Zijn mitochondriën geëvolueerd?

by | feb 17, 2021 | Biologie, Evolutie, Onderwijs

Vraag

Mitochondriën hebben hun eigen DNA en hebben ongeveer het gewicht van een bacterie. In de leer van de evolutie gaat men ervan uit dat mitochondriën bacteriën zijn die ooit zijn opgenomen door eukaryote cellen (cellen met een celkern). Die bacteriën zouden dan samenleven met hun gastheer, de eukaryote cel. Maar hoe kan dit verschijnsel van het gewicht en DNA van de mitochondriën worden verklaard vanuit een creationistisch oogpunt?

Antwoord

Binnen het evolutionistische denkraam wordt altijd veel opgehangen aan ‘overeenkomsten’. Daar waar een evolutionist overeenkomsten ziet, komt bij hem automatisch de suggestie naar boven dat die wellicht met gemeenschappelijke afstamming te maken hebben. Creationisten, daarentegen, zijn minder geneigd om veel betekenis te hechten aan overeenkomsten. Een creationist neigt er sneller naar om die overeenkomsten toe te schrijven aan gemeenschappelijk ontwerp. Waarom zou een Ontwerper zoveel overeenkomsten scheppen? Misschien om functionele redenen. Of misschien om duidelijk te maken dat alles gemaakt is door één Schepper (en niet door een heleboel verschillende scheppertjes). Mitochondriën vertonen een aantal overeenkomsten met bepaalde bacteriën. Ze hebben vergelijkbare afmetingen, bezitten een dubbel celmembraan, hebben geen lineaire maar cirkelvormige chromosomen en vermenigvuldigen zich door deling. Voor een evolutionist zijn dit allemaal aanwijzingen dat mitochondriën afstammen van vrijlevende bacteriën, die ooit een symbiose zijn aangegaan (samen zijn gaan leven) met de voorouders van eukaryote cellen.

Er zijn echter ook verschillen met bacteriën aan te wijzen. Zo zijn er mitochondriën in gist met lineaire chromosomen. En de eiwitfabriekjes (ribosomen) van mitochondriën vertonen aanzienlijke verschillen met die van bacteriën. Dat laatste is nogal een probleem, want het is niet makkelijk om ribosomen, die een gevoelige en cruciale functie vervullen, te veranderen zonder dat er meteen iets kapotgaat.

Al met al kun je niet zeggen dat de overeenkomsten tussen bacteriën en mitochondriën betekenen dat de een uit de ander is voortgekomen. Hoe je die overeenkomsten interpreteert, hangt af het denkraam waarmee je werkt. Hetzelfde geldt voor de grote verschillen tussen bacteriën en mitochondriën.

Dit artikel is met toestemming overgenomen uit Weet Magazine. De volledige bronvermelding luidt: Heugten, G.J.H.A., 2018, Zijn mitochondriën geëvolueerd?, Weet 53: 49.

M
"

Artikelen

Artikelen