: Stel dat je wilt dat je kind ademt voor het doodgaat, moet je dan een vroeggeboorte opwekken?
D: Die vraag begrijp ik niet.

Reply
Hester

En dit onderzoek heeft 36 kinderen gedood met hun ouders toestemming om gedetailleerdere informatie te krijgen op ‘moleculair niveau’. De onderzoekers noemen dat de methodes die de ongeboren kinderen niet schaden steeds beter worden, maar moleculaire preciezie missen. Oftewel, je kunt de menselijkheid van zulke jonge kinderen duidelijk in beeld brengen, informatie verkrijgen over hun zenuwstelsel en hun reacties op pijn testen zonder ze blijvend te schaden. Maar om orgaangroei en effecten van factoren zoals het zika virus op cell niveau te bestuderen publiceert deze studie nieuwe methoden, post mortem. Ik snap niet hoe [de auteur in] Leef hier overheen kijkt. Hebben ze geen wetenschapper in dienst en [Weten] ze [daarom] niet hoe deze informatie is verkregen? Ze zouden een kritische noot moeten schrijven over of gedetaileerdere kennis over gewone-, en ziekteontwikkelingen van organen het doden van 36 kinderen goed praat. Om aan te tonen dat embryo’s erg menselijk zijn zouden ze studies in het licht moeten zetten die embryo-onschadelijke methoden gebruiken.

Reply
Leo Duym

H: Welke Bijbelteksten zijn dat?
D: (Her)lees wat ik in voorgaande schreef.

H: Ik ben het daar maar deels mee eens.
D: Toch deels mee eens? Definitie van moord en doodslag: Moord is met voorbedachten rade iemand opzettelijk van het leven beroven. Wanneer er geen sprake is van voorbedachte rade maar wel van opzettelijkheid wordt gesproken van doodslag. Bij abortus is er altijd sprake van voorbedachtheid, en dus altijd van moord als je een foetus gelijk stelt met een levende (ademende) mens.

H: Zeer terechte vragen waarvan ik hoop dat ook het Logos Instituut ook nog eens serieus naar zal kijken.
D: Ik dacht te maken te hebben met een anti-abortus fanaat, maar dat blijkt niet het geval te zijn. Eerlijk gezegd vind ik jouw hele betoog niet altijd samenhangend. Ik geef echter toe: in levensbeschouwelijke zaken zijn niet altijd zwart-wit antwoorden te geven.

H: Het probleem is dat het de deur opent voor makkelijke abortussen zoals: hazelipje? Down? Het wordt echt heel moeilijk als je de deur openzet voor elk mankement.
D: Niet alleen een hazenlip (wat na de geboorte te verhelpen is). Voor sommigen is een abortus zelfs aan de orde als het geslacht, of de kleur van ogen/haar, niet overeenstemt met hun voorkeur. Onze voortschrijdende medische kennis maakt zo’n decadente ontwikkeling mogelijk. Maar is het aan een christen om te pleiten voor strafwetten die decadentie tegengaan? Waarom dan ook geen strafwetten inzake: echtbreuk, godslastering, plegers van mislukte zelfmoordpogingen, mensen die zichzelf in de vernieling zuipen of drogeren, homoseksualiteit, enzovoort? Bij een verkrachting of Downsyndroom moet de zwangere vrouw kunnen kiezen, maar ook te horen krijgen dat abortus niet hoeft en dat er mensen bereid zijn te adopteren. Kiezen voor een kind dat een (kort) leven van veel pijn tegemoet gaat, kan nooit verenigbaar zijn met de meest fundamentele christelijke waarde: ‘En gelijk gij wilt dat u de mensen doen, doet gij hun evenzo’ (Luc 6:27-38).

Reply
Jan van Meerten

Geachte Hester, een interessant punt dat u aanroert. Uiteraard moeten we niet, onder de mom van ‘het doel heiligt de middelen’, ongeboren kinderen doden. Kunt u meer informatie (artikelen of een weblink) aandragen ter onderbouwing van de ’36 kinderen’ die omwille van dit onderzoek gedood zijn?

Reply
Leo Duym

Niemand probeert aan de hand van bepaalde Bijbelteksten mijn overtuiging te weerleggen (…). Er zijn enkele teksten die je met veel (…) eigen invulling kunt aanvoeren als ‘bewijs’ dat er geen verschil is tussen een foetus en een levende ziel. Voor wie de bovenstaande discussie (nog) niet gelezen heeft: mij leert de Bijbel dat we pas over een mensenkind of een levende ziel mogen spreken als in de foetus (vrucht) Gods levensadem geblazen is.

