Wat is de ‘houdbaarheid’ van de mensheid?

by | apr 25, 2020 | Genetica, Onderwijs

Vraag

Is het goed als Nederlanders alleen maar met Nederlanders blijven trouwen en kinderen krijgen? In van oudsher kleine gesloten gemeenschappen – zoals Volendam, Urk en Katwijk – treden allerlei genetische afwijkingen op doordat bijvoorbeeld neven met nichten trouwen. De kans op misgeboortes en onvruchtbaarheid is dan ook groter. Hierdoor dacht ik aan de mensheid in zijn geheel. Is er op die schaal ook kans op inteelt? Kan de mensheid, wat dat betreft, ‘eeuwig’ blijven voortleven zonder dat het genetische systeem kapotgaat? Wat zegt dat over de ‘houdbaarheid’ van de mens?

Antwoord

De mensheid is niet onbeperkt houdbaar. Dat komt door genetische mutaties. Elke generatie komen er zo’n 60 tot 100 nieuwe mutaties in het DNA bij die je doorgeeft aan je nageslacht. Dat komt door bijvoorbeeld kopieerfoutjes of radioactieve straling. Op 3,2 miljard DNA-letters (basenparen) is dat niet veel, maar de mutaties stapelen zich wel op. Daardoor kunnen erfelijke aandoeningen ontstaan. Sommige, zoals kleurenblindheid of albinisme, zijn ongevaarlijk. Andere, zoals hart- en vaatziekten of bepaalde kankersoorten, zijn dodelijk. En hoe meer van die mutaties je bij je draagt, hoe groter de kans is dat je eraan overlijdt. Wat heeft inteelt er dan mee te maken? Dat zit zo. Mensen hebben 23 paar chromosomen. Van elk chromosoom krijg je er één van je vader en één van je moeder. Wanneer je beide ouders directe familie van elkaar zijn is de kans dat beiden dezelfde genetische mutatie bij zich dragen en doorgeven groter dan wanneer dat niet zo is. Wanneer een van beide ouders een gemuteerd gen doorgeeft, kan het gezonde gen van de andere ouder het vaak opvangen, zodat het niet tot uitdrukking komt bij het kind. Maar wanneer beide ouders hetzelfde defect doorgeven komt het wel tot uitdrukking. In extreme mate zie je dat bij de ‘struisvogelstam’ uit Zimbabwe. Sommige van hen hebben een genetische afwijking waardoor de buitenste twee tenen extreem groter worden en de middelste drie ontbreken. Voor de ongeveer 16.000 leden van deze stam is het verboden om buiten de stam te trouwen, zodat deze genetische afwijking in stand blijft.

Als autochtone Nederlanders alleen met andere autochtone Nederlanders blijven trouwen, is er in eerste instantie nog niet zoveel aan de hand, omdat de groep redelijk groot is. Maar op den duur blijven ook binnen die grote groep zich genetische foutjes ophopen. Genetisch gezien ben je dus het voordeligste af als je met iemand van een hele andere bevolkingsgroep trouwt.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit Weet Magazine. De volledige bronvermelding luidt: Heugten, G.J.H.A., 2017, Wat is de ‘houdbaarheid’ van de mensheid?, Weet 45: 49.

M
"

Artikelen

Artikelen