We kunnen als Bijbelvast christen heel goed wetenschap bedrijven, maar God staat daar boven, stelt dr. Peter de Jong.

Geen enkel wetenschappelijk feit weerspreekt de Bijbel. Feiten spreken namelijk niet. Fossielen ook niet. Gevallen mensen wel. Die bouwen theorieën en testen hypothesen. Maar God is Waarheid. We kunnen als Bijbelvast christen heel goed wetenschap bedrijven, maar God staat daar boven. Anders zouden we als God zijn op het moment dat alle natuurwetten zijn verklaard en begrepen. Die natuurwetten zijn ons gegeven om de aarde te kunnen gebruiken.

Wetenschap is iets anders dan dé waarheid. Het is niet zo dat, wanneer de feiten een theorie lijken te ondersteunen, deze theorie dan het einde van alle tegenspraak zou zijn. De geschiedenis leert ons wel anders. Er is een tijd geweest dat de overgrote meerderheid van de wetenschappers zeker wist dat de zon om de aarde draaide. Later is men tot een andere conclusie gekomen. En zo is het met heel veel theorieën gegaan. Je zou dus kunnen zeggen dat wetenschappelijke theorieën er zijn om weersproken te worden. Feiten zijn feiten, maar wetenschappelijke theorieën, zoals de evolutietheorie, zijn en blijven mensenwerk.

Bijbel en natuur

Je zondigt niet tegen het negende gebod als je grote twijfels hebt bij de evolutietheorie of die zelfs onwaar noemt. Je zondigt wel als je Gods Woord tegenspreekt. De Bijbel is immers het expliciete Woord van God. De natuur is het impliciete, indirecte woord van God. We kunnen er bijvoorbeeld uit afleiden dat er een God is en dat Hij oneindig groot en machtig is. De vraag is dus niet of de Heere ons met de natuur op het verkeerde been zou zetten maar of wij alles voldoende doorgronden. En belangrijker nog: Zou de Heere ons dan op het verkeerde been zetten met de eerste hoofdstukken uit de Bijbel? Horen we daar in de verte: „Is het ook, dat God gezegd heeft…?” Waar komt dan toch dat grote ontzag voor de wetenschap vandaan? Zou dit verband hebben met de technologie om ons heen, die wij allang niet meer kun bevatten? Nagenoeg niemand is immers in staat om een smartphone uit de basisgrondstoffen metaal, olie en zand te bouwen. Dankzij de wetenschappelijke ontwikkelingen lukt dat allemaal wel. Wie zou dan geen ontzag hebben voor de wetenschap?

Twee soorten wetenschap

Het is goed om onderscheid te maken tussen de operationele wetenschap en de historische wetenschap. De operationele wetenschap verklaart op basis van metingen hoe de dingen in het hier en nu werken. Een simpel voorbeeld is het meten van de groeisnelheid van een bacterie, zodat je kunt schatten hoelang het duurt voordat een besmet voedingsmiddel is bedorven. Dit kun je vervolgens testen. Op de operationele wetenschap is kort gezegd de huidige technologieontwikkeling gebaseerd. De historische wetenschap is meer speculatief van aard. Op basis van grondsamenstelling en fossielen worden er uitspraken gedaan over hoe het miljoenen of miljarden jaren geleden op aarde zou zijn geweest. We hebben echter geen beschreven waarnemingen met betrekking tot die tijd (anders dan de Bijbel). Niet van 10.000 jaar en zeker niet van 1 miljard jaar geleden. Die theorieën kunnen dus niet getoetst worden; veel puzzelstukjes ontbreken. Het doen van allerlei aannames is dan onvermijdelijk.

Debatten

De technologieontwikkeling zorgt ervoor dat we steeds meer kunnen meten. Er komen dus telkens feiten bij. Denk alleen al aan de kennis over DNA of de miljarden sterren. Het voert te ver om hier diep op in te gaan (er is voldoende literatuur voorhanden), maar ik heb de indruk dat er honderd jaar geleden meer redenen waren om evolutionist te zijn dan nu. Wereldwijd zijn er duizenden wetenschappers (fysici, chemici, biologen, geologen) die uitgaan van een jonge aarde, zoals in Genesis 1-3 wordt beschreven. Met deze stellingname ervaren zij geen enkele belemmering in hun onderzoekswerk, zij het misschien wel van hun miljoenen collega’s die niet van God willen weten. Creationisten hebben wel degelijk goede papieren. Bekijk of lees de debatten maar die in Amerika plaatsvinden tussen wetenschappelijke creationisten en evolutionisten, inclusief de bekende theïstische evolutionist Hugh Ross. Je kunt daar je mening over hebben, maar niet zeggen dat daar de argumenten van de creationist een voor een uit handen worden geslagen. Wel wordt geprobeerd creationisten op alle mogelijke manieren belachelijk te maken. Daar moet je tegen kunnen. Het is het lot van een Bijbelgetrouwe christen.

Gezamenlijke voorouder?

Vorig jaar heb ik een lezing over geloof en wetenschap gehouden voor nagenoeg allemaal evolutionistische academici. Na afloop was er een discussie. Daar is mij, met Gods hulp, niets uit handen geslagen. Wel werd de vraag gesteld: „Maar als morgen nu voor 100 procent komt vast te staan dat de mens en de aap een gezamenlijke voorouder hebben, wat doet dat dan met je geloof?” Mijn antwoord was: „Niets, want dat komt niet vast te staan; de Bijbel leert mij anders.”

Dit artikel is met toestemming van de auteur overgenomen uit het Reformatorisch Dagblad. De volledige bronvermelding luidt: Jong, P. de, 2017, Wetenschap is ondergeschikt aan het Woord, Reformatorisch Dagblad 47 (133): 6-7 (Artikel).

LEUK ARTIKEL?
Bent u blij met dit artikel? Het onderhoud en de ontwikkeling van deze website vragen financiële offers. Zou u ons willen steunen met een maandelijkse bijdrage? Dat kan door ons donatieformulier in te vullen of een bijdrage over te schrijven naar NL53 INGB000 7655373 t.n.v. Logos Instituut. Logos Instituut is een ANBI-stichting en dat wil zeggen dat uw gift fiscaal aftrekbaar is.

Written by

Dr. P. de Jong is hoofdwetenschapper (chemisch technoloog) bij NIZO Food Processing in Ede en lector aan de University of Applied Sciences in Leeuwarden.

15 Comments

Henk G.

“Wel wordt geprobeerd creationisten op alle mogelijke manieren belachelijk te maken”

Inderdaad, in de jaren zeventig (dat is lang geleden…) was dat ook al het geval. De EO organiseerde een congres met sprekers vanuit beide overtuigingen. ‘k Herinner mij nog goed dat de evolutionistische spreker opviel door zijn spelen op de persoon en de creationisten vergeleek met mensen die dachten dat “de maan een bol kaas was”. Richard Dawkins heeft hier trouwens ook een handje van. Naar mijn overtuiging [was dit] een duidelijk zwaktebod!

Reply
Peter

Het boek van Van Deleden naar aanleiding van de EO serie laat zien dat de drie mensen van de ‘evolutie’ kant [deze] wetenschap presenteerden, en de dire mensen van de ‘creatie’ kant bij kritiek op evolutie en op [deze] wetenschap bleven steken.

Heimdall

Een erg theologisch verhaal waarmee elke vorm van discussie moeilijk wordt als je geen gelovige bent.
Voor mij twee redenen:
1. Wat is God überhaupt, de auteur stapt daar makkelijk overheen, God is een concept dat ik eigenlijk niet begrijp, laat staan geloof.
2. De aanname dat de bijbel zijn (geïnspireerd) woord is. Wie zegt dat ‘God’ een boek geïnspireerd heeft en waarom is het de bijbel, en een ander vermeend heilig boek.

Het oude testament is het boek die de ontwikkeling van het volk van Israël weergeeft, maar dat zijn gewoon mensen die het hebben geschreven. Het nieuwe testament is een afwijkende theologie en laat de ontwikkeling zien van de Christelijke stroming. Daarmee lijkt het mij, dat er geen enkele reden is enige autoriteit aan de bijbel toe te kennen.

De bijbel is een fascinerend historisch boek, maar geen geschiedenisboek en niets wijst op iets anders dan dat het is geschreven door gewone mensen. Op de website van Yale University staat een interessante reeks colleges met betrekking tot het Oude en Nieuwe testament, die kan ik ten zeerste aanraden!

Ik volg de Amerikaanse ‘Culture wars’ al zo’n 20 jaar en ben niet perse een fan van de zgn ‘Nieuwe Atheisten’. Maar de scherpte van de discussie komt van beide zijden, niet slechts van de evolutionisten. De discussie is enorm gepolariseerd.

Tenslotte, Hugh Ross is een oude aarde creationist en geen theïstisch evolutionist. Hij gelooft in een oud universum, maar verwerpt evolutie en abiogenese.

Reply
Hetty Dolman

“Geen enkel wetenschappelijk feit weerspreekt de Bijbel. Feiten spreken namelijk niet. Fossielen ook niet.”

Dat lijkt mij pertinent onwaar. Als er een kind vermist is, en haar fietsje ligt in de sloot, dan is dat vrij veelzeggend. Feiten zeggen juist heel erg veel. (…)

“Je zondigt niet tegen het negende gebod als je grote twijfels hebt bij de evolutietheorie of die zelfs onwaar noemt. Je zondigt wel als je Gods Woord tegenspreekt.”

Je zondigt zeker niet als je bepaalde delen van de bijbel niet letterlijk opvat. God heeft ons geschapen en wel heel erg divers. Deze diversiteit is een directe oorzaak van een verscheidenheid in denken. Dat kan geen zonde zijn, want het is een gevolg van onze schepping. We kunnen niet kiezen voor onze ouders, opvoeding of culturele/godsdienstige achtergrond. Niet iedereen kan geloven in een sprekende slang, of in de onmogelijkheid dat Adam op de 6e dag alle geschapen dieren een naam gaf in afwachting van een eigen partner, zeker niet toen hij onder de dieren niemand vond die bij hem paste. Niet iedereen gelooft dat zoiets binnen een dag kan gebeuren. Waarom noemen we het zonde als niet iedereen hetzelfde kan denken?

“De Bijbel is immers het expliciete Woord van God. De natuur is het impliciete, indirecte woord van God. We kunnen er bijvoorbeeld uit afleiden dat er een God is en dat Hij oneindig groot en machtig is. De vraag is dus niet of de Heere ons met de natuur op het verkeerde been zou zetten maar of wij alles voldoende doorgronden.”

Het is m.i. andersom. De bijbel is geschreven door veel mensen die feilbaar zijn en van veel (voor ons) onbegrijpelijke poëzie en proza gebruik maakten. De natuur daarentegen is het enige werkelijke handschrift van de Schepper. Het ontkennen dat de werkelijkheid die wij zien niet is geschapen maar uitsluitend een gevolg is van zonde is m.i. een contradictie.

Reply
Matthijs

“Dat lijkt mij pertinent onwaar. Als er een kind vermist is, en haar fietsje ligt in de sloot, dan is dat vrij veelzeggend. Feiten zeggen juist heel erg veel. (…)”

Op zich een logische reactie om aan een slecht scenario te denken, maar is de reactie helemaal terecht?

Dat is maar net hoe de feiten geïnterpreteerd worden:

Feit 1: kind is vermist.
Feit 2: kind is meisje.
Feit 3: meisje heeft een fietsje.
Feit 4: fietsje ligt in de sloot.

Veel meer feiten kan ik hier niet uithalen.

Hoe komt het fietsje in de sloot (er in gereden? Of heeft iemand de fiets er ingegooid? Was het meisje aan het fietsen? Of heeft ze de fiets laten slingeren in haar spel? Was ze haar fiets kwijt en er naar gaan zoeken? Hoe diep is het water in de sloot? Of staat er geeneens water in? Allemaal vragen waarvan je de antwoorden niet uit de genoemde feiten kan halen.

Henk G.

Heimdall,

– Uiteraard is de bedoelde God, de God van de Bijbel, die zich openbaart in zijn schepping, in de Bijbel, in de geschiedenis en in zijn zoon Jezus Christus.
– De Bijbel zegt van zichzelf dat hij door God geïnspireerd is. Dat is uniek maar natuurlijk geen argument
– De inspiratie van de Bijbel heeft alles te maken met Jezus Christus
– Jezus Christus wordt in het oude testament voorspeld, in het nieuwe geopenbaard.
– Jezus Christus werd gekruisigd omdat Hij God was.
– Na drie dagen stond Hij op uit de dood.
– Uit objectief en wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de opstanding van Jezus de beste verklaring is van de historische feiten.

Als we vanuit deze rationele basis de Bijbel gaan lezen kunnen er veel dingen veranderen.
De ervaring van velen leert dat als je je openstelt voor de Opgestane, er een nieuw leven begint.

Laatst las ik een heel interessant boek: ”Ik zocht Allah en vond Jezus”, geschreven door de intelligente Nabeel Gureshi: Een spannende maar ook informatieve zoektocht naar de waarheid. Die waarheid willen we toch weten? Zijn tweede boek “Allah of Jezus” is meer informatief, maar zeer verhelderend.

Reply
Peter

“Je zondigt wel als je Gods Woord tegenspreekt.”

[Mijn] probleem hier is wat Gods Woord geacht wordt te zeggen. Wie denkt dat Genesis 1 niet letterlijk als een schepping in 6 dagen 4000 geleden opgevat hoeft te worden, maar als een geloofsbelijdenis in de Enige God en zijn macht, en het niet bestaan of irrelevant zijn van de Babylonische goden, spreekt Gods Woord niet tegen. Integendeel, hij denkt dat hij Gods Woord recht snijdt. Iemand met een dergelijke opvatting denkt dat Genesis opvatten als een schepping in 6 dagen 4000 jaar geleden een travestie is van Genesis, en daarmee zelfs een zonde. Het punt is dat we niet weten wat Gods Woord zegt, we kennen alleen elk individueel onze eigen opvatting daarover. [Moeten we] die opvatting voorschrijven aan anderen? Denk aan Lukas 11:46: “want u legt de mensen lasten op die moeilijk zijn om te dragen, en zelf raakt u die lasten niet met één van uw vingers aan.”

Reply
‘Er zijn duizenden wetenschappers die uitgaan van een jonge aarde’ | Het Logos Instituut

[…] ‘We kunnen als Bijbelvast christen heel goed wetenschap bedrijven, maar God staat daar boven’, stelt Peter de Jong, hoofdwetenschapper (chemisch technoloog) bij NIZO Food Processing in Ede en lector aan de University of Applied Sciences in Leeuwarden. ‘Geen enkel wetenschappelijk feit weerspreekt de Bijbel. Feiten spreken namelijk niet. Fossielen ook niet. Gevallen mensen wel. Die bouwen theorieën en testen hypothesen. Maar God is Waarheid’, schrijft hij in het Reformatorisch Dagblad.1 […]

Reply
Martijn Zieverink

Het hier gemaakte onderscheid tussen ‘operationele’ en ‘historische’ wetenschap komt me gekunsteld over.
Ik geef hier 3 voorbeelden, het zouden er 300 kunnen zijn.

1. De kennis van het verval van isotopen geeft inzicht in de ouderdom van fossielen, aardlagen en zelfs de aarde zelf. Het geeft ons ook kernenergie, behandelingen tegen kanker en helaas ook kernwapens.
2. Kennis van DNA geeft ons de mogelijkheid aannemelijk te maken wanneer de gezamenlijke voorouder leefde. Het stelt ons ook in staat om elk jaar een nieuw, aangepaste griepinjectie te maken.
3. De relativiteits theorie wordt gebruikt om diepere inzichten te krijgen in het ontstaan, verleden en de toekomst van het heelal. Diezelfde theorie wordt gebruikt om de GPS op je mobiele telefoon accuraat te laten werken (echt!)

Tot slot: ik vind het [bijzonder] dat de schrijver beweert “Er is een tijd geweest dat de overgrote meerderheid van de /wetenschappers/ zeker wist dat de zon om de aarde draaide”. Galileo vs de kerk lijkt me nou niet het beste precedent. De historische realiteit is dat destijds de meeste mensen dachten dat de zon om de aarde draaide: het klopte met de waarnemingen en je kon er ook aardig voorspellingen mee doen. Toen de waarnemingen steeds beter werden begon de theorie te wringen en waren het inderdaad (proto)wetenschappers die op zoek gingen naar iets beters. De verbeterde theorie leidde tot bijvoorbeeld betere zee-navigatie en kalenders (‘operationeel’) maar ook een dieper inzicht in ons zonnestelsel (‘historisch’).

Wetenschap en de inzichten die het ons geeft over de wereld om ons heen, het is net als een buffet. Van alles moet je een hapje eten, je mag niet overslaan wat je niet lekker vindt.

Reply
Ivo Tichelaar

Als bioloog ben ik een geïnteresseerd mens en open voor in ieder geval de overtuigingen van anderen. Indien van toepassing ook de wijze lessen. Ik heb interessante, neutrale en “veilige” gesprekken geprobeerd te voeren met creationisten. Na jaren trad toch de verbittering op, want het werd vaak niet echt een gesprek, de uitkomst stond voor de creationist van te voren al vast en dat ik een vuil spelletje speelde (gesprekstechnisch) ook. Pot verwijt de ketel wat dat betreft.

Wetenschap heeft in de kern geen missie ten aanzien van bewijzen van bestaan of niet bestaan van goden. Eerder kijken naar de wereld en onderzoeken, proberen te verklaren, ideeën te testen. Dat een gelovig mens zich daar staande in kan houden is plausibel en bewijst niets. Er zijn absoluut mensen die een persoonlijke kruistocht tegen geloof of de wetenschap voeren, met als wapen of vermomming wetenschap of geloof. Bewijst wederom niets.

De vraag waarom sommige gelovigen schrikken van wetenschap en waarom sommige atheïsten zo actief proberen te bestrijden is veel interessanter. Wat maken ze in elkaar los? Wat kan je doen om er uit te komen?

Als je de daadwerkelijke wetenschappelijke publicaties van de creationistische natuurwetenschappers leest, dan gaat hun onderzoek meestal over iets heel anders dan de vraag of evolutie klopt of niet (beschrijving van een eiwit, meten van een obscuur deeltje). Hun academische titel en aanstelling bij een onderzoeksinstituut wordt vervolgens wel aangehaald als argument voor hun autoriteit.

Nogmaals, er zit in wetenschap niets dat direct voor of tegen een standpunt werkt. Geloof is liefde, de bijbel een geredigeerd document waar ieder zijn of haar waarheid in mag vinden. Vanuit die uitgangspunten is het conflict apart.

Reply
Heimdall

Beste Henk

‘Uiteraard is de bedoelde God, de God van de Bijbel, (…)’

De Bijbel een boek geschreven door mensen, elke andere aanname gaat [mij] te ver.

‘Jezus Christus wordt in het oude testament voorspeld, in het nieuwe geopenbaard.’

In het oude testament wordt gesproken over een messias, Christenen nemen aan dat Jezus deze messias was. Het nieuwe testament wordt aangenomen als een (deels) ooggetuigenverslag, terwijl de 4 testamenten anoniem zijn, en de jongste praktisch een generatie na Jezus vermeende dood is geschreven!

‘Jezus Christus werd gekruisigd omdat Hij God was.’

Jezus werd (waarschijnlijk) gekruisigd omdat de religieuze en/of wereldse autoriteiten hem als een bedreiging zagen. Jezus was een mens een persoon elke andere aanname is geloof geen feit.

‘Na drie dagen stond Hij op uit de dood.’

Jezus was of dood of niet er is geen middenweg, zonder aannemelijk bewijs.

‘Uit objectief en wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de opstanding van Jezus de beste verklaring is van de historische feiten.’

De conclusie die Habermass en anderen trekken op basis van de zogenaamde minimale feiten is mijns inziens niet gerechtvaardigd. Als ik de minimale feiten als ‘feit’ aanneem is wederopstanding hoe dan ook niet de meest plausibele verklaring.

Reply
peter b

Martijn baseert [zich op] vooronderstellingen m.b.t. vervalsnelheden, mutatiesnelheden en gaat a priori uit van de juistheid van de methoden, vooronderstellingen en het Lyell-Darwin Paradigma. De daadwerkelijke data heeft ons steeds getoond dat deze “wetenschap” er steeds naast zit. Galileo vs. de kerk is een mythe, die door atheisten in de 19e eeuw werd verspreid (het was Galileo vs de paus). De relativiteitstheorie heeft zoveel oplossingen, vrijwel alle soorten universa kunnen ermee worden verklaard (van expanderend tot statisch).

Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 tekens over