Reply
Hetty Dolman

Beste Leo,
Je stelde dat het gelijkstellen van abortus en moord niet bijbels is. Daar kan ik het niet geheel mee eens zijn.

Je schreef: “Definitie van moord en doodslag:”

In de eerste plaats denk ik dat de bijbel ons niets verteld over biologie, aardrijkskunde of welke wetenschap dan ook. In de bijbel lezen we dat een vrouw na het krijgen van een dochter veel viezer is dan na het krijgen van een zoon. We weten dat dit onwaar is. Zo weten we ook dat een foetus een levend wezen is. Dus moeten we de levensadem van God anders opvatten dan geheel letterlijk. Deze tekst is dus geestelijk bedoeld. De bijbel heeft soms boodschappen die, letterlijk opgevat, verwrongen worden worden en onbegrepen blijven. Het kan zijn dat bijbelschrijvers niet wisten dat menselijk leven bestaat vóór de bevalling, het kan ook zijn ongeboren leven nog niet wettelijk was erkent en daarom minder belangrijk, zoals we dat nu ook nog zien.

Ook je definitie van moord en doodslag kan ik niet onderschrijven voor alle gevallen. Als de Canadezen in 1944 niet zoveel Duitsers hadden vermoord in Normandië, wat toen legaal was, had Arnhem nu Arnheim geheten en waren er nog veel meer mensen in kampen overleden of onberecht tegen de muur gezet.

Als een meisje van 10 zwanger is van een verkrachter, dan is het voor haar al levensgevaarlijk om het kind te baren, en ze zal er een enorm trauma aan overhouden. Als een vrouw vrijwel zeker zal sterven bij een bevalling, als een kind vrij zeker een leven lang zal lijden, dan is het zaak om belangen af te wegen voor de moeder en het kind.

Wat betreft je betoog over decadentie: Daar heb je wel gelijk in, en ik zou niet graag zien dat abortus verboden wordt. Maar mensen mogen wel hun mening geven over iets dat zij belangrijk vinden. En inderdaad, kiezen voor een lijdend kind is meestal gestoeld op egoïsme of religieuze redenen, dat wil niemand.

Reply
Leo Duym

Beste Hetty,

Ik zei: ‘Nogmaals: abortus gelijk stellen met moord is on-Bijbels.’
Je zei in voorgaande: ‘Ik ben het daar maar deels mee eens.’
En nu zeg je: ‘Daar kan ik het niet geheel mee eens zijn.’ Lees ik hier nu iets anders?

H: Je schreef: “Definitie van moord en doodslag:”
D: Ja, wat is [daar] mis mee? De Bijbel, alle godsdiensten en culturen kennen dat onderscheid. En waar haal je het om te zeggen dat de Canadezen in 1944 Duitsers hebben vermoord in Normandië? Geen oorlog zonder oorlogsmisdaden, helaas, maar ook de Bijbel kent gerechtvaardigde oorlogen, en zelfverdediging heeft niets met moord te maken.

H: Dus moeten we de levensadem van God anders opvatten dan geheel letterlijk. Deze tekst is dus geestelijk bedoeld.
D: De tekst in Genesis 2:7 geestelijk opvatten? ”Toen maakte God, de HEER, de mens. Hij vormde hem uit stof, uit aarde, en blies hem levensadem in de neus. Zo werd de mens een levende ziel.’ Ik zie dan voor mij een levende Adam van vlees en bloed, geen geestelijke. Voor mij is het Scheppingsverhaal geen sprookje, maar in alles een letterlijk gebeuren. Je gaat ook verder in verweer door te zeggen dat de Bijbelschrijvers iets opgeschreven hebben omdat ze nog niet wisten dat. Als we daar bovenop naar believen een tekst letterlijk of niet letterlijk moeten verstaan en schermen met de woorden ‘geestelijk opvatten’ dan reduceren we de Bijbel [dan niet] tot een sprookjesboek dat geschreven is door armen van geest?
Met de twee laatste paragrafen van je ben ik het uiteraard eens.

Reply
Japie

Beste Leo,

Je daagt de lezer uit om je overtuiging te weerleggen aan de hand van Bijbelteksten. Ik ben niet zo goed in Bijbelcitaten, daarom beperk ik me even tot het citaat wat je zelf aanhaalt: Genesis 2:7. God blies Adam de levensadem in de neus nadat hij hem gevormd had uit stof en aarde.
Om dit te vergelijken met de eerste adem van een pasgeboren baby vind ik wat vergezocht. Dat God Adam tot leven wekte door middel van het blazen in zijn neus (als dat al letterlijk bedoelt wordt) wil toch niet zeggen dat het leven altijd pas begint bij de eerste ademteug? Waarom mag het leven niet al bij de conceptie beginnen? Waarom zou de mens pas een levende ziel worden op het moment dat hij voor het eerst ademhaalt? Die conclusie valt niet met zekerheid uit Genesis 2:7 te trekken.

De andere citaten die je betoog moeten onderbouwen vind ik ook allerminst overtuigend. De regel over de veroorzaakte miskraam zou misschien gerelateerd kunnen zijn aan het moment waarop het leven een ziel krijgt, maar het zou er ook net zo goed totaal niets mee te maken kunnen hebben. Het is niets meer dan een interpretatie en daarom weinig overtuigend.

Reply
Leo Duym

Beste Matthijs

M: ‭En de kinderen stieten zich samen in haar lichaam.
D: Wat had er dan anders kunnen staan? De vruchten of de foetussen in haar lichaam? Als een vrouw een miskraam kent, zeg ik ook dat ze haar kind verloor.

M: Luk 1:41 En het geschiedde, als Elizabet de groetenis van Maria hoorde, zo sprong het kindeken op in haar buik; — M: Lukas 1:44 ‭Want zie, als de stem uwer groetenis in mijn oren geschiedde, zo sprong het kindeken van vreugde op in mijn buik.‭
D: Een kind dat trapt of opspringt in de moederschoot, elke zwangere vrouw kent het. Zeg nu niet dat het opsprong omdat het met eigen oortjes die groet gehoord had. Dat het woord kind valt, is alweer nietszeggend: wat had er anders moeten staan? Trouwens, op andere plaatsen spreekt men van vrucht.

M: Psalmen 139:13 t/m 17
D: De psalmist bezingt hier zijn eigen wonderbaarlijke begingeschiedenis, een foetus die uiteindelijk levend geboren wordt en na vele jaren kan terugblikken op zijn huidig bestaan. Waar lezen we dat hij als foetus reeds een levende ziel was? Dat God zijn nieren vormde, hem weefde in de buik van zijn moeder, dat zijn bestaan ontzaglijk wonderlijk is, en dat wij, en al wat leeft, wonderbaarlijk maaksels zijn, zal niemand ontkennen.

M: Ook Job en Jeremia spreken over God als Ontwerper en Schepper van het ongeboren leven –
Job 31:15

D: Dat God de Ontwerper en Schepper is van alle leven, ook het dierlijke leven, is een feit, maar waar lees ik dat een vrucht of foetus een levende ziel is? Genesis 2:7 die beantwoordt dat letterlijk. [We moeten] Exodus 21:12-13 en Exodus 21:22 niet ontkennen. Iemand onopzettelijk doden en het onopzettelijk veroorzaken van een miskraam zijn twee verschillende misdrijven.

M: Jeremia 1:5
D: God had een duidelijk plan met de profeet. De vraag die je je kunt stellen is of abortus wel geoorloofd is omdat God misschien grootste plannen heeft met wat in wording is. Ik ga er echter vanuit dat niemand Gods plannen kan dwarsbomen.

Reply
Japie

Beste Leo,

Je vraagt meerdere keren waar gelezen kan worden dat een foetus reeds een levende ziel is. Dat het antwoord op deze vraag “nergens” is bewijst niet dat een foetus geen levende ziel is.Om dat te bewijzen zou er ergens in niet mis te verstane bewoordingen in de Bijbel moeten staan dat een foetus geen levende ziel is. In de Bijbel staat waarschijnlijk ook nergens dat een foetus wel reeds een levende ziel is, maar ook dat wil niet zeggen dat het niet zo is. Het is blijkbaar niet met letterlijke zekerheid uit de bijbel te halen welke van de twee stellingen waar is.
Ik kom, als ik in de Bijbel op zoek ga naar letterlijke zekerheid, niet verder dan “gij zult niet doodslaan”. Ik neem aan dat hiermee bedoeld wordt dat je geen medemensen mag doden. Er staat nergens dat foetussen uitgezonderd zijn of dat foetussen geen mensen zijn, dus bij gebrek aan bewijs voor het tegenovergestelde ga ik er maar vanuit dat foetussen inbegrepen zijn in dit gebod. Mijn gevoel zegt me dat abortus een zonde is en mijn geweten zou me waarschijnlijk erg dwars gaan zitten als ik ooit zou instemmen met een abortus bij mijn vrouw. Voorzichtigheid met stellingname pro abortus lijkt me dus wijs, want je wilt je toch niet vergissen in een zaak waarin over leven of dood wordt beslist?

Leo Duym

Beste Japie,

Zoals je zegt staat er nergens dat een foetus reeds een levende ziel is. Precies daarom is het onbegrijpelijk dat anti-abortus[beweging] stellingen inneemt alsof dat dat wel het geval is. Nóg onbegrijpelijker is dat ze de tekst negeren die zegt wanneer een foetus wel een levende ziel is (Genesis 2:7).

Je hoeft nergens vanuit te gaan, lees wat er staat. De Bijbel is duidelijk over het verschil tussen een foetus (vrucht) en een medemens:
Exodus 21:12-13 Wie een ander zodanig slaat dat deze sterft, moet ter dood gebracht worden. Maar in het geval dat hij het niet met opzet deed en God zijn hand bestuurde, kan hij vluchten naar een plaats die ik jullie zal aanwijzen.
Exodus 21:22 Wanneer twee mannen aan het vechten zijn en een van hen een zwangere vrouw raakt met als gevolg dat zij een miskraam krijgt, maar ze heeft verder geen letsel opgelopen, dan moet een boete worden geëist waarvan de hoogte door haar echtgenoot wordt vastgesteld; de rechters moeten op de betaling toezien.

Niemand dwingt je tot abortus. Volg je geweten, dat doe ik ook; ik haal er bovendien Jezus’ woorden bij: ‘En gelijk gij wilt dat u de mensen doen, doet gij hun evenzo’ (Luc 6:27-38). Ik zou niet geboren willen worden als ik een kort leven van ondraaglijke pijnen tegemoet ga; waarom zou ik anderen dat dan wel willen aandoen?

De reden waarom ik zo gebeten om aan te tonen dat een foetus geen levende Adam is, schuilt in het feit dat anti-abortus [beweging] sommige mede gelovigen veel onrecht en leed aandoen door [aan te geven] dat de Bijbel zegt dat abortus gelijk staat met moord. Stel dat onderzoek uitwijst dat een foetus als mens een pijnlijk, niet benijdenswaardig (kort) leven tegemoet. De vraag is dan ‘zou jij in dat geval het levenslicht willen zien?’ Ik alvast niet, jij wel? En voor wie het onbegrijpelijke ja antwoord geeft: omdat jij bereid bent een zwaar kruis op je schouders te nemen, geeft je dat dan het recht om een ander te dwingen datzelfde kruis te dragen?

Reply
Japie

Beste Leo,
ik heb al gereageerd op de teksten die je aanhaalt om te bewijzen dat een foetus geen levende ziel is. Zie hiervoor mijn reactie van 13 september.

Om kort te gaan: ik vind de “bewijzen” die je noemt niet echt overtuigend. Interpretaties van Bijbelteksten zijn geen hard bewijs voor een stelling, hooguit een poging een mening te onderbouwen. Daarom stelde ik in mijn vervolgreactie dat voorzichtigheid met stellingname pro-abortus waarschijnlijk wijs is omdat je geen vergissing wilt maken in een zaak waar het om leven of dood gaat. Je vraagt of ik het levenslicht zou willen zien als ik een pijnlijk, niet benijdenswaardig leven tegemoet zou zien. Misschien niet, maar het probleem is dat wat voor de één de moeite niet meer waard is, het voor de ander die moeite misschien nog wel waard is. Dus wie zijn wij (ouders) om te bepalen wanneer je wel geboren mag worden en wanneer niet? De grens valt niet scherp te leggen en bovendien ligt er nu al helemaal geen grens, je mag namelijk al abortus laten plegen als het ongeboren kind kerngezond is en alleen maar ongewenst. De natuur heeft echter zelf al een grens gelegd, je krijgt gewoon een miskraam als er iets essentieels mis is met het ongeboren kind. Ik ga die grens niet verleggen, dat vind ik voor God spelen en dat lijkt me niet mijn taak.

Leo Duym

Beste Japie,

J: Interpretaties van Bijbelteksten zijn geen hard bewijs voor een stelling, hooguit een poging een mening te onderbouwen.
D: Genesis 2:7 kun je niet interpreteren. Er staat dat Adam een levende ziel werd toen hij de levensadem kreeg, niet eerder. En welke tekst bewijst jouw gelijk? De teksten die je aanhaalde? Precies die vragen veel interpretatie en invulling om te zeggen dat abortus moord is.

Ik vind het ook kort door de bocht om mijn stelling ‘pro-abortus’ te noemen, alsof ik de mening deel van velen voor wie abortus een medische ingreep is als een ander. Mijn stelling is dat abortus nooit moord kan zijn, maar dat het een te voorkomen ingreep moet zijn. Zoals ik reeds zei: een meisje dat abortus wil plegen omdat ze verkracht werd, moet weten dat er mensen bereid zijn om haar kind te adopteren.

J: Je vraagt of ik het levenslicht zou willen zien als ik een pijnlijk, niet benijdenswaardig leven tegemoet zou zien. Misschien niet, maar het probleem is dat wat voor de één de moeite niet meer waard is, het voor de ander die moeite misschien nog wel waard is.
D: Ik heb het niet over een hazenlip, zelfs niet over het downsyndroom. [Er zijn veel] verschrikkingen die zuigelingen en jonge kinderen in hun korte leven kunnen meemaken. Zoek het zelf op op internet (het maakt me [namelijk] altijd depresief als ik iets over lees of er foto’s van zie).

J: je mag namelijk al abortus laten plegen als het ongeboren kind kerngezond is en alleen maar ongewenst.
D: wie zijn wij dat we iemand zouden dwingen om een ongewenst kind op de wereld te zetten? [We moeten] niet spelen voor het geweten voor een ander, dat is de oorzaak van veel onrecht in deze wereld.

J: De natuur heeft echter zelf al een grens gelegd, je krijgt gewoon een miskraam als er iets essentieels mis is met het ongeboren kind.
D: Was dat maar waar. We zouden dan een wereld kennen met minder zuigelingen en jonge kinderen die een (kort) leven van afschuwelijke pijnen tegemoet gaan.

Reply
Japie

Beste Leo,

Het mag duidelijk zijn dat wij verschillen van mening over de vraag of abortus bijbels gezien wel of niet is toegestaan. Wat ik zeg is dat er in de bijbel geen letterlijke uitspraak te vinden is die deze vraag positief danwel negatief beantwoordt. Het blijft bij interpretatie van teksten die mogelijk raakvlak hebben met het onderwerp. Het feit dat Adam een levende ziel werd toen hij de levensadem kreeg zegt niets over het moment waarop een baby of foetus een levende ziel wordt. Dat jij het zo interpreteert is jouw keuze, maar juist hoeft het niet te zijn en daarom blijf ik voorzichtig. Ik schreef nergens dat abortus moord is en ik heb ook geen teksten aangehaald om dat te bewijzen. Ik zeg overigens ook niet dat abortus geen moord is, maar ik ben, vanwege het feit dat er in de bijbel geen letterlijke uitspraak over abortus gedaan wordt, niet 100% zeker en daarom blijf ik voorzichtig en laat mijn geweten bepalen wat ik doe en in dit geval neigt mijn geweten zeer sterk tegen abortus. Het is mijn mening dat het niet mijn verantwoording is om te bepalen of een baby met een slecht levensvooruitzicht geboren mag worden of niet, deze verantwoording ligt bij God. Hij bepaalt wanneer een leven begint en wanneer het eindigt. Zodra mensen in het één of in het ander gaan ingrijpen gaan ze op de plaats van God zitten en dat lijkt me niet de bedoeling.

Leo Duym

Beste Japie,

J: Het feit dat Adam een levende ziel werd toen hij de levensadem kreeg zegt niets over het moment waarop een baby of foetus een levende ziel wordt.
D: Wanneer dan wel volgens jou? Na de bevruchting van de eicel? Zodra de foetus levensvatbaar is? (…)

J: Ik schreef nergens dat abortus moord is en ik heb ook geen teksten aangehaald om dat te bewijzen. Ik zeg overigens ook niet dat abortus geen moord is…
D: Dat is nieuw. Met dat gezegde [raken] vele radicale tegenstanders van abortus zwaar ontgoocheld. Bovendien, abortus is moord of het is geen moord, een halve moord bestaat niet. En als het geen moord is, waarom dan vrouwen die al zoveel te lijden hebben door de wetenschap dat het zwaar fout zit in hun baarmoeder, nog harder doen lijden door hen wijs te maken dat ze moordenaars zijn als ze hun zwangerschap onderbreken? Ik moet daarbij denken aan de Jezus en Zijn optreden tegen de farizeeërs (begrijp me niet verkeerd, ik doel niet op jou, ik weet intussen dat je vol goede wil zit). In de geest van Zijn optreden kan ik me niet voorstellen dat Hij vandaag zwangere vrouwen veroordeelt omdat ze abortus willen plegen nadat is vastgesteld dat ze voor de geboorte staan van een kind dat een (kort), verschrikkelijk leven tegemoet gaat.

J: Hij (God) bepaalt wanneer een leven begint en wanneer het eindigt. Zodra mensen in het één of in het ander gaan ingrijpen gaan ze op de plaats van God zitten en dat lijkt me niet de bedoeling.
D: In alles wat leeft, van eencelligen tot de levende Adam, wordt door de mens ingegrepen. Soms met kwade bedoelingen, soms met de beste bedoelingen. Als dat laatste niet meer mag, moeten we ons ook vragen stellen bij levensreddende operaties en bijvoorbeeld bij genetische manipulatie van gewassen (niet dat ik er een grote voorstander van ben).

Reply
Matthijs

Beste Leo,

Bijbelteksten over het ongeboren leven laten zien hoe God er naar kijkt: als levende wezens naar Zijn beeld en gelijkenis en daarom kostbaar en bescherming waardig. In Gen 1 worden alle levende zielen geschapen naar hun aard, met de opdracht het leven door te geven. Als je Gen. 1 leest, zou je kunnen denken dat de mens, afgezien van het naar Gods beeld en gelijkenis geschapen te zijn, op dezelfde wijze is geschapen als de dieren. Maar Gen. 2 gaat nader in op Gods scheppen van de mens. Alleen over de mens lezen we dat God de levensadem inblaast. Dit benadrukt de speciale plaats die de mens in de schepping gekregen heeft en dat de mens zijn leven aan God te danken heeft. Door de levensadem in te blazen gaf God aan de (als speciale, boven alle soorten geplaatste, geschapen soort), maar tot dat moment nog levenloze, mens het leven. Dat leven wordt doorgegeven en maakt de ongeboren baby tot levende ziel. Adam had geen ouders waar hij als menselijk leven uit voortkwam zoals wij. Het menselijk leven komt voort uit menselijk leven, wat in het begin, bij Adam dus, uit het Leven zelf kwam.

De verandering van “vruchtwater ademen” naar lucht ademen betreft is een wonder, maar maakt het ongeboren kind is niet levenloos tot het ademt.
Vanaf de bevruchting zijn alle ingrediënten aanwezig om, en is het doel, te groeien naar volwassenheid. De Bijbel geeft geen aanleiding te spreken alsof het ongeborene minder waard zou zijn dan het geborene.

Ex. 21 bevestigt: de straf op het opzettelijk doden is gelijk aan de straf op het veroorzaken van een vroeggeboorte waarbij het kind wordt gedood en is gelijk aan bloedvergieten. Bloed is heilig voor God. De ziel is (in) het bloed (bijv Gen 9). Zie ook hoe God reageert op de misdaden van Ammon (Am 1): het op gruwelijke wijze vermoorden van niet alleen de zwangere vrouwen, maar met name gericht op het ongeboren leven.

Reply
Matthijs

Er zijn bij mijn weten echter geen bijbelteksten te vinden die welk pro-abortusstandpunt dan ook ondersteunen en wat dat betreft sluit ik me aan bij Japie: wees voorzichtig! Er worden vaak moeilijke situaties, zoals uitzichtloos en ondraaglijk lijden, zwanger door verkrachting, geschetst om abortus te promoten. Groot deel van de abortussen wordt echter niet om dié redenen uitgevoerd. Alle leven is (afkomstig) van God. Als wij problemen hebben met het leven, om welke reden dan ook, zullen we dan niet Hem om raad en uitkomst mogen vragen? God zij dank dat, wanneer iemand spijt van de keuze voor of het uitvoeren van abortus(sen) gekozen heeft en daar spijt van heeft, God genadig is: 1 Joh 1:9 Indien wij onze zonden belijden, Hij is getrouw en rechtvaardig, dat Hij ons de zonden vergeeft, en ons reinigt van alle ongerechtigheid.

Leo Duym

Beste Matthijs,

M: Er zijn bij mijn weten echter geen bijbelteksten te vinden die welk pro-abortusstandpunt dan ook ondersteunen.
D: Natuurlijk niet. Er staat ook niets in over bijvoorbeeld genetische manipulatie en euthanasie. Ik lees wel teksten die een duidelijk onderscheid maken tussen een vrucht (foetus) en een geboren Adam (zie mijn vorige reacties).

M: Er worden vaak moeilijke situaties, zoals uitzichtloos en ondraaglijk lijden, zwanger door verkrachting, geschetst om abortus te promoten.
D: Niemand ‘promoot’ abortus. [We moeten] er geen karikatuur van maken.

M: Alle leven is (afkomstig) van God.
D: Zeer zeker, maar wat is de relevantie van dat feit voor een christen inzake abortus? Alles wat ontkiemd, groeit en bloeit is (afkomstig) van God, van planten en dieren tot mensen.

M: God zij dank dat, wanneer iemand spijt van de keuze voor of het uitvoeren van abortus(sen) gekozen heeft en daar spijt van heeft.
D: Die spijt kan zeker terecht zijn, abortus om egoïstische redenen is verwerpelijk. En inzien dat je egoïstisch gehandeld hebt is een goede zaak. Maar, die spijt komt niet zelden nadat de plegers aangepakt en bepraat werden door mensen voor wie abortus gelijk staat met moord. En waarom ook niet durven te zeggen dat het tegendeel bestaat: zwangere vrouwen die hun mismaakte foetus lieten aborteren en blij zijn dat ze hun tijd, aandacht en liefde, zoals voorheen, verder kunnen geven aan hun man en kinderen.

Reply
Leo Duym

Beste Matthijs,

D: De Bijbelteksten gaande over het ongeboren leven zijn hier aan bod geweest, ook dewelke die gebruikt worden door abortus tegenstanders.
Ook ik noem een foetus een ongeboren leven, maar dat is (nog) niet de levende Adam die God schiep naar Zijn beeld en gelijkenis. En hoe God kijkt naar dat ongeboren leven (vrucht) is duidelijk. Hij kijkt heel verschillend naar een vrucht en een mens. Een vrucht heeft geen ziel, toch geen levende ziel. Waarom anders zegt God na het inblazen van de levensadem dat Adam een levende ziel werd?

M: Alleen over de mens lezen we dat God de levensadem inblaast. Dit benadrukt de speciale plaats die de mens in de schepping gekregen heeft en dat de mens zijn leven aan God te danken heeft.
D: Alles en iedereen heeft zijn leven aan God te danken, en natuurlijk heeft de mens een speciale plaats in de schepping, dat weten we allemaal.

M: Het menselijk leven komt voort uit menselijk leven, wat in het begin, bij Adam dus, uit het Leven zelf kwam.
D: Op [welke zin heeft dat betrekking]?

M: De verandering van “vruchtwater ademen” naar lucht ademen betreft is een wonder, maar maakt het ongeboren kind is niet levenloos tot het ademt.
D: Natuurlijk is dat een wonder, en natuurlijk is het ongeboren leven niet levenloos, gelukkig maar. Alles wat beweegt en groeit is niet levenloos, maar levend, van plant tot mens. Maar van al dat leven wordt slechts één een mens, en dat is een foetus (vrucht) die de levensadem ingeblazen krijgt.

M: Ex. 21 bevestigt: de straf op het opzettelijk doden is gelijk aan de straf op het veroorzaken van een vroeggeboorte waarbij het kind wordt gedood en is gelijk aan bloedvergieten.
D: Nee! Dat staat er duidelijk niet! In Ex. 21:12-13 lezen we straf op het onopzettelijk doden van een ander. En in Ex. 21:22 lezen we straf op het onopzettelijk doden van een foetus. Twee compleet verschillende straffen.

Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 tekens